«Φρένο» στην περαιτέρω κλιμάκωση του πολέμου με το Ιράν βάζει, τουλάχιστον προς το παρόν, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, καθώς αυξάνονται οι ανησυχίες ότι μια ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση θα εξαντλήσει επικίνδυνα τα ήδη περιορισμένα αποθέματα αντιαεροπορικών πυραύλων Patriot και άλλων αμυντικών πυρομαχικών των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Η ανησυχία για τα αποθέματα των αναχαιτιστικών πυραύλων αποτελεί έναν μόνο από τους παράγοντες που καθιστούν εξαιρετικά ριψοκίνδυνη την επανέναρξη μεγάλης κλίμακας στρατιωτικών επιχειρήσεων, σύμφωνα με αξιωματούχους της αμερικανικής κυβέρνησης τις οποίες επικαλείται η εφημερίδα The New York Times. Ο Τραμπ και οι στενοί συνεργάτες του προβληματίζονται επίσης για το ενδεχόμενο διεύρυνσης της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, την αποξένωση βασικών συμμάχων των ΗΠΑ στον Κόλπο που παραμένουν ευάλωτοι σε ιρανικά πλήγματα, καθώς και για τις επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, την ενέργεια και τις προσφυγικές ροές.
Η μεταστροφή αυτή στη στάση του Αμερικανού προέδρου αποφασίστηκε έπειτα από σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε την περασμένη Παρασκευή με κορυφαίους συμβούλους και μέλη του υπουργικού συμβουλίου, σύμφωνα με δύο πρόσωπα που έχουν γνώση των συζητήσεων.
Στο επίκεντρο οι Patriot
Στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων βρέθηκαν τα ολοένα μειούμενα αποθέματα πυραύλων Patriot και άλλων συστημάτων αεράμυνας του Πενταγώνου, ανέφεραν οι ίδιες πηγές.
Την περασμένη Παρασκευή τρεις Αμερικανοί στρατιώτες σκοτώθηκαν στην Ιορδανία, όταν βαλλιστικός πύραυλος κατάφερε να διαπεράσει την αμερικανική αεράμυνα, η οποία επιχειρούσε να αναχαιτίσει μαζική επίθεση με ιρανικούς πυραύλους και drones.
Ο αρχηγός του Μεικτού Επιτελείου Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Νταν Κέιν, έχει προειδοποιήσει κατ' ιδίαν ότι η επανέναρξη εκτεταμένων επιχειρήσεων κατά του Ιράν είναι μεν εφικτή, αλλά θα μειώσει επικίνδυνα τα διαθέσιμα αποθέματα αναχαιτιστικών πυραύλων της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ (CENTCOM), η οποία είναι υπεύθυνη για τις επιχειρήσεις στη Μέση Ανατολή. Εκπρόσωπός αρνήθηκε να σχολιάσει το περιεχόμενο των εισηγήσεών του προς τον πρόεδρο.
Ο διευθυντής επικοινωνίας του Λευκού Οίκου, Στίβεν Τσέουνγκ, δήλωσε ότι ο Τραμπ «ήταν πάντοτε συνεπής στη θέση του ότι προτιμά μια διπλωματική λύση», υπογραμμίζοντας όμως ότι διατηρεί όλες τις επιλογές στο τραπέζι εάν το Ιράν συνεχίσει τις τρομοκρατικές ενέργειες στα Στενά του Ορμούζ ή κατά συμμάχων των ΗΠΑ.
Σε «αναζήτηση» ο Τραμπ
Ο Τραμπ εξακολουθεί να αναζητεί τον τρόπο με τον οποίο θα διαχειριστεί τον σχεδόν πεντάμηνο πόλεμο με το Ιράν και ειδικότερα πώς θα αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ, την ώρα που οι τιμές των καυσίμων αυξάνονται εκ νέου μετά την αναζωπύρωση των συγκρούσεων.
Η διπλωματική διαδικασία έχει ουσιαστικά παγώσει, ενώ οι πρόσφατες εκτεταμένες αμερικανικές επιθέσεις δεν φαίνεται να έχουν αποτρέψει στρατιωτικά την Τεχεράνη.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ελάχιστοι, αν όχι κανείς, από τον στενό κύκλο συνεργατών του Τραμπ θεωρούν ενδεδειγμένη την περαιτέρω κλιμάκωση των επιχειρήσεων. Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος εξέφρασε μάλιστα αμφιβολίες αν μια νέα μεγάλης κλίμακας στρατιωτική εκστρατεία θα οδηγούσε το Ιράν πίσω στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.
Όπως σημείωσε, τα πλήγματα έχουν το αντίθετο αποτέλεσμα από το επιδιωκόμενο, καθώς συσπειρώνουν την ιρανική ηγεσία απέναντι σε μια εξωτερική απειλή.
Προσωρινή αποκλιμάκωση
Για πρώτη φορά εδώ και δύο εβδομάδες, οι συγκρούσεις μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν φάνηκε να αποκλιμακώνονται το Σάββατο, αν και η ένταση παρέμεινε υψηλή λόγω των συγκρούσεων μεταξύ φιλοσαουδαραβικών δυνάμεων και των Χούθι στην Υεμένη.
Έπειτα από 13 συνεχόμενες νύχτες αμερικανικών επιθέσεων, οι ΗΠΑ δεν ανακοίνωσαν νέα πλήγματα κατά του Ιράν το βράδυ του Σαββάτου.
Πριν από τη σύσκεψη της Παρασκευής, ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι ο αμερικανικός στρατός ήταν έτοιμος να εξαπολύσει ακόμη σφοδρότερες επιθέσεις, χωρίς όμως να κλείνει την πόρτα στη διπλωματία.
«Είμαστε απολύτως έτοιμοι. Μπορούμε να προχωρήσουμε, αλλά ταυτόχρονα μιλάμε μαζί τους. Ίσως υπάρξει σημείο καμπής, ίσως και όχι», είχε δηλώσει χαρακτηριστικά στους δημοσιογράφους.
«Παγώνουν» τα σχέδια
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, αξιωματούχοι του Πενταγώνου και στρατιωτικοί διοικητές ανέφεραν ότι ο Τραμπ έδειχνε διατεθειμένος να εγκρίνει την πρώτη φάση μιας πολυεπίπεδης αεροπορικής εκστρατείας.
Το σχέδιο προέβλεπε πλήγματα σε παράκτια ραντάρ, εκτοξευτές αντιπλοϊκών πυραύλων, μικρά ιρανικά επιθετικά σκάφη και άλλες στρατιωτικές εγκαταστάσεις που, σύμφωνα με το Πεντάγωνο, που χρησιμοποιούνται στις επιθέσεις κατά εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ.
Παράλληλα, προβλεπόταν ενίσχυση των δυνάμεων των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή με επιπλέον προσωπικό, οπλικά συστήματα και εφόδια, ενώ εξετάζονταν επιθέσεις σε ενεργειακές εγκαταστάσεις και πυρηνικές υποδομές του Ιράν, μεταξύ αυτών και στην υπόγεια εγκατάσταση γνωστή ως Pickaxe Mountain.
Ωστόσο, μέχρι αργά το βράδυ της Παρασκευής, ο Τραμπ φέρεται να ανέστειλε προσωρινά τα σχέδια για ευρείας κλίμακας βομβαρδισμούς, πειθόμενος, τουλάχιστον εν μέρει, από τις εισηγήσεις των στρατιωτικών του συμβούλων σχετικά με τη δραματική μείωση των αποθεμάτων πυρομαχικών που απαιτούνται για την προστασία αμερικανικών βάσεων στην Ιορδανία, το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.
Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times τον περασμένο Απρίλιο, το Πεντάγωνο είχε ήδη χρησιμοποιήσει περισσότερους από 1.200 πυραύλους Patriot, αξίας άνω των 4 εκατ. δολαρίων ο καθένας, αφήνοντας τα διαθέσιμα αποθέματα σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα. Στρατιωτικοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι η κατάσταση έχει επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο τις τελευταίες εβδομάδες.
Η εναλλακτική στρατηγική
Αρκετοί σύμβουλοι του Τραμπ, μεταξύ των οποίων και ο γαμπρός του Τζάρεντ Κούσνερ, θεωρούν ότι υπάρχει μια λιγότερο επικίνδυνη επιλογή: η συνέχιση των διαπραγματεύσεων και η διατήρηση της οικονομικής πίεσης προς το Ιράν για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.
Παραμένει πάντως ασαφές εάν βρίσκονται σε εξέλιξη ουσιαστικές διαπραγματεύσεις και κατά πόσο αυτές μπορούν να υπερβούν τις εσωτερικές διαφωνίες στην ιρανική ηγεσία σχετικά με το ενδεχόμενο συμφωνίας.
Ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός των ιρανικών λιμανιών δεν έχει αποφέρει μέχρι στιγμής τα αναμενόμενα αποτελέσματα. Αμερικανοί αξιωματούχοι αναφέρουν ότι, μετά την υπογραφή του μνημονίου κατανόησης στα μέσα Ιουνίου, το Ιράν κατάφερε να επαναλάβει περιορισμένες εξαγωγές πετρελαίου, κυρίως προς την Κίνα.
Την περασμένη Τρίτη, ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ δήλωσε ότι η Κίνα έχει μειώσει τις εισαγωγές ιρανικού αργού κατά περίπου 40% τους τελευταίους μήνες, γεγονός που, όπως είπε, περιορίζει σημαντικά τα έσοδα της Τεχεράνης από το πετρέλαιο.
Παράλληλα, το υπουργείο Οικονομικών επέβαλε την Παρασκευή νέες κυρώσεις σε εννέα εταιρείες και τέσσερα φυσικά πρόσωπα που συνδέονται με το επιχειρηματικό δίκτυο του Ιρανού χρηματοδότη Μπαμπάκ Ζαντζανί, ο οποίος βρίσκεται ήδη υπό αμερικανικές κυρώσεις.