Κρίσιμο βήμα για τη βιομηχανία, προχωρά η «ευρωπαϊκή προτίμηση»

Ο Επίτροπος της ΕΕ Στεφάν Σεζουρνέ παρουσίασε σήμερα μια στρατηγική που αποκλείει το Πεκίνο από την πρόσβαση σε δημόσια χρηματοδότηση της ΕΕ, εισάγοντας μια «ευρωπαϊκή προτίμηση» σε στρατηγικούς τομείς. Χώρες που περιορίζουν την πρόσβαση στις δικές τους αγορές μέσω κανόνων τοπικού περιεχομένου θα αποκλείονται επίσης.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την Τετάρτη το πολυαναμενόμενο βιομηχανικό της σχέδιο, εισάγοντας μια «Ευρωπαϊκή Προτίμηση» (European Preference) που αποκλείει την Κίνα από την ευρωπαϊκή κρατική χρηματοδότηση και αυστηροποιεί τους όρους για μελλοντικές κινεζικές επενδύσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Μεταξύ των πολλών συνεπειών της κλιμακούμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η αναταραχή ενισχύει την αίσθηση επείγοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενίσχυση στρατηγικών τομέων. Αυτό ήταν το πλαίσιο στο οποίο αναφέρθηκε ο επικεφαλής της βιομηχανικής πολιτικής της ΕΕ Στεφάν Σεζουρνέ, παρουσιάζοντας τον σχεδιασμό.

Η μεταποίηση βρίσκεται σε πτωτική πορεία εδώ και χρόνια στο μπλοκ, με τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας να δέχεται ιδιαίτερη πίεση. Η εισαγωγή του Industrial Accelerator Act αποτελεί προσπάθεια αντιμετώπισης του προβλήματος και ενίσχυσης των εγχώριων ευρωπαϊκών βιομηχανιών. Στόχος, σύμφωνα με τον Σεζουρνέ, είναι η μεταποίηση να αντιπροσωπεύει το ένα πέμπτο της οικονομικής παραγωγής της Ένωσης έως το 2035, από 14% σήμερα.

Σύμφωνα με την πρόταση, τα κράτη μέλη θα πρέπει να ευνοούν εγχώριες εταιρείες σε συμβάσεις δημοσίων προμηθειών. Άμεσες ξένες επενδύσεις άνω των 100 εκατ. ευρώ σε βασικούς τομείς, όπως η παραγωγή μπαταριών, θα πρέπει να πληρούν σειρά προϋποθέσεων, όπως η διασφάλιση ότι πάνω από το ήμισυ του εργατικού δυναμικού είναι Ευρωπαίοι και ότι το 30% των εισροών παραγωγής κατασκευάζεται στην ΕΕ. Οι επενδύσεις θα μπορούσαν επίσης να υπόκεινται σε υποχρεωτικές μεταφορές τεχνολογίας.

Για τον κλάδο της αυτοκινητοβιομηχανίας, τουλάχιστον το 70% των εξαρτημάτων των ηλεκτρικών οχημάτων — εξαιρουμένων των μπαταριών — θα πρέπει να προέρχεται από ευρωπαϊκή παραγωγή, ενώ και οι μπαταρίες θα πρέπει να κατασκευάζονται στην Ευρώπη προκειμένου να πληρούν τα κριτήρια επιλεξιμότητας για στήριξη. Για τις αυτοκινητοβιομηχανίες που διαθέτουν σύνθετες παγκόσμιες εφοδιαστικές αλυσίδες, αυτό θα μπορούσε να δημιουργήσει δυσκολίες, σχολιάζει το Bloomberg.

Τεχνολογίες μηδενικών καθαρών εκπομπών, όπως η αιολική, η ηλιακή και η πυρηνική ενέργεια, θα υπόκεινται επίσης σε νέες απαιτήσεις τοπικού περιεχομένου.

Η πρόταση αποτελεί το σημείο εκκίνησης. Το σχέδιο πρέπει τώρα να εγκριθεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο, το οποίο εκπροσωπεί τα κράτη μέλη, και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, διαδικασία που μπορεί να διαρκέσει ένα έως δύο χρόνια.

Μεταξύ των πιο αμφιλεγόμενων στοιχείων του Industrial Accelerator Act είναι το ποια κράτη εκτός ΕΕ μπορούν να χαρακτηριστούν ως «αξιόπιστοι εταίροι» της Ένωσης, ώστε να συμμετέχουν σε έργα που χρηματοδοτούνται από δημόσιους πόρους.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, χώρες εκτός ΕΕ μπορούν να συμπεριληφθούν εφόσον παρέχουν συγκρίσιμη πρόσβαση σε ευρωπαϊκές εταιρείες στις δικές τους αγορές — κάτι που θα μπορούσε να περιλαμβάνει χώρες όπως το Ηνωμένο Βασίλειο.

Μιλώντας σήμερα το πρωί στο Λουξεμβούργο, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα δήλωσε ότι η ευρωπαϊκή προτίμηση πρέπει να χρησιμοποιείται σε «επιλεγμένους στρατηγικούς τομείς» με «αναλογικό και στοχευμένο τρόπο» και μόνο έπειτα από εις βάθος ανάλυση.

Οι δηλώσεις του αντανακλούν ανησυχίες ορισμένων χωρών, όπως η Γερμανία, ότι οι νέοι κανόνες θα μπορούσαν να αποξενώσουν εμπορικούς εταίρους και να έρθουν σε αντίθεση με τη φιλοσοφία ελεύθερου εμπορίου της ΕΕ.

Ο πόλεμος στο Ιράν δημιουργεί ακόμη μεγαλύτερη αίσθηση επείγοντος, δήλωσε ο Σεζουρνέ. Οι εκτοξευόμενες τιμές ενέργειας που προκαλεί η σύγκρουση είναι πιθανό να έχουν άμεσο αντίκτυπο στις προσπάθειες επαναβιομηχάνισης της Ευρώπης.