του Μιχαήλ Γελαντάλι

Διάσταση εκδηλώνεται και πάλι στους κόλπους της χρηματιστηριακής κοινότητας με αφορμή την προσπάθεια των τραπεζικών ομίλων να πετύχουν τη δημιουργία ενός παράλληλου Συνεγγυητικού Κεφαλαίου.

Οι τραπεζικές εταιρίες επιδιώκουν τη δημιουργία ενός Ταμείου Εγγύησης Καταθέσεων, από όπου θα αποζημιώνονται επενδυτές, οι οποίοι υφίστανται οικονομική βλάβη με υπαιτιότητα της χρηματιστηριακής.

Τα κεφάλαια θα εισφέρονται εκ των υστέρων, δηλαδή με τη βεβαίωση της ζημίας και τη δικαίωση του επενδυτή. Να σημειωθεί πως μέχρι τώρα δεν έχουν ληφθεί τελικές αποφάσεις ούτε για τον ορισμό της ”βεββαίωσης” ούτε για τον τρόπο ”δικαίωσης” του παθόντος.

Ο χρόνος καταβολής των εισφορών αποτελεί το πρώτο σημείο τριβής μεταξύ των επαγγελματιών του κλάδου.

Οι ιδιώτες που θα συνεχίσουν να καλύπτουν, όπως μέχρι τώρα κάνουν, το ταμείο κάνουν λόγο για αθέμιτο ανταγωνισμό και για διακριτική μεταχείριση εις βάρος τους. Βέβαια, οι τραπεζικοί όμιλοι, οι ΑΧΕ τους και οι ΑΧΕΠΕΥ είναι υποχρεωμένες να εναρμονιστούν με τις κοινοτικές οδηγίες ( MiFID), κάτι που επικαλούνται για να δικαιολογήσουν τη στάση τους. Ωστόσο, ο διαχωρισμός ενέχει και άλλους κινδύνους και σημεία τριβής μεταξύ των δύο ”στρατοπέδων”.

Οι ιδιώτες υποστηρίζουν πως στο προωθούμενο σχέδιο νόμου θα προβλέπεται και νέος τρόπος υπολογισμού της εισφοράς και των κεφαλαίων που θα πρέπει να καταβάλλουν -πάντα εκ των υστερών- οι τραπεζικές χρηματιστηριακές. Προεξοφλούν πως τα κεφάλαια που θα πρέπει να καταβληθούν από τις τραπεζικές ΑΧΕ θα είναι λιγότερα από αυτά που καλύπτουν μέχρι τώρα.

Κυρίως όμως θεωρούν πως σε κάθε περίπτωση η αποχώρηση των τραπεζών από το Συνεγγυητικό Κεφάλαιο θα επιφέρει δραματική μείωση στα αποθεματικά του ταμείου. Με βάση τα στοιχεία χρήσης 2006, το Συνεγγυητικό διέθετε 220 εκατομμύρια ευρώ, από τα οποία περί τα 120 εκατ. ευρώ είναι άμεσα διαθέσιμα, τα 50 εκατ. ευρώ με τη μορφή εγγυητικών, περί τα 36 εκατ. ευρώ σε αποθεματικό για κάλυψη μελλοντικών ζημιών και τα υπόλοιπα από αναπροσαρμογή παγίων (καθώς το Σ.Κ. έχει στην κατοχή του από παλαιότερα δύο - τρία ακίνητα).

Τα κεφάλαια αυτά αποτελούν ουσιαστικά δεσμευμένα κεφάλαια των χρηματιστηριακών, αφού η κάθε ΑΧΕ καλύπτει ένα μέρος με μετρητά (συνήθως το μισό ή τα δύο τρίτα από αυτά που της αναλογούν) και το υπόλοιπο μέσω εγγυητικής.

Τα διαθέσιμα παραμένουν στο ταμείο του Συνεγγυητικού, ενώ η εγγυητική ανανεώνεται κάθε χρόνο (συνήθως τον Ιανουάριο και δεν αποτελεί ιδιαίτερη οικονομική επιβάρυνση για την εταιρία).

Παραμένουν όμως δεσμευμένα τα κεφάλαια που έχει εισφέρει η κάθε μία ΑΧΕ και που με βάση τον κύκλο εργασιών των εταιριών (στοιχεία του 2006) αναλογούν σε τουλάχιστον 700 χιλιάδες ευρώ. Πρακτικά, μία μικρή εταιρία που πραγματοποιεί ετήσιο κύκλο εργασιών στα 300 - 250 εκατομμύρια ευρώ έχει καταβάλει (δεσμεύσει) περί τις 700 χιλιάδες ευρώ στο Σ.Κ.

Οι ιδιώτες χρηματιστές, πέραν των άλλων που επικαλούνται, φοβούνται πως σε ενδεχόμενη αποχώρηση των τραπεζικών ΑΧΕ θα μειωθούν κατακόρυφα τα διαθέσιμα κεφάλαια. Δεδομένου ότι η… μερίδα του λέοντος των συναλλαγών πραγματοποιείται από τις πανίσχυρες τραπεζικές χρηματιστηριακές, είναι λογικό πως ενδεχόμενη αποχώρησή τους θα οδηγούσε σε δραματική υστέρηση τους πόρους του Σ.Κ. Γι’ αυτό μερίδα ιδιωτών ζητά την αναπροσαρμογή των εισφερόμενων κεφαλαίων για το σύνολο των χρηματιστηριακών εταιριών, που θα δεσμεύει μεν εκ των υστέρων ποσά, αλλά αναλογικά λιγότερα απ’ ό,τι ισχύει μέχρι σήμερα.

Να σημειωθεί πως το Συνεγγυητικό, στην αρχική του μορφή, συστάθηκε το 1954 (με την καταβολή 60 χιλιάδων δραχμών), για να αναθεωρηθεί σχετικά πρόσφατα. Σήμερα υπάρχουν παράγοντες του Χ.Α. οι οποίοι εκτιμούν ότι τα διαθέσιμα των 220 εκατ. ευρώ είναι δυσανάλογα πολλά για μία αγορά που και περισσότερο θωρακισμένη είναι από ποτέ και ωριμότερη από το 1999 - 2000.