Η αμερικανική κυβέρνηση έδωσε χθες Παρασκευή πράσινο φως στην πιθανή πώληση στην Ελλάδα τεσσάρων φρεγατών, εισερχόμενη σε ανταγωνισμό με τη Γαλλία, που σύναψε τον Σεπτέμβριο προκαταρκτική συμφωνία για την πώληση τριών φρεγατών στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό.
Σε ανακοίνωση Τύπου που δημοσιοποίησε, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ανέφερε πως ενέκρινε τη δυνητική πώληση των τεσσάρων φρεγατών και του εξοπλισμού τους, αξίας 6,9 δισ. δολαρίων, προτού συμπληρωθούν τρεις μήνες μετά την υπογραφή στο Παρίσι από τον Γάλλο πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν και τον έλληνα πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη παρόμοιας συμφωνίας, η οποία μένει να οριστικοποιηθεί.
Η Ουάσιγκτον ενέκρινε επίσης την πιθανή σύμβαση για τον εκσυγχρονισμό των τεσσάρων ελληνικών φρεγατών κλάσης MEKO, εκτιμώμενης αξίας 2,5 δισ. δολαρίων.
Στην ανακοίνωση διευκρινίζεται ότι η σύμβαση θα συναφθεί «με τον νικητή διεθνούς διαγωνισμού» του ελληνικού ΠΝ για τον εκσυγχρονισμό του υλικού του, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η συμφωνία που ανακοινώθηκε την 28η Σεπτεμβρίου από τους ηγέτες της Γαλλίας και της Ελλάδας δεν είναι οριστική.
Με βάση τη συμφωνία Γαλλίας-Ελλάδας, την οποία η γαλλική προεδρία είχε παρουσιάσει τότε περίπου σαν παρηγοριά για το φιάσκο με τα υποβρύχια που επρόκειτο να προμηθεύσει στην Αυστραλία, θα ναυπηγηθούν στη Γαλλία τρεις φρεγάτες Μπελαρά, κατά την ονομασία που της εκδοχής των πλοίων αυτών που θα εξάγονται, από τον Naval Group, και θα παραδοθούν στο ελληνικό ΠΝ το 2025 και το 2026. Υπάρχει ρήτρα για την πιθανή ναυπήγηση και τέταρτης φρεγάτας.
Το ύψος της διμερούς σύμβασης, που αναμένεται να υπογραφτεί «ως το τέλος του έτους», είναι «της τάξης των τριών δισεκατομμυρίων ευρώ», είχε διευκρινίσει το γαλλικό υπουργείο Άμυνας. Πέραν των πλοίων, προβλέπεται επίσης η προμήθεια από τη γαλλική κατασκευάστρια πυραύλων MBDA του οπλισμού τους (αντιαεροπορικοί πύραυλοι Aster, πύραυλοι κατά σκαφών επιφανείας Exocet, τορπίλες) και υποστήριξης για τρία χρόνια.
Τον Σεπτέμβριο, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τριμερή συμφωνία για την ασφάλεια στην περιοχή Ινδικού-Ειρηνικού, στο πλαίσιο της οποίας περιλαμβάνεται η προμήθεια πυρηνοκίνητων υποβρυχίων στην Καμπέρα. Η συμφωνία αυτή, η οποία βαπτίστηκε AUKUS, σήμανε επίσης την ακύρωση της σύμβασης που είχαν συνάψει το Παρίσι και η Καμπέρα για την προμήθεια στόλου γαλλικών συμβατικών υποβρυχίων αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ στο ΠΝ της Αυστραλίας, προκαλώντας οργή στη Γαλλία.
To Πολεμικό Ναυτικό καλείται να κάνει νέα αξιολόγηση στην αμερικανική πρόταση για τέσσερις νέες φρεγάτες και εκσυγχρονισμό υφιστάμενων, την ώρα που έχει επιλέξει τρεις γαλλικές φρεγάτες κι αυτό το διάστημα γίνεται «αγώνας δρόμου για να πέσουν οι υπογραφές στο προσύμφωνο της ελληνογαλλικής συμφωνίας», μεταδίδει η ΕΡΤ.
Την τυπική έγκριση σε πιθανή πώληση τεσσάρων φρεγατών στην Ελλάδα έδωσε χθες η Ουάσιγκτον επιβεβαιώνοντας τη στρατηγική σχέση Ελλάδας-ΗΠΑ. Η κίνηση εκδηλώνεται τρεις μήνες μετά την αρχική συμφωνία της Ελλάδας με την Γαλλία για την αγορά γαλλικών φρεγατών, η οποία, όπως διαμηνύει το Παρίσι, έχει οριστικοποιηθεί.
Το αμερικανικό έγγραφο έχει να κάνει με κοστολόγηση για δυνητική πώληση τεσσάρων φρεγατών, άνω των 6,9 δισ., αλλά και πιθανή σύμβαση για τον εκσυγχρονισμό ελληνικών φρεγατών κλάσης MEKO, εκτιμώμενης αξίας 2,5 δισ. δολαρίων.
Το Στέιτ Ντιπάρτμεντ είχε επισημάνει ότι «η προτεινόμενη προσφορά υποστηρίζει στόχους εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ συμβάλλοντας στην ασφάλεια συμμάχου και αυξάνει τις δυνατότητες της Ελλάδας στην αντιμετώπιση νυν και μελλοντικών απειλών».
Γαλλία: «Άκυρη» η αμερικανική προσφορά
Η συμφωνία για την πώληση τριών γαλλικών φρεγατών στην Ελλάδα «μόλις υπογράφτηκε», ανακοίνωσε το Σάββατο το γαλλικό Υπουργείο Άμυνας, κρίνοντας ως «παλιά και άκυρη» την «ανταγωνιστική προσφορά» που παρουσίασαν οι ΗΠΑ.
«Από τότε που ξεκίνησαν η συζήτηση με τους Έλληνες η αμερικανική προσφορά δεν είναι υπό μελέτη. Εκτός αυτού, υπογράψαμε το συμβόλαιο με τους Έλληνες. Έχει οριστικοποιηθεί (paraphé) η συμφωνία εδώ και λίγες μέρες», ανακοίνωσε ενδεικτικά το γαλλικό υπουργείο Άμυνας.
Στην αμερικανική ανακοίνωση διευκρινίζεται ότι η σύμβαση θα συναφθεί «με τον νικητή διεθνούς διαγωνισμού» του ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού για τον εκσυγχρονισμό του υλικού του, αφήνοντας να εννοηθεί ότι η συμφωνία που ανακοινώθηκε την 28η Σεπτεμβρίου από τους ηγέτες της Γαλλίας και της Ελλάδας δεν είναι οριστική.
Με βάση τη συμφωνία Γαλλίας-Ελλάδας, που ανακοινώθηκε την 28η Σεπτεμβρίου , θα ναυπηγηθούν στη Γαλλία τρεις φρεγάτες Μπελαρά και θα παραδοθούν στο ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό το 2025 και το 2026. Υπάρχει ρήτρα για την πιθανή ναυπήγηση και τέταρτης φρεγάτας.
Πέραν των πλοίων, προβλέπεται επίσης η προμήθεια από τη γαλλική κατασκευάστρια πυραύλων MBDA του οπλισμού τους (αντιαεροπορικοί πύραυλοι Aster, πύραυλοι κατά σκαφών επιφανείας Exocet, τορπίλες) και υποστήριξης για τρία χρόνια.
Τον Σεπτέμβριο, οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν τριμερή συμφωνία για την ασφάλεια στην περιοχή Ινδικού-Ειρηνικού, στο πλαίσιο της οποίας περιλαμβάνεται η προμήθεια πυρηνοκίνητων υποβρυχίων στην Καμπέρα. Η συμφωνία αυτή, η οποία βαπτίστηκε AUKUS, σήμανε επίσης την ακύρωση της σύμβασης που είχαν συνάψει το Παρίσι και η Καμπέρα για την προμήθεια στόλου γαλλικών συμβατικών υποβρυχίων αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων ευρώ στο ΠΝ της Αυστραλίας, προκαλώντας οργή στη Γαλλία.
ΗΠΑ-Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής: Καταδίκη της Τουρκίας
Στο μεταξύ, καταδικαστικό ψήφισμα για την επιθετική συμπεριφορά που επιδεικνύει η Τουρκία εναντίον της Κυπριακής Δημοκρατίας υιοθέτησε η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της αμερικανικής Βουλής. Το συγκεκριμένο ψήφισμα που έχει τίτλο «Καταδικάζοντας την Τουρκία για την Επαναλαμβανόμενη Επιθετικότητα της Εναντίον της Κύπρου» κατατέθηκε από την βουλευτή της Νέας Υόρκης Νικόλ Μαλλιωτάκη. Μεταξύ άλλων καλεί την Άγκυρα να σταματήσει τις προκλητικές ενέργειες στα Βαρώσια και τις παράνομες της δραστηριότητες εντός της κυπριακής ΑΟΖ. Παράλληλα, τονίζει ότι η διευθέτηση του Κυπριακού πρέπει να γίνει στη βάση μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας.
Ειδικότερα, το ψήφισμα:
· καταδικάζει σθεναρά τη συνεχιζόμενη στρατιωτική παρουσία της Τουρκίας στην Κύπρο και καλεί την Τουρκία να αποσύρει αμέσως και συνολικά τους 35.000 στρατιώτες που υπολογίζεται ότι διατηρεί στο νησί
· καλεί την Τουρκία να μείνει προσκολλημένη στις δημοκρατικές αρχές και στην αποστολή του ΝΑΤΟ.
· καλεί την Τουρκία και τους Τουρκοκύπριους να ανακαλέσουν τις προκλητικές μονομερείς ενέργειες στα Βαρώσια που παραβιάζουν το Διεθνές Δίκαιο, αυξάνουν τις εντάσεις και εμποδίζουν τις προσπάθειες επανέναρξης των συνομιλιών για τη διευθέτηση του Κυπριακού σύμφωνα με τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
· καταδικάζει την Τουρκία για την υποστήριξή της στις τουρκοκυπριακές ενέργειες στα Βαρώσια και ζητά τη μεταβίβαση της περιοχής των Βαρωσίων στους νόμιμους κατοίκους της υπό την προσωρινή διοίκηση των Ηνωμένων Εθνών σύμφωνα με το ψήφισμα 550 (1984) του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
· επαναλαμβάνει ότι η συνολική διευθέτηση του Κυπριακού πρέπει να γίνει στη βάση μιας διζωνικής, δικοινοτικής ομοσπονδίας με πολιτική ισότητα, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
· καλεί την Τουρκία να σταματήσει την παράνομη δράση της εντός της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης της Κύπρου.
· καλεί την κυβέρνηση της Τουρκίας να παρέχει τα μέσα στους Αμερικανούς και Κύπριους πολίτες για να αναζητήσουν οικονομικές επανορθώσεις ή να επανακτήσουν τα περιουσιακά στοιχεία που απώλεσαν στην επικράτεια της Κύπρου που ελέγχεται παράνομα από τους Τουρκοκύπριους με την υποστήριξη της κυβέρνησης της Τουρκίας.
· απαιτεί τη συνεργασία της Τουρκίας για την ανάκτηση των τεσσάρων Αμερικανών πολιτών και των περισσότερων 1.000 Κύπριων πολιτών που εξακολουθούν να αγνοούνται μετά την εισβολή του 1974 στην Κύπρο.
· ενθαρρύνει τις Ηνωμένες Πολιτείες να συνεργαστούν με εταίρους που έχουν κοινή αντίληψη στις προσπάθειες των Ηνωμένων Εθνών για την επίλυση της κατάστασης στα Βαρώσια και τη συνολική διευθέτηση του Κυπριακού.
Στο ψήφισμα καταγράφονται αναλυτικά οι αποσταθεροποιητικές ενέργειες της Τουρκίας στην Ανατολική Μεσόγειο και στην ευρύτερη περιοχή αλλά και η παραβατική της συμπεριφορά εναντίον της Κύπρου.
Ειδικότερα το ψήφισμα λαμβάνει υπόψη τα ακόλουθα :
· Ο πρόεδρος Ερντογάν και το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης έχουν χρησιμοποιήσει σχεδόν δύο δεκαετίες στην εξουσία για να αποδυναμώσουν το δικαστικό σύστημα της Τουρκίας, να εγκαταστήσουν πολιτικούς συμμάχους σε βασικές στρατιωτικές θέσεις και θέσεις στις υπηρεσίες πληροφοριών, να καταπολεμήσουν την ελευθερία του λόγου και τον ελεύθερο Τύπο και να φυλακίσουν παράνομα πολιτικούς αντιπάλους, δημοσιογράφους και μειονότητες.
· Υπό τον πρόεδρο Ερντογάν, η Τουρκία επιδιώκει να εδραιωθεί ως η κυρίαρχη δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο, τη Βόρεια Αφρική και τον Καύκασο, και έχει προβεί σε προκλητικές ενέργειες εναντίον των συμμάχων στο ΝΑΤΟ, στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην ευρύτερη περιοχή.
· Υπό την ηγεσία του προέδρου Ερντογάν, η Τουρκία έχει εμπλακεί σε επανειλημμένη επιθετικότητα κατά της Κύπρου.
· Ο στρατός της Τουρκίας εισέβαλε στην Κυπριακή Δημοκρατία το 1974, και έκτοτε το βόρειο τμήμα του νησιού διοικείται παράνομα από τους Τουρκοκύπριους με την υποστήριξη της τουρκικής κυβέρνησης.
· Η κυβέρνηση της Τουρκίας ανέχτηκε ή υποστήριξε τη βεβήλωση περισσότερων από 500 ορθόδοξους χριστιανικούς ναούς και θρησκευτικούς χώρους στο έδαφος της Κυπριακής Δημοκρατίας.
· Ως μέλος του Συμβουλίου της Ευρώπης, η Τουρκία είναι υποχρεωμένη να συμμορφωθεί με τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΣΔΑ).
· Η Τουρκία αρνήθηκε να συμμορφωθεί με την απόφαση του ΕΣΔΑ, το οποίο έχει εκδώσει αποφάσεις και γνωμοδοτήσεις με τις οποίες επιβεβαιώνει ότι τα πρόσωπα, συμπεριλαμβανομένων των Αμερικανών πολιτών, που κατέχουν τίτλο ακίνητης περιουσίας εντός περιοχής της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία βρίσκεται υπό την παράνομη διοίκηση από τους Τουρκοκύπριους με την υποστήριξη της Τουρκίας, είναι οι μόνοι νόμιμοι ιδιοκτήτες αυτής της ακίνητης περιουσίας
· Παρά το γεγονός ότι συμφώνησε να το πράξει, η κυβέρνηση της Τουρκίας απέτυχε να υποστηρίξει επαρκώς τις διεθνείς προσπάθειες για την εύρεση και ταυτοποίηση των σορών προσώπων, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων Αμερικανών πολιτών και περισσότερων 1.000 Κύπριων πολιτών που παραμένουν αγνοούμενοι από την τουρκική εισβολή στην Κυπριακή Δημοκρατία το 1974.
ΠΗΓΗ: ΑΠΕ-ΜΠΕ