Παγκόσμια απειλή χαρακτήρισε εχθές ο πρόεδρος Ομπάμα την επίθεση με χημικά όπλα στη Συρία, τονίζοντας ότι θέτει σε άμεσο κίνδυνο τα αμερικανικά συμφέροντα εθνικής ασφάλειας και παραδοσιακούς συμμάχους των ΗΠΑ όπως το Ισραήλ και η Ιορδανία.
Ο αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να απευθύνει νέο διάγγελμα σήμερα, στις 20:15 ώρα Ελλάδος, όπου σύμφωνα με το Reuters δεν αναμένεται να ανακοινώσει την έναρξη στρατιωτικής επέμβασης στη Συρία, αλλά θα δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για τα στοιχεία που έχουν συλλέξει οι ΗΠΑ.
Δεν έχω πάρει ακόμη την απόφασή μου για το πώς θα πρέπει να αντιδράσουμε στη χρήση των χημικών όπλων από τη Συρία, τόνισε ο αμερικανός πρόεδρος, σημειώνοντας ότι εξετάζεται περιορισμένη δράση και όχι μια μακροχρόνια δέσμευση αμερικανικών χερσαίων δυνάμεων στην περιοχή.
"Είμαστε ακόμη στη διαδικασία του σχεδιασμού για το πώς θα αντιδράσουμε", υπογράμμισε ο αμερικανός Πρόεδρος, προσθέτοντας ότι θα προτιμούσε μια συντονισμένη επιχείρηση από τη διεθνή κοινότητα. Ο Ομπάμα υπογράμμισε ότι θα συνεχίσει τις συζητήσεις στο Κογκρέσο για το ζήτημα.
Ο αμερικανός Πρόεδρος κατηγόρησε το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ για ανικανότητα να δράσει, εν όψει μιας ξεκάθαρης παραβίασης των διεθνών κανόνων από τη Συρία. "Εάν δεν υπάρχει κάποια αντίδραση στη χρήση χημικών όπλων, αυτό θα στείλει το μήνυμα ότι οι διεθνείς κανόνες δεν έχουν καμία σημασία", υποστήριξε.
"Πολλοί ανά τον κόσμο θεωρούν ότι πρέπει κάτι να γίνει για την κατάσταση στη Συρία, αλλά κανείς δεν θέλει να το κάνει", επεσήμανε, υπογραμμίζοντας ότι μέρος των υποχρεώσεων των ΗΠΑ ως παγκόσμιας ηγέτιδας δύναμης είναι να διασφαλίζει ότι όταν μια κυβέρνηση χρησιμοποιεί απαγορευμένα όπλα, θα είναι υπόλογη για αυτό.
Κέρι: Κοινός εγκληματίας και δολοφόνος ο Ασάντ
Νωρίτερα, ο αμερικανός υπουργός εξωτερικών Τζον Κέρι χαρακτήρισε τις επιθέσεις με χημικά στη Συρία, ως "έγκλημα κατά της ανθρωπότητας που δεν μπορεί να μείνει αναπάντητο".
Ο Τζον Κέρι υπογράμμισε ότι βάσει των στοιχείων που έχουν στη διάθεσή τους οι ΗΠΑ, οι επιθέσεις με χημικά όπλα στις 21 Αυγούστου πραγματοποιήθηκαν από το καθεστώς Ασάντ. Χαρακτήρισε δε τον σύρο πρόεδρο Μπασάρ αλ Ασάντ "κοινό εγκληματία και δολοφόνο".
"Είμαστε αποφασισμένοι να δράσουμε μετά τις επιθέσεις στη Συρία και δεν είμαστε μόνοι μας", τόνισε ο αμερικανός υπουργός εξωτερικών, σημειώνοντας ότι οι ΗΠΑ θα δράσουν με βάση το δικό τους χρονοδιάγραμμα. "Δεν υπάρχει κάτι που μπορούν να μας πουν οι επιθεωρητές του ΟΗΕ που δεν γνωρίζουμε ήδη", υπογράμμισε.
Ωστόσο, άφησε να εννοηθεί ότι η όποια επιχείρηση θα είναι περιορισμένης κλίμακας. "Αυτό που ενδέχεται να γίνει στη Συρία δεν θα θυμίζει τις εισβολές στο Ιράκ και το Αφγανιστάν ή ακόμη και τις παρεμβάσεις στη Λιβύη", σημείωσε. Υψηλόβαθμη πηγή τόνισε λίγο αργότερα ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν μια στοχευμένη και περιορισμένη επιχείρηση, σε απάντηση της χρήσης χημικών όπλων, αλλά όχι μια αλλαγή καθεστώτος.
Ο υπουργός εξωτερικών τόνισε ότι οι ΗΠΑ δεν θα επαναλάβουν τα λάθη που έγιναν στο Ιράκ με τις πληροφορίες που έχουν συλλεχθεί στη Συρία.
Όπως ανέφερε, η αμερικανική κυβέρνηση γνωρίζει ότι το συριακό καθεστώς χρησιμοποίησε χημικά όπλα πολλές φορές εντός του 2013.
Επίσης, τόνισε ότι στελέχη του καθεστώτος που βρίσκονταν από πριν στις περιοχές που επλήγησαν, είχαν προειδοποιηθεί και φορούσαν αντιασφυξιογόνες μάσκες.
Παράλληλα, όπως ανέφερε, οι ρουκέτες που χρησιμοποιήθηκαν στις επιθέσεις προήλθαν από κυβερνητικά κτίρια.
Τόνισε δε ότι υψηλόβαθμο στέλεχος της συριακής κυβέρνησης επιβεβαίωσε τις επιθέσεις με χημικά όπλα.
Ο Κέρι χαρακτήρισε επίσης «ιδιαίτερα απίθανο» το ενδεχόμενο, οι επιθέσεις να έχουν πραγματοποιηθεί από την αντιπολίτευση στη χώρα.
Το πόρισμα των ΗΠΑ για τις επιθέσεις
Το καθεστώς στη Συρία χρησιμοποίησε χημικά όπλα πολλές φορές εντός του 2013, αναφέρει η έγγραφη εκτίμηση των ΗΠΑ για τις επιθέσεις της 21ης Αυγούστου.
Όπως αναφέρεται στο αμερικανικό έγγραφο, πολλαπλά στοιχεία πληροφοριών υποδηλώνουν πως το καθεστώς Ασάντ πραγματοποίησε επιθέσεις μέσω ρουκετών και πυρών πυροβολικού σε προάστια της Δαμασκού στις 21 Αυγούστου.
Στοιχεία από δορυφόρο επιβεβαιώνουν ότι οι επιθέσεις με χημικά πραγματοποιήθηκαν από περιοχές ελεγχόμενες από τις καθεστωτικές δυνάμεις και κατευθύνονταν στις περιοχές Kafr Batna, Jawbar, 'Ayn Tarma, Darayya και Mu'addamiyah.
Η απουσία εναέριας δραστηριότητας αλλά και εκτοξευτήρων πυραύλων ωθούν στο συμπέρασμα ότι το καθεστώς πραγματοποίησε τις επιθέσεις μέσω ρουκετών.
Αναφορές από social media κάνουν λόγο για επίθεση με χημικά που ξεκίνησε στις 2.30 τοπική ώρα της 21ης Αυγούστου. Πληθώρα πηγών περιγράφουν περιοχές ελεγχόμενες από αντικαθεστωτικούς να πλήττονται από ρουκέτες με χημικά.
Το πόρισμα της αμερικανικής κυβέρνησης αναφέρει ότι 1.429 άνθρωποι σκοτώθηκαν από επιθέσεις με χημικά όπλα, μεταξύ των οποίων και 426 παιδιά.
Σύμφωνα με το πόρισμα, η αμερικανική κυβέρνηση εκτιμά με μεγάλη σιγουριά ότι η συριακή κυβέρνηση χρησιμοποίησε νευροπαραλυτικό αέριο στις επιθέσεις με χημικά όπλα της 21ης Αυγούστου.
«Τρεις μέρες πριν τις επιθέσεις, οι ΗΠΑ συνέλεξαν ροές πληροφοριών που υποδείκνυαν σχέδιο επίθεσης», τονίζει το πόρισμα.
Σύμφωνα με το πόρισμα, οι ΗΠΑ υπέκλεψαν τηλεφωνική επικοινωνία «υψηλόβαθμου στελέχους» που επιβεβαίωνε τις επιθέσεις με χημικά στις 21 Αυγούστου. Το ίδιο στέλεχος εμφανιζόταν θορυβημένο από την επίσκεψη των επιθεωρητών του ΟΗΕ για τη συλλογή αποδείξεων.
Το σχετικό πρωτότυπο έγγραφο είναι δημοσιευμένο στη δεξιά στήλη "Συνοδευτικό Υλικό".
Απαράδεκτες χαρακτηρίζει η Ρωσία τις απειλές Ομπάμα
Η Ρωσία κατήγγειλε χθες τις παρατηρήσεις του αμερικανού προέδρου Μπαράκ Ομπάμα, σχετικά με μια πιθανή «περιορισμένης, κλίμακας στρατιωτική δράση» κατά της Συρίας. «Οι απειλές αυτές είναι απαράδεκτες», ανέφερε από τη Μόσχα ο εκπρόσωπος του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, Αλεξάντερ Λουκάσεβιτς.
Όπως είπε ο εκπρόσωπος της ρωσικής διπλωματίας «η μονομερής χρήση βίας» που παρακάμπτει το Συμβούλιο Ασφαλείας του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών θα αποτελούσε παραβίαση του διεθνούς δικαίου. Σύμφωνα με τον Λουκάσεβιτς αυτό θα περιέπλεκε και θα καθιστούσε πιο δύσκολη την εξεύρεση πολιτικής λύσης στην κρίση της Συρίας, ενώ θα προκαλούσε πρόσθετες απώλειες.
Η Ρωσία είναι στενός σύμμαχος του καθεστώτος του Μπασάρ αλ-Άσαντ και συνεχίζει να μπλοκάρει τη διεθνή δράση στα Ηνωμένα Έθνη.
Ερντογάν: Δεν αρκεί μια πιθανή περιορισμένη δράση
Δεν ικανοποιεί τον Ταγίπ Ερντογάν η πιθανή περιορισμένη στρατιωτική δράση εναντίον του καθεστώτος της Συρίας, το οποίο κατηγορείται ότι διέπραξε επιθέσεις με χημικά όπλα εναντίον του λαού της χώρας. Ο Τούρκος πρωθυπουργός εκτιμά ότι η οποιαδήποτε επέμβαση της διεθνούς κοινότητας θα έπρεπε να έχει στόχο την αλλαγή καθεστώτος στο κράτος αυτό.
"Μια περιορισμένη επιχείρηση δεν θα μπορούσε να είναι ικανοποιητική για εμάς", δήλωσε ο Ερντογάν, σύμφωνα με το ειδησεογραφικό τηλεοπτικό δίκτυο NTV. "Μία επέμβαση θα έπρεπε να γίνει κατά το υπόδειγμα του Κοσόβου. Μια επέμβαση μίας ή δύο ημερών δεν θα αρκέσει. Ο στόχος θα έπρεπε να είναι να εξαναγκαστεί το καθεστώς να εγκαταλείψει (την εξουσία)», υποστήριξε ο Ερντογάν.
Ολαντ: Δεν μπορεί να μείνει ατιμώρητη
Μετά την απόρριψη από το βρετανικό κοινοβούλιο της πρότασης Κάμερον για την επίθεση στη Συρία, τα βλέμματα στρέφονται στη Γαλλία. Σύμφωνα με το AFP o Γάλλος πρόεδρος δήλωσε σήμερα ότι η επίθεση μπορεί να γίνει ως τις 4 Σεπτεμβρίου και ότι η απόρριψη του σχεδίου από τη Βρετανία δεν επηρεάζει τη θέση της κυβέρνησής του. Το γαλλικό κοινοβούλιο θα συναντηθεί στις 4 Σεπτεμβρίου για έκτακτη συνεδρίαση στη Συρία.
Ο πρόεδρος της Γαλλίας σε συνέντευξή στην εφημερίδα Le Monde τονίζει ότι η επίθεση με χημικά όπλα στη Δαμασκό "δεν μπορεί και δεν πρέπει να μείνει ατιμώρητη". "Όλα τα ενδεχόμενα βρίσκονται στο τραπέζι. Η Γαλλία έχει την ικανότητα να επιβάλει κυρώσεις με τα κατάλληλα μέσα και είναι έτοιμη να το κάνει και θα διαμορφώσει τη θέση της σε στενή συνεργασία με τους συμμάχους της".
«Όχι» από τη Γερμανία
Αντίθετα Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών Γκίντο Βεστερβέλε, πάντως, απέκλεισε το ενδεχόμενο να συμμετάσχει η Γερμανία σε στρατιωτική επέμβαση στη Συρία, σε συνέντευξή του, αποσπάσματα της οποίας δόθηκαν σήμερα στη δημοσιότητα.
Δεν μετέχει το ΝΑΤΟ
Την ίδια ώρα, σύμφωνα με το AFP, ο επικεφαλής του ΝΑΤΟ, A. Rasmussen, υποστήριξε ότι η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να αντιδράσει στις υποψίες για χρήση χημικών από το καθεστώς Ασάντ, αλλά το ΝΑΤΟ δεν θα συμμετάσχει στις όποιες επιχειρήσεις. Ο Rasmussen αποκάλεσε τις επιθέσεις με χημικά "έγκλημα που δεν μπορεί να αγνοηθεί", αλλά επέμεινε ότι χρειάζεται πολιτική λύση.
Απορρίφθηκε η πρόταση Κάμερον
Το βρετανικό κοινοβούλιο απέρριψε την Πέμπτη το βράδυ με ψηφοφορία την πρόταση του πρωθυπουργού, Ντέιβιντ Κάμερον, για ανάμιξη της χώρας στις ενδεχόμενες στρατιωτικές επιθέσεις στη Συρία.
Ο Κάμερον ανακοίνωσε ότι μετά την ψηφοφορία -272 υπέρ και 285 κατά- θα σεβαστεί τη βούληση του κοινοβουλίου και δεν θα εγκρίνει τέτοια δράση. Δήλωσε επίσης πως είναι σαφές ότι το κοινοβούλιο είναι αντίθετο σε στρατιωτική επίθεση στη Συρία, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση θα ενεργήσει ανάλογα. «Είναι σαφές ότι το κοινοβούλιο, το οποίο αντικατοπτρίζει τις επιθυμίες του βρετανικού λαού, δεν θέλει να δει την εμπλοκή της χώρας στις στρατιωτικές δράσεις», είπε ενώπιον των βουλευτών. «Το καταλαβαίνω και η κυβέρνηση θα πράξει ανάλογα».
Ο Κάμερον επιβεβαίωσε ότι δεν σκοπεύει να επικαλεστεί το βασιλικό προνόμιο και να πάει αντίθετα στη βούληση του κοινοβουλίου. «Σας διαβεβαιώνω γι' αυτό», είπε. «Πιστεύω ακράδαντα ότι πρέπει να υπάρξει μια σκληρή απάντηση κατά της χρήσης χημικών όπλων. Πιστεύω όμως επίσης ότι πρέπει να υπάρχει σεβασμός στη βούληση του κοινοβουλίου», πρόσθεσε.
Περιορισμένης κλίμακας απάντηση, διαφωνούν οι αμερικανοί πολίτες
Διά στόματος του εκπροσώπου του Λευκού Οίκου, οι ΗΠΑ υποστήριξαν ότι επιδιώκουν μια περιορισμένης κλίμακας απάντηση στη χρήση χημικών όπλων εκ μέρους της Συρίας και όχι επέμβαση όπως εκείνη στο Ιράκ. Απέρριψε, δε, οποιαδήποτε σύγκριση μεταξύ των ενεργειών του Μπαράκ Ομπάμα και εκείνων του προκατόχου του, Τζορτζ Μπους, που είχε δικαιολογήσει την εισβολή με τον ισχυρισμό ότι το καθεστώς του Σαντάμ Χουσεΐν διέθετε όπλα μαζικής καταστροφής, τα οποία δεν βρέθηκαν ποτέ.
Σημείωσε, επίσης, ότι όταν ο Αμερικανός πρόεδρος αποφασίσει ποιες είναι οι κατάλληλες ενέργειες που πρέπει να γίνουν, τότε η Ουάσιγκτον θα παράσχει το δικό της νομικό έρεισμα, εφόσον χρειαστεί. «Εάν απαιτείται ένα νομικό έρεισμα για να στηριχθεί η απόφαση του προέδρου, θα το παρουσιάσουμε», πρόσθεσε.
Την ίδια στιγμή όμως μόνον τέσσερις Αμερικανοί στους δέκα υποστηρίζουν την ιδέα μιας αμερικανικής στρατιωτικής δράσης κατά του συριακού καθεστώτος σε απάντηση στην χρήση χημικών όπλων, αλλά την ίδια ώρα το 50% δηλώνει υπέρ μιας περιορισμένης δράσης με αεροπορικά πλήγματα, σύμφωνα με μία δημοσκόπηση, τα αποτελέσματα της οποίας δόθηκαν σήμερα στην δημοσιότητα.
Μόνον το 42% των ερωτηθέντων τάσσεται υπέρ μιας αμερικανικής στρατιωτικής δράσης κατά του συριακού καθεστώτος λόγω της καταγγελθείσας χρήσης χημικών όπλων από τις συριακές αρχές, ενώ το 50% τάσσεται κατά, σύμφωνα με την δημοσκόπηση αυτή η οποία έγινε στις 28 και στις 29 Αυγούστου για το NBC News σε δείγμα 700 ενηλίκων και έχει περιθώριο σφάλματος 3,7%.
Ωστόσο την ίδια ώρα το 50% των Αμερικανών δηλώνει ότι υποστηρίζει μια δράση των ΗΠΑ αν αυτή "περιοριστεί σε αεροπορικά πλήγματα με την χρήση πυραύλων Κρουζ", έναντι ποσοστού 44% που δηλώνει ότι αντιτίθεται σε αυτό. Το τελευταίο αυτό ερώτημα τέθηκε ωστόσο σε πιο περιορισμένο δείγμα 291 ανθρώπων.
Εν γένει, σχεδόν έξι στους δέκα ερωτηθέντες (ποσοστό 58%) είπαν ότι εγκρίνουν την άποψη ότι η χρήση χημικών όπλων από μια χώρα αποτελεί μια "'κόκκινη γραμμή' η οποία αξιώνει μια σημαντική αμερικανική απάντηση, η οποία μπορεί να πάρει την μορφή μιας στρατιωτικής δράσης", έναντι ποσοστού 35% που εξέφρασε την αντίθεσή του.
Ενισχύονται οι αμερικανικές δυνάμεις
Πάντως, οι ΗΠΑ έστειλαν ένα επιπλέον αντιτορπιλικό απέναντι από τις συριακές ακτές, ανεβάζοντας προσωρινά σε 5 τον συνολικό αριθμό των πολεμικών πλοίων που είναι εξοπλισμένα με πυραύλους κρουζ στην ανατολική Μεσόγειο.
Από χθες τέσσερα αντιτορπιλικά (το Mahan, το Ramage, το Barry και το Gravely) βρίσκονται στην ανατολική Μεσόγειο και είναι έτοιμα να εξαπολύσουν πυραύλους Τόμαχοκ.
Ρωσικοί ελιγμοί
Πάντως, οι Ρώσοι ενισχύουν τον στολίσκο της ανατολικής Μεσογείου -επανασυστάθηκε την άνοιξη- με ένα μεγάλο ανθυποβρυχιακό σκάφος αλλά και τη ναυαρχίδα του στόλου της Μαύρης Θάλασσας, το πυραυλοφόρο-καταδρομικό Μόσχα, το οποίο κατευθύνθηκε στην περιοχή από τη Βόρεια Θάλασσα, όπου βρισκόταν για περιπολίες.
Σε πολεμική ετοιμότητα η Συρία
Την ίδια ώρα, ο Σύριος πρωθυπουργός ζήτησε την κινητοποίηση των εθνικών πόρων για να διαφυλαχθεί η παροχή των βασικών κρατικών υπηρεσιών στην περίπτωση που γίνει στρατιωτική επίθεση από τις ΗΠΑ και τους δυτικούς συμμάχους τους τις επόμενες ημέρες στη Συρία. Ο Αλ Χάλκι σημείωσε ότι τα μέτρα που ζητεί να ληφθούν είναι απαραίτητα «για να αντιμετωπιστεί οποιαδήποτε έκτακτη κατάσταση και να εμποδιστούν οι εχθροί από τη διατάραξη της λειτουργίας των κρατικών υπηρεσιών, ιδιαίτερα της ηλεκτροδότησης, της υδροδότησης, των επικοινωνιών, της παροχής τροφίμων και πετρελαίου».
Μάλιστα, στη διάρκεια της νύχτας οι δυνάμεις του Μπασάρ αλ Άσαντ μετακίνησαν πολλούς πυραύλους Scud και δεκάδες εκτοξευτήρες από μια βάση στα βόρεια της Δαμασκού, πιθανότατα για να τους προστατεύσουν από ενδεχόμενο πλήγμα από τη Δύση, όπως ανέφεραν πηγές της αντιπολίτευσης.