Προσδοκίες για συμφωνία βυθίζουν το πετρέλαιο, ποια είναι τα αγκάθια

Οι ΗΠΑ και το Ιράν πλησιάζουν σε συμφωνία που θα οδηγήσει στην επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, δήλωσαν ανώτεροι Αμερικανοί αξιωματούχοι την Κυριακή, ακόμη κι ενώ ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ επέμενε ότι δεν θα «βιαστεί» να καταλήξει σε συμφωνία.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν σε δημοσιογράφους ότι τίποτα δεν είναι ακόμη έτοιμο προς υπογραφή, καθώς οι διαπραγματευτές επεξεργάζονται την ακριβή διατύπωση σε βασικά ζητήματα, ενώ η τελική έγκριση ενδέχεται να απαιτήσει ακόμη αρκετές ημέρες.

Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Tasnim ανέφερε ότι το σχέδιο συμφωνίας θα μπορούσε ακόμη να καταρρεύσει επειδή οι ΗΠΑ μπλοκάρουν αρκετές ρήτρες, συμπεριλαμβανομένου του αιτήματος της Τεχεράνης για αποδέσμευση των περιουσιακών της στοιχείων.

Ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε ότι το ιρανικό σύστημα χρειάζεται κάποιο χρόνο για να ανταποκριθεί στις ΗΠΑ. Πρόσθεσε ότι είναι «πολύ βέβαιος» πως, εάν επιτευχθεί συμφωνία, αυτή θα είναι καλή και ότι μια συμφωνία αποτελεί την προτιμώμενη επιλογή του Τραμπ έναντι εναλλακτικών τρόπων αντιμετώπισης της ιρανικής απειλής — μιλώντας περίπου τρεις μήνες αφότου το Ισραήλ και οι ΗΠΑ έπληξαν την Τεχεράνη, πυροδοτώντας τον πόλεμο.

«Πιστεύαμε ότι ίσως είχαμε κάποιες ειδήσεις χθες το βράδυ. Ίσως σήμερα», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους στο Νέο Δελχί τη Δευτέρα κατά τη διάρκεια επίσκεψης στην Ινδία.

Το αργό πετρέλαιο υποχώρησε στο χαμηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο και πλέον εβδομάδων με την έναρξη των συναλλαγών τη Δευτέρα στην Ασία, ενώ το δολάριο αποδυναμώθηκε εν μέσω προσδοκιών ότι μια συμφωνία ενδέχεται να είναι κοντά. Το παγκόσμιο benchmark αργού Brent επέκτεινε τις απώλειές του μετά τις δηλώσεις του Ρούμπιο και διαπραγματευόταν με πτώση περίπου 6%, στα 97 δολάρια το βαρέλι.

Μετά από παροτρύνσεις αρκετών Αράβων ηγετών, οι ΗΠΑ και το Ιράν συζητούν πιθανή παράταση μιας εύθραυστης εκεχειρίας, ωστόσο οι δύο πλευρές έχουν δώσει διαφορετικές περιγραφές σχετικά με το τι θα περιλαμβάνει μια ενδιάμεση συμφωνία. Οι δύο χώρες έχουν παρουσιάσει αρκετές προτάσεις τις τελευταίες εβδομάδες χωρίς να καταλήξουν σε συμφωνία.

«Η σχέση μας με το Ιράν γίνεται πολύ πιο επαγγελματική και παραγωγική», έγραψε ο Τραμπ την Κυριακή σε ανάρτηση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. «Πρέπει όμως να κατανοήσουν ότι δεν μπορούν να αναπτύξουν ή να αποκτήσουν πυρηνικό όπλο ή βόμβα». Πρόσθεσε ότι ο αμερικανικός αποκλεισμός των Στενών θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου ολοκληρωθεί συμφωνία και ότι και οι δύο πλευρές πρέπει να αφιερώσουν τον απαραίτητο χρόνο ώστε «να γίνει σωστά».

Ωστόσο, η ευρεία συμφωνία που περιγράφεται από Αμερικανούς αξιωματούχους δεν αντιμετωπίζει το απόθεμα πυραύλων του Ιράν ούτε περιλαμβάνει ρητή απαγόρευση εμπλουτισμού ουρανίου — δύο από τους σημαντικότερους στόχους του Τραμπ. Αυτό θα μπορούσε να εξοργίσει τους σκληροπυρηνικούς Ρεπουμπλικανούς σε θέματα εθνικής ασφάλειας, οι οποίοι έχουν ήδη καταφερθεί εναντίον των διαπραγματεύσεων.

Τα ιρανικά μέσα ενημέρωσης και οι αξιωματούχοι εμφανίζονται επίσης πιο επιφυλακτικοί. Ουάσιγκτον και Τεχεράνη εξακολουθούν να διαφωνούν σχετικά με «μία ή δύο διατάξεις», μετέδωσε το ημιεπίσημο Tasnim, επικαλούμενο «ενημερωμένη πηγή». Το πρακτορείο Fars, εν τω μεταξύ, απέρριψε ως «μακριά από την πραγματικότητα» τους ισχυρισμούς του Τραμπ το Σάββατο ότι μια συμφωνία έχει «σε μεγάλο βαθμό διαπραγματευθεί», χωρίς να επικαλεστεί συγκεκριμένες πηγές.

Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει κεντρικό σημείο τριβής, ιδιαίτερα η επιμονή της Τεχεράνης ότι δεν επιδιώκει την απόκτηση πυρηνικού όπλου.

«Είμαστε έτοιμοι να διαβεβαιώσουμε τον κόσμο κατά τη διάρκεια οποιωνδήποτε συνομιλιών ότι δεν επιδιώκουμε πυρηνικά όπλα», ανέφερε την Κυριακή το Student News Network επικαλούμενο τον Ιρανό πρόεδρο Μασούντ Πεζεσκιάν. Πρόσθεσε ότι το Ιράν «δεν επιδιώκει αναταραχή στην περιοχή».

Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν να άρουν τον αποκλεισμό τους στο πλαίσιο της προτεινόμενης συμφωνίας και το Ιράν έχει συμφωνήσει καταρχήν να απαλλαγεί από το απόθεμά του σε ουράνιο υψηλού βαθμού εμπλουτισμού, δήλωσε αξιωματούχος της κυβέρνησης Τραμπ σε δημοσιογράφους. Ο ίδιος αξιωματούχος πρόσθεσε ότι οι ΗΠΑ δεν σχεδιάζουν να αποδεσμεύσουν ιρανικά περιουσιακά στοιχεία στο πλαίσιο της τρέχουσας πρότασης.

Οποιαδήποτε ελάφρυνση κυρώσεων θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η Τεχεράνη συμμορφώνεται με διάφορες διατάξεις της συμφωνίας, δήλωσαν αξιωματούχοι, προσθέτοντας ότι το χρονοδιάγραμμα για την απομάκρυνση του ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού από το Ιράν και για ένα μορατόριουμ στον εμπλουτισμό θα αποτελέσει αντικείμενο διαπραγμάτευσης αργότερα.

Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι αναμένουν ουσιαστική ιρανική δέσμευση για εγκατάλειψη του εμπλουτισμού στο πλαίσιο οποιασδήποτε τελικής συμφωνίας, προσθέτοντας ότι η Ουάσιγκτον θεωρεί πως μπορεί τελικά να διαπραγματευθεί έναν εφαρμόσιμο μηχανισμό που θα διασφαλίζει ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει πυρηνικό όπλο, ενώ παράλληλα θα ενισχύει μια πιο παραγωγική διμερή σχέση.

Το Ιράν δεν έχει επιβεβαιώσει καμία από αυτές τις λεπτομέρειες και έχει καταστήσει σαφές ότι προτίθεται να διατηρήσει το απόθεμά του ουρανίου.

Το Axios μετέδωσε ότι η συμφωνία θα περιλαμβάνει παράταση 60 ημερών της υφιστάμενης εκεχειρίας, κατά τη διάρκεια της οποίας τα Στενά θα επαναλειτουργήσουν και θα επιτραπεί στο Ιράν να πωλεί το πετρέλαιό του.

Το σχέδιο φέρεται επίσης να προβλέπει ότι θα τερματιστεί ο παράλληλος πόλεμος μεταξύ του Ισραήλ και της υποστηριζόμενης από το Ιράν Χεζμπολάχ στον Λίβανο — εξέλιξη που το Ισραήλ ενδέχεται να διστάζει να εγκρίνει.