ΥΠΕΞ: Συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης θα παραβίαζε το διεθνές δίκαιο

Ξεκάθαρο μήνυμα ότι καμιά συμφωνία δεν μπορεί να παραβιάζει κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών, έστειλε ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών Αλέξανδρος Γεννηματάς, απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου σχετικά με πληροφορίες για υπογραφή μνημονίου κατανόησης μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης αναφορικά με θαλάσσιες ζώνες. 

Παράλληλα, ο κ. Γεννηματάς διαμηνύει πως μια τέτοια ενέργεια παραβιάζει το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, δεν παράγει έννομα αποτελέσματα, ενώ δεν συμβαδίζει και με την αρχή της καλής γειτονίας που θα πρέπει να διέπει τις σχέσεις μεταξύ γειτονικών χωρών.

Συγκεκριμένα ο κ. Γεννηματάς υπογράμμισε:

«Η υπογραφή μεταξύ της Τουρκίας και της Λιβύης μνημονίου κατανόησης δεν μπορεί να παραβιάζει τα κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων χωρών. Μία τέτοια ενέργεια θα παραβίαζε κατάφωρα το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και δεν θα παρήγε έννομα αποτελέσματα. Επιπλέον μία τέτοια ενέργεια δεν θα συμβάδιζε με την αρχή της καλής γειτονίας που θα πρέπει να διέπει τις σχέσεις μεταξύ γειτονικών χωρών».

«Θα πρέπει να σας πω ότι μια τέτοια προσπάθεια είναι παντελώς αγεωγράφητη, διότι αγνοεί βεβαίως κάτι το οποίο ο καθένας νομίζω μπορεί να διαπιστώσει, ότι ανάμεσα στις δύο χώρες υπάρχει ο μεγάλος γεωγραφικός όγκος της Κρήτης», σχολίασε από την πλευρά του ο Νίκος Δένδιας. «Κατά συνέπεια, λοιπόν, νομίζω ότι μια τέτοια προσπάθεια είναι στα όρια της φαιδρότητας και θα ήθελα να σας πω ότι όσον αφορά τη Λιβύη, η χώρα είναι έτοιμη να αποστείλει Πρέσβη στη Λιβύη, όταν οι συνθήκες επιτρέψουν την παραμονή του εκεί».

Κλήθηκε ο Τούρκος Πρέσβης

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές ήδη ο υπουργός Εξωτερικών κάλεσε τον Τούρκο πρέσβη στην Αθήνα στο υπουργείο Εξωτερικών προκειμένου να ζητήσει εξηγήσεις. Επίσης, επισημαίνουν πως υπήρξε δημόσια αντίδραση του υπουργείου Εξωτερικών και τηλεφωνική επικοινωνία του υπουργού Εξωτερικών με τους ομολόγους του της Κύπρου και της Αιγύπτου, Νίκο Χριστοδουλίδη και Σαμέχ Ελ-Σούκρι αντίστοιχα. Παράλληλα, η Μόνιμη Αντιπροσωπεία της Ελλάδος στην ΕΕ έλαβε οδηγίες να ενημερώσει άμεσα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και συγκεκριμένα την Ύπατη Εκπρόσωπο της ΕΕ κα Μογκερίνι.

Συμφωνία Τουρκίας-Λιβύης για οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών στη Μεσόγειο

Η Τουρκία και η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση στη Λιβύη υπέγραψαν συμφωνία θαλασσίων ζωνών στη Μεσόγειο, καθώς και συμφωνία για επέκταση της συνεργασίας τους σε στρατιωτικά θέματα και ασφάλεια, ανακοίνωσε νωρίτερα η τουρκική κυβέρνηση.

Οπως μεταδίδει το Reuters, δεν δόθηκαν περισσότερες λεπτομέρειες για τη συμφωνία θαλασσίων ζωνών, που θα μπορούσε να κλιμακώσει την ένταση ανάμεσα στην Τουρκία και τους Ελληνοκυπρίους, την Αθήνα και την Ευρωπαϊκή Ένωση για την έρευνα υδρογονανθράκων στη ανατολική Μεσόγειο.

Οι υπουργοί Οικονομικών της ΕΕ συμφώνησαν πριν από δύο εβδομάδες στην επιβολή κυρώσεων κατά της Τουρκίας, καθώς οι γεωτρήσεις που πραγματοποιεί στα ανοιχτά της Κύπρου παραβιάζουν την οικονομική ζώνη της νήσου.

Οι νέες συμφωνίες υπογράφηκαν την Τετάρτη στην Κωνσταντινούπολη κατά τη διάρκεια συνάντησης του Τούρκου προέδρου Tayyip Erdogan και του Fayez al-Serraj, επικεφαλής της κυβέρνησης της Τρίπολης που υποστηρίζει η Τουρκία απέναντι στις αντίπαλες στρατιωτικές δυνάμεις της ανατολικής Λιβύης.

"Η συμφωνία (για την ασφάλεια) καθιερώνει εκπαίδευση, διαμορφώνει το νομικό πλαίσιο και ενισχύει του δεσμούς ανάμεσα στους στρατούς μας", δήλωσε ο επικεφαλής επικοινωνίες της τουρκικής προεδρίας Fahrettin Altun σε tweet του.

"Θα συνεχίσουμε επίσης τον αγώνα για μια πολιτική λύση, ώστε να υπάρξει μια δημοκρατική, σταθερή και ευημερούσα Λιβύη", πρόσθεσε.

Το γραφείο του Altun ανέφερε σε ανακοίνωση ότι οι δύο χώρες υπέγραψαν μνημόνιο συνεργασίας για την "οριοθέτηση των αρμοδιοτήτων στην θάλασσα", με στόχο την προστασία των δικαιωμάτων των δύο χωρών στη βάση του διεθνούς δικαίου. Η συμφωνία της Τουρκίας με τη Λιβύη για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών έχει ως στόχο την προστασία των τουρκικών δικαιωμάτων στη βάση του διεθνούς δικαίου, δήλωσε από την πλευρά του ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Μεβλούτ Τσαβούσογλου, προσθέτοντας πως η Τουρκία δεν ήταν σε θέση να συμφωνήσει με κάποιες άλλες χώρες, αλλά μπορεί να το κάνει στο μέλλον.

Παράνομη η συμφωνία δηλώνει η πλευρά Χαλίφα Χάφταρ

Η διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης με επικεφαλής τον Φάγεζ αλ-Σάρατζ επιβεβαίωσε την υπογραφή Μνημονίου Συνεννόησης με την Τουρκία για τα θαλάσσια σύνορα στη Μεσόγειο, ωστόσο δεν έκανε γνωστή καμιά λεπτομέρεια. Την ίδια στιγμή, όμως, η κυβέρνηση στην ανατολική Λιβύη, όπου εδρεύουν από το 2014 υπό τον Χαλίφα Χάφταρ πολιτικές παρατάξεις αντίθετες στην κυβέρνηση του Φάγεζ αλ-Σάρατζ, ανακοίνωσε από την πλευρά της πως το Μνημόνιο Συνεννόησης για τα θαλάσσια σύνορα είναι «παράνομο».

Η αρμόδια για τις εξωτερικές υποθέσεις επιτροπή του κοινοβουλίου που εδρεύει στην ανατολική Λιβύη αποκάλεσε το Μνημόνιο Συνεννόησης «κατάφωρη παραβίαση της ασφάλειας και της κυριαρχίας της Λιβύης» και απειλή για «την ειρήνη και την ασφάλεια στη Μεσόγειο».

Αξιώσεις δυτικά της Ρόδου

 Αξιώσεις για προέκταση της υφαλοκρηπίδας της στα δυτικά της Ρόδου προβάλλει η Τουρκία, μέσω επιστολής που κατέθεσε ο μόνιμος αντιπρόσωπός της στον ΟΗΕ, Φεριντούν Σινιρλίογλου. 

Σύμφωνα με την «Καθημερινή», η Αγκυρα επισημοποιεί τις διεκδικήσεις της πέραν του 28ου μεσημβρινού, ο οποίος τέμνει τη Ρόδο στη μέση και μέχρι πρότινος ήταν η επίσημη γραμμή προβολής των τουρκικών αξιώσεων.  Η διπλωματική αποτύπωση αυτής της θέσης στον ΟΗΕ συνιστά έμμεση πλην σαφή επισημοποίηση όλων όσων προβάλλει η «Γαλάζια Πατρίδα», που επικαλείται ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.  Πρακτικά, σημειώνει η εφημερίδα, με την επιστολή ελαχιστοποιεί όποια επήρεια έχουν τα Δωδεκάνησα και η Κρήτη, υπονοώντας ευθαρσώς ότι επιζητεί την οριοθέτηση με κύριο συμβαλλόμενο τη Λιβύη. 

Βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από την ανάγνωση της επιστολής από τον κ. Σινιρλίογλου είναι ότι η Άγκυρα αντιμετωπίζει την περιοχή από τον 28ο έως τον 32ο μεσημβρινό ως απαραβίαστη τουρκική υφαλοκρηπίδα (σε αυτή συμπεριλαμβάνεται η μισή Ρόδος και το Καστελλόριζο με το νησιωτικό σύμπλεγμα των Ρω και Στρογγύλης), καλώντας την Ελλάδα αλλά και τρίτες χώρες όπως η Λιβύη ή η Αίγυπτος, να συζητήσουν για την περιοχή που βρίσκεται δυτικά της Ρόδου, δίχως ωστόσο να την προσδιορίζει επακριβώς. Η Άγκυρα θέτει πρακτικά υπό συζήτηση το καθεστώς της υφαλοκρηπίδας από τα δυτικά της Ρόδου έως την Κρήτη.

Στο παράρτημα της επιστολής επισυνάπτεται και ένα νέο κεφάλαιο συντεταγμένων με τίτλο: «Πέρα από τον 28ο μεσημβρινό». Σε αυτό τονίζεται ότι η Τουρκία διατηρεί το δικαίωμα να καταθέσει γεωγραφικές συντεταγμένες της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στα δυτικά του 28ου μεσημβρινού, που εκτείνονται στα εξωτερικά όρια των χωρικών υδάτων των νησιών που αντίκεινται στη συγκεκριμένη περιοχή της Μεσογείου, δεδομένου ότι τα νησιωτικά χαρακτηριστικά σε αυτή τη θαλάσσια περιοχή δεν μπορούν να αποκόψουν την προβολή των τουρκικών ακτών και της υφαλοκρηπίδας.

ΥΠΕΞ: Νομικά αβάσιμες οι θέσεις της Τουρκίας για θαλάσσιες ζώνες στην Αν. Μεσόγειο

Νομικά αβάσιμους, εσφαλμένους και αυθαίρετους, στον βαθμό που παραβιάζουν κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδος στην περιοχή, χαρακτηρίζει το υπουργείο Εξωτερικών τους τουρκικούς ισχυρισμούς και την αναφορά σε συγκεκριμένες συντεταγμένες που περιλαμβάνονται στην από 13 Νοεμβρίου επιστολή που Τούρκου Μονίμου Αντιπροσώπου στα ΗΕ για δικαιώματα της Τουρκίας σε θαλάσσιες ζώνες της Ανατολικής Μεσογείου.

Σε χθεσινή ανακοίνωσή του, το υπουργείο Εξωτερικών αναφέρει πως οι τουρκικοί ισχυρισμοί δεν είναι καινοφανείς και έχουν κατ’ επανάληψη απαντηθεί με επιστολές μας προς τα ΗΕ και επισημαίνει: «Όπως έχουμε δηλώσει στις επιστολές αυτές, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, τα νησιά, ανεξαρτήτως μεγέθους, έχουν πλήρη δικαιώματα σε θαλάσσιες ζώνες όπως και τα ηπειρωτικά εδάφη. Η οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας και ΑΟΖ μεταξύ κρατών με παρακείμενες ή έναντι ακτές (είτε ηπειρωτικές είτε νησιωτικές) θα πρέπει να γίνεται σύμφωνα με τους κανόνες του Διεθνούς Δικαίου, με βάση τις αρχές της ίσης απόστασης/μέσης γραμμής».

Σ' αυτό το πλαίσιο τονίζει πως η Ελλάδα απορρίπτει τους παράνομους τουρκικούς ισχυρισμούς και επιφυλάσσεται να απαντήσει καταλλήλως. Παράλληλα, διαμηνύει πως η εν λόγω επιστολή, ως αντιβαίνουσα στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, απορρίπτεται στο σύνολό της και δεν παράγει καμία έννομη συνέπεια ως προς τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Στην κατεύθυνση αυτή, το υπουργείο Εξωτερικών στέλνει το μήνυμα πως είναι καιρός η Τουρκία να αναθεωρήσει επιτέλους τη στάση της και να συμμορφωθεί με τις επιταγές του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας, προς όφελος της σταθερότητας και της συνεργασίας στην περιοχή.

Επίσης, υπογραμμίζει πως η αναφορά στην εν λόγω επιστολή σε δικαιώματα της Τουρκίας δυτικά του 28ου μεσημβρινού μέχρι σημείου το «οποίο θα καθορισθεί βάσει μελλοντικών συμφωνιών οριοθέτησης στο Αιγαίο καθώς και στη Μεσόγειο, με όλα τα εμπλεκόμενα κράτη», συνιστά ανοικτή παρέμβαση στο δικαίωμα της Ελλάδος να συνομολογεί συμφωνίες οριοθέτησης με τρίτα κράτη.