Για χρόνια, επενδυτικές στρατηγικές που είχαν ως στόχο τη μείωση της φορολογικής επιβάρυνσης παρέμεναν προνόμιο των hedge funds και των πολύ πλούσιων οικογενειών που είχαν πρόσβαση σε εξειδικευμένο οικονομικό σχεδιασμό.
Πλέον, όμως, προωθούνται μαζικά στο YouTube και το TikTok, καθώς σύμβουλοι πλούτου και οικονομικοί influencers επιχειρούν να φέρουν στο ευρύ κοινό στρατηγικές που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν ιδιαίτερα σύνθετες και απευθύνονταν κυρίως στους πλουσιότερους επενδυτές, όπως μεταδίδει το Bloomberg.
«Υπάρχουν τεχνικές που οι πλούσιοι χρησιμοποιούν εδώ και χρόνια για να μειώνουν τους φορολογικούς τους λογαριασμούς και πλέον μπορείτε να έχετε πρόσβαση κι εσείς», αναφέρει χαρακτηριστικά ένας influencer σε βίντεο στο YouTube.
Το «tax alpha» γίνεται μόδα
Όπως συνέβη με τις χρηματιστηριακές συναλλαγές, τα εναλλακτικά περιουσιακά στοιχεία και την ίδια την οικονομική συμβουλευτική, οι επενδύσεις με φορολογική στόχευση περνούν πλέον από τις ανώτερες εισοδηματικές τάξεις στο ευρύ επενδυτικό κοινό.
Οι εταιρείες διαχείρισης πλούτου και οι οικονομικοί influencers προωθούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και στα διαφημιστικά τους υλικά λιγότερο γνωστές στρατηγικές, όπως οι tax-aware long-short επενδύσεις, επιδιώκοντας να προσελκύσουν μια μεγαλύτερη βάση πελατών.
Ο στόχος είναι το λεγόμενο «tax alpha»: η ενίσχυση των αποδόσεων μέσω της δημιουργίας επενδυτικών ζημιών που μπορούν να αντισταθμίσουν φορολογητέα κέρδη.
Νεότερες εκδοχές της συγκεκριμένης στρατηγικής προσελκύουν όλο και περισσότερους πολύ πλούσιους επενδυτές, γεγονός που την κάνει ακόμη πιο ελκυστική για όσους θέλουν να υιοθετήσουν το επενδυτικό «playbook» των πλουσίων. Ωστόσο, οι συγκεκριμένες κινήσεις συνεπάγονται αμοιβές και πολυπλοκότητα, που μπορεί να τις καθιστούν ακατάλληλες για πολλά μικρότερα χαρτοφυλάκια.
Ο Nicholas Crown, διαχειριστής χρημάτων στο Σικάγο και influencer με περισσότερους από 2 εκατ. followers στο TikTok, περιγράφει το φαινόμενο ως άνοιγμα εργαλείων που κάποτε θεωρούνταν αποκλειστικά για τους πολύ πλούσιους.
Σε ένα από τα βίντεό του εξηγεί πώς οι επενδυτές μπορούν να αποκτήσουν «κάποιο tax alpha» μέσω του direct indexing, μιας στρατηγικής κατά την οποία αγοράζονται οι μεμονωμένες μετοχές ενός δείκτη αντί για ένα index fund, ώστε να μπορούν να αξιοποιούνται οι ζημιές από συγκεκριμένες μετοχές.
Από τους πλούσιους στο ευρύ επενδυτικό κοινό
Η στροφή αυτή αντανακλά μια ευρύτερη αλλαγή στον χώρο της διαχείρισης πλούτου, καθώς οι εταιρείες συμβούλων προσπαθούν να προσεγγίσουν εύπορους ιδιώτες επενδυτές και να βρουν νέες πηγές εσόδων.
Τα χρόνια των δωρεάν χρηματιστηριακών συναλλαγών και των χαμηλού κόστους index funds έχουν περιορίσει την αύξηση των αμοιβών, ενώ οι επενδυτές μπορούν πλέον να απευθύνονται ακόμη και σε chatbots τεχνητής νοημοσύνης για οικονομικές συμβουλές.
Παράλληλα, η τεχνολογία έχει μειώσει σημαντικά το κόστος της αλγοριθμικής αξιοποίησης φορολογικών ζημιών, επιτρέποντας στις εταιρείες να προσφέρουν τέτοιες υπηρεσίες και σε πελάτες που δεν ανήκουν στην κατηγορία των πολύ υψηλών εισοδημάτων.
Η λογική πίσω από την προσέγγιση είναι απλή: αντί να επενδύουν αποκλειστικά με στόχο τη μεγιστοποίηση των κερδών, οι επενδυτές και οι ακριβοπληρωμένοι σύμβουλοί τους κατανέμουν τα κεφάλαια με τρόπο που μπορεί παράλληλα να μειώσει τις φορολογικές τους υποχρεώσεις.
Στην πράξη, όμως, οι κινήσεις αυτές μπορούν να γίνουν εξαιρετικά περίπλοκες και απαιτούν ενεργή διαχείριση. Σε ορισμένες περιπτώσεις μετατρέπονται σε μια ενισχυμένη εκδοχή του tax-loss harvesting, η οποία μπορεί να δεσμεύσει τον επενδυτή με τον σύμβουλό του για χρόνια.
Πώς λειτουργεί το tax-loss harvesting
Η φορολογικά προσανατολισμένη επένδυση ξεκινά παραδοσιακά με ένα χαρτοφυλάκιο μετοχών. Όταν μία επένδυση υποχωρεί, οι διαχειριστές την πωλούν με ζημία και μπορούν να την αντικαταστήσουν με μια παρόμοια θέση.
Με την πάροδο του χρόνου, διατηρούν τις κερδοφόρες επενδύσεις και αξιοποιούν τις συσσωρευμένες ζημιές για να μειώσουν τον φορολογικό λογαριασμό του πελάτη.
Οι πιο σύνθετες στρατηγικές προσθέτουν short θέσεις, μόχλευση και άλλα εργαλεία, με στόχο τη δημιουργία ακόμη περισσότερων ζημιών.
Έτσι, ενώ η καθαρή αξία του χαρτοφυλακίου μπορεί να αυξάνεται, το μεγάλο απόθεμα ζημιών μπορεί να χρησιμοποιείται για την εξάλειψη φόρων που προκύπτουν από άλλες επενδύσεις.
Η θεωρία είναι ότι οι πελάτες μπορούν να αυξάνουν τον πλούτο τους για χρόνια χωρίς να καταβάλλουν άμεσα φόρους στην IRS, την αμερικανική φορολογική αρχή.
Πάνω από $1 τρισ. σε φορολογικά προσανατολισμένες επενδύσεις
Ο κλάδος υποστηρίζει ότι απλώς ανταποκρίνεται στη ζήτηση. Σύμφωνα με εκτιμήσεις του Bloomberg, περισσότερα από 1 τρισ. δολάρια έχουν πλέον τοποθετηθεί σε φορολογικά προσανατολισμένες επενδυτικές στρατηγικές.
Μια σειρά από μεγάλες IPO ενισχύει ακόμη περισσότερο το ενδιαφέρον, καθώς εργαζόμενοι με αμοιβές σε μετοχές εταιρειών όπως οι SpaceX, Anthropic και OpenAI έχουν αποκτήσει σημαντικό νέο πλούτο και ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωποι με μεγάλες φορολογικές υποχρεώσεις εάν ρευστοποιήσουν τις μετοχές τους.
Ο Stephen Sikes, επικεφαλής επιχειρησιακών λειτουργιών της χρηματιστηριακής εταιρείας Public, δήλωσε ότι οι πελάτες «ζητούν επίμονα» στρατηγικές φορολογικής εξοικονόμησης.
Πολλοί ήταν πρώιμοι επενδυτές σε τεχνολογικές startups και διαθέτουν πλέον εκατομμύρια δολάρια σε μη πραγματοποιηθέντα κέρδη.
Η Public προσφέρει σήμερα direct indexing με ελάχιστη επένδυση μόλις 1.000 δολάρια, ενώ ο Sikes, ο οποίος έχει επίσης προωθήσει το direct indexing στο TikTok, δήλωσε ότι η εταιρεία αναπτύσσει δυνατότητες για long-short επενδύσεις αργότερα φέτος ή στις αρχές του επόμενου έτους.
Η Nuveen, πάροχος ξεχωριστά διαχειριζόμενων λογαριασμών με φορολογικά χαρακτηριστικά, εκπαιδεύει συμβούλους πάνω σε ένα «tax advantage long-short playbook», σύμφωνα με την Katie Salvaterra, επικεφαλής πωλήσεων SMA της εταιρείας.
«Έχει βρει πολύ μεγάλη ανταπόκριση στην κοινότητα των οικονομικών συμβούλων», δήλωσε.
Οι μεγάλες χρηματιστηριακές προειδοποιούν για τους κινδύνους
Η αυξανόμενη δημοτικότητα των στρατηγικών προκαλεί, ωστόσο, επιφυλάξεις ακόμη και στις μεγάλες χρηματιστηριακές εταιρείες που προσφέρουν φορολογικά προσανατολισμένους λογαριασμούς.
Η Fidelity Investments σταμάτησε να ανοίγει νέους long-short λογαριασμούς, ενώ η Charles Schwab Corp. επέβαλε νωρίτερα φέτος νέους περιορισμούς στη μόχλευση και ελάχιστα όρια λογαριασμών, υποστηρίζοντας ότι τα συγκεκριμένα προϊόντα πρέπει να «αναπτυχθούν υπεύθυνα».
Η Hilary Hendershott της Hendershott Wealth Management βίωσε από πρώτο χέρι την αυξημένη προσοχή του κλάδου. Πριν από λίγους μήνες δημοσίευσε στο YouTube ένα απλό βίντεο για τις long-short επενδύσεις.
Λίγο αργότερα, μία από τις εταιρείες των οποίων τα προϊόντα χρησιμοποιεί της ζήτησε να αφαιρέσει αναφορές στα εμπορικά σήματα των προϊόντων της. Το βίντεο παραμένει online, όμως οι ονομασίες των προϊόντων έχουν πλέον αφαιρεθεί από τον ήχο.
Στο μικροσκόπιο και των φορολογικών αρχών
Η έκρηξη του ενδιαφέροντος δεν έχει περάσει απαρατήρητη από τις φορολογικές αρχές. Οι σύμβουλοι υποστηρίζουν ότι οι συγκεκριμένες στρατηγικές είναι νόμιμες και ότι σε πολλές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται εδώ και χρόνια από εύπορους επενδυτές.
Ωστόσο, το Υπουργείο Οικονομικών των ΗΠΑ εξετάζει αρκετές από τις φορολογικά προσανατολισμένες τεχνικές.
Μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες στρατηγικές, γνωστή ως 351 conversion, επιτρέπει στους επενδυτές να μεταφέρουν συγκεντρωμένες θέσεις σε μετοχές ή ακόμη και ολόκληρα χαρτοφυλάκια σε νεοσύστατα διαπραγματεύσιμα αμοιβαία κεφάλαια (ETF).
Τα ETF μπορούν στη συνέχεια να αναδιαμορφώσουν τις τοποθετήσεις χωρίς να ενεργοποιείται άμεσα φόρος υπεραξίας.
Τα social media πουλάνε το «μυστικό των δισεκατομμυριούχων»
Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι παρουσιάσεις για φορολογική βελτιστοποίηση ακολουθούν συνήθως τρία μοτίβα.
Το πρώτο είναι ο οικονομικός σύμβουλος που μιλά απευθείας στην κάμερα, παρουσιάζοντας στον θεατή ένα υποτιθέμενο «μυστικό» που κάποτε ήταν διαθέσιμο μόνο στους δισεκατομμυριούχους.
Το δεύτερο είναι η μορφή συνέντευξης τύπου podcast, μεγαλύτερη σε διάρκεια αλλά εξίσου σχεδιασμένη για να τραβήξει την προσοχή.
Το τρίτο είναι τα κάθετα βίντεο τύπου walk-and-talk, όπου ο αφηγητής καταγράφει τον εαυτό του και εξηγεί τα πιθανά κόστη και οφέλη των φορολογικά προσανατολισμένων επενδύσεων.
Η περίπτωση του επενδυτή που αποχώρησε
Η στρατηγική δεν απέδωσε για τον Dal Coger, 71χρονο συνταξιούχο headhunter από την περιοχή της Βοστώνης.
Ο ίδιος δήλωσε ότι τον Νοέμβριο ένας σύμβουλος πλούτου τον έπεισε να μεταφέρει περίπου 325.000 δολάρια από το χαρτοφυλάκιό του, ύψους 3 εκατ. δολαρίων, σε ξεχωριστά διαχειριζόμενο λογαριασμό με φορολογική στόχευση.
Ο Coger και η σύζυγός του είχαν πουλήσει μετοχές το 2025 για να αγοράσουν σπίτι και τελικά υιοθέτησε την πρόταση του συμβούλου για μείωση της φορολογικής του επιβάρυνσης.
Ο σύμβουλός του πρότεινε να πουλήσει περίπου 670 μετοχές της Lockheed Martin, οι οποίες είχαν υποχωρήσει περίπου 8% από τον Οκτώβριο έως τον Νοέμβριο.
Ωστόσο, σε μια ένδειξη του πόσο δύσκολο είναι να προβλεφθεί η πορεία της αγοράς και πόσο ενεργή διαχείριση απαιτούν αρκετές από αυτές τις στρατηγικές, η Lockheed Martin σημείωσε άνοδο άνω του 40% τους επόμενους τρεις μήνες.
Το κόστος ευκαιρίας ήταν σημαντικό. Ο Coger δήλωσε επίσης ότι δυσκολευόταν να παρακολουθεί τα κέρδη και τις ζημιές, καθώς η ηλεκτρονική πλατφόρμα εμφάνιζε υπερβολικά μεγάλο όγκο πληροφοριών.
«Κάθε μέρα αγόραζε και πουλούσε ένα σωρό μετοχές, οπότε δεν μπορούσες πραγματικά να το παρακολουθήσεις», ανέφερε.
Ο Coger αποχώρησε από τη στρατηγική τον Απρίλιο και δήλωσε ότι δεν θα την επέλεγε ξανά. «Δεν πρέπει να επενδύεις σε πράγματα που δεν καταλαβαίνεις πλήρως», είπε.
Ποιοι τελικά ωφελούνται
Για τους πολύ πλούσιους επενδυτές, οι συγκεκριμένες στρατηγικές μπορούν να συμβάλουν στη διαφοροποίηση των χαρτοφυλακίων και ακόμη και στην αναβολή φόρων υπεραξίας μέχρι τη μεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων στους κληρονόμους.
Για όσους, όμως, χρειάζονται να ζουν από τις αποταμιεύσεις τους, τα εργαλεία αυτά αφορούν κυρίως αναβολή φορολογίας και όχι πλήρη αποφυγή της.
Όταν ο επενδυτής τελικά ρευστοποιήσει το χαρτοφυλάκιό του, εξακολουθεί να πρέπει να καταβάλει φόρους για τα κέρδη που έχουν συσσωρευτεί από τη στιγμή που πραγματοποίησε τις αρχικές επενδύσεις.
Αυτό καθιστά τις στρατηγικές tax alpha ιδιαίτερα επικερδείς για πολλούς συμβούλους, καθώς μπορούν να δεσμεύσουν τους πελάτες τους για μεγάλο χρονικό διάστημα.
Για παράδειγμα, ένας επενδυτής σε exchange fund πρέπει να περιμένει επτά χρόνια προτού μπορέσει να αποχωρήσει, εάν θέλει να αποφύγει την άμεση φορολογική επιβάρυνση.
Παρότι το tax alpha έχει γίνει «βασική προτεραιότητα για τους πελάτες», για μικρότερα χαρτοφυλάκια οι συγκεκριμένες στρατηγικές μπορεί τελικά να προσφέρουν ελάχιστο πλεονέκτημα σε σχέση με φορολογικά αναβαλλόμενα προϊόντα, όπως οι IRA και 401(k), σύμφωνα με τον Jeffrey Janson, σύμβουλο της Fiduciary Financial Advisors.
«Το κόστος εφαρμογής μπορεί να εξουδετερώσει τα οφέλη και υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο σφάλματος παρακολούθησης ή υπερβολικής βελτιστοποίησης που δημιουργεί απρόβλεπτους κινδύνους. Μερικές φορές η προσπάθεια δεν αξίζει την ανταμοιβή», ανέφερε.