Αυστηρότερη γλώσσα απέναντι στην Τουρκία υιοθετεί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη φετινή έκθεση για την ενταξιακή πορεία της Άγκυρας, χαρακτηρίζοντας ρητά το τουρκολιβυκό μνημόνιο «άκυρο και ανυπόστατο».
Όπως επισημαίνει η Καθημερινή, στην έκθεση, που δημοσιοποιήθηκε σήμερα μαζί με το ετήσιο πακέτο διεύρυνσης, καταγράφεται η συνεχιζόμενη παρεμπόδιση από την Τουρκία των ερευνητικών δραστηριοτήτων για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου.
Την ίδια ώρα, η Κομισιόν αναδεικνύει τις εκκρεμότητες για τα δικαιώματα της ελληνικής μειονότητας και το κράτος δικαίου στην Αλβανία, καθώς και την ανάγκη εφαρμογής της Συμφωνίας των Πρεσπών από τη Βόρεια Μακεδονία.
Η φετινή έκθεση για την Τουρκία ενσωματώνει τον χαρακτηρισμό «άκυρο και ανυπόστατο» (null and void) για το τουρκολιβυκό μνημόνιο. Ουσιαστικά γίνεται παραπομπή στην πρόσφατη κοινή δήλωση των προέδρων της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, μετά την επικύρωσή του από το κοινοβούλιο της ανατολικής Λιβύης τον Οκτώβριο. Η Επιτροπή επαναλαμβάνει την πάγια ευρωπαϊκή θέση ότι το μνημόνιο παραβιάζει κυριαρχικά δικαιώματα τρίτων κρατών, δεν συνάδει με το Δίκαιο της Θάλασσας και δεν μπορεί να παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.
Παράλληλα, η Κομισιόν επαναλαμβάνει ότι εξακολουθεί να ισχύει η τουρκική απειλή πολέμου (casus belli) του 1995 σε περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στο Αιγαίο, ενώ καταγράφει εκ νέου τις αξιώσεις αποστρατιωτικοποίησης ελληνικών νησιών, οι οποίες, σύμφωνα με την Επιτροπή, αμφισβητούν εμμέσως την ελληνική κυριαρχία.
Στην έκθεση περιλαμβάνονται, επίσης, οι αντιδράσεις της Άγκυρας για την ανάπτυξη ελληνικών Patriot στο Αιγαίο και F-16 στην Κύπρο, οι ενστάσεις για τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα και τον θαλάσσιο χωροταξικό σχεδιασμό.
Καταγράφεται παράλληλα αύξηση των υπερπτήσεων τουρκικών στρατιωτικών αεροσκαφών πάνω από ελληνικά νησιά, ακόμη και κατοικημένα, με σχετικά περιστατικά να σημειώνονται τον Σεπτέμβριο του 2026.
Στο κεφάλαιο της Ενέργειας, η Κομισιόν επισημαίνει ότι η Τουρκία «συνέχισε να παρεμποδίζει» τις ερευνητικές δραστηριότητες για το Great Sea Interconnector, έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος.
Την ίδια στιγμή, πάντως, η Άγκυρα παραμένει κρίσιμος εταίρος της Ε.Ε. σε ζητήματα μετανάστευσης, συνδεσιμότητας και περιφερειακής ασφάλειας, παρά την περαιτέρω επιδείνωση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των θεμελιωδών δικαιωμάτων.
Όπως επισήμανε Ευρωπαίος αξιωματούχος, η ευθυγράμμιση της Τουρκίας με την κοινή εξωτερική πολιτική της Ε.Ε. παραμένει εξαιρετικά χαμηλή, μόλις στο 4%, από 3% προηγουμένως – παρά την αύξηση των διαβουλεύσεων για περιφερειακά και διεθνή ζητήματα ασφάλειας. Η Κομισιόν προκρίνει σταδιακή, αναλογική και αναστρέψιμη συνεργασία σε τομείς αμοιβαίου ενδιαφέροντος, με τις σχέσεις καλής γειτονίας και την επίλυση του Κυπριακού να παραμένουν θεμελιώδεις προϋποθέσεις.