Οι ΗΠΑ θέλουν να γνωρίζουν πόσο πιστά ευθυγραμμίζεται κάθε σύμμαχος του ΝΑΤΟ με τις πολιτικές του Ντόναλντ Τραμπ, πριν προχωρήσουν σε περικοπές στρατιωτικών δυνάμεων και μέσων που συμβάλλουν στην άμυνα της Συμμαχίας.
Σε έγγραφο που εστάλη πρόσφατα στα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και περιήλθε σε γνώση του Bloomberg, η Ουάσινγκτον θέτει σειρά ερωτημάτων που εξετάζουν τον βαθμό στήριξης των συμμάχων στην προσέγγιση του Αμερικανού προέδρου.
Μεταξύ άλλων, οι ΗΠΑ ρωτούν εάν κάθε χώρα έχει «εκφράσει δημόσια υποστήριξη» στην αμερικανική εξωτερική πολιτική και ποιοι «περιορισμοί» έχουν επιβληθεί στη χρήση των βάσεων από τον αμερικανικό στρατό.
Το έγγραφο εξετάζει επίσης εάν οι σύμμαχοι δαπανούν χρήματα σε αμερικανικές αμυντικές εταιρείες και εάν έχουν «αντιταχθεί δημόσια σε κανονισμούς» που περιορίζουν συμβάσεις με αμερικανικές επιχειρήσεις.
Συνολικά, το ερωτηματολόγιο ζητά να διαπιστωθεί εάν κάθε χώρα έχει δείξει ευθυγράμμιση με την αμερικανική προσέγγιση «ισχυρή, σαφή και αθόρυβη», παραπέμποντας σε διατύπωση του υπουργού Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ.
Σύμφωνα με ανθρώπους που γνωρίζουν το περιεχόμενο του εγγράφου και μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας, αρκετοί σύμμαχοι έχουν αντιδράσει, θεωρώντας ότι πρόκειται για προσπάθεια άσκησης πίεσης ώστε να ευθυγραμμιστούν ιδεολογικά με την Ουάσινγκτον με αντάλλαγμα την αμερικανική προστασία.
Η σύνδεση των μακροχρόνιων αμερικανικών δεσμεύσεων για την ασφάλεια της Ευρώπης με έναν τέτοιο βαθμό πολιτικής ευθυγράμμισης θα ανέτρεπε τη διατλαντική σχέση που οικοδομήθηκε μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν οι αμερικανικές στρατιωτικές εγγυήσεις υπερίσχυαν πολλών πολιτικών διαφωνιών.
Ήδη η ομάδα του Τραμπ έχει επιχειρήσει να ενισχύσει δεξιές πολιτικές δυνάμεις σε χώρες όπως η Γερμανία και η Ουγγαρία, ενώ έχει προσφέρει επιπλέον στρατεύματα στην Πολωνία μετά την εκλογή του υποψηφίου που υποστήριζε.
Στο μικροσκόπιο η αμερικανική στρατιωτική παρουσία
Το ερωτηματολόγιο έρχεται λίγες εβδομάδες μετά την έναρξη της εξάμηνης επανεξέτασης από την κυβέρνηση Τραμπ της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη, η οποία αναμένεται να ολοκληρωθεί έως τον Δεκέμβριο.
Η διαδικασία έχει προκαλέσει ανησυχία στους συμμάχους του ΝΑΤΟ, οι οποίοι προετοιμάζονται για σημαντικές περικοπές στην αμερικανική υποστήριξη, μεταξύ άλλων σε στρατεύματα που βρίσκονται στην Ευρώπη και σε στρατιωτικά μέσα που οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να διαθέσουν σε περίπτωση επίθεσης.
Αξιωματούχος του ΝΑΤΟ επιβεβαίωσε ότι οι ΗΠΑ συνεργάζονται με τους συμμάχους στο πλαίσιο της επανεξέτασης, χωρίς να σχολιάσει την επιστολή. Το αμερικανικό υπουργείο Άμυνας δεν σχολίασε.
Το έγγραφο αγγίζει έμμεσα αρκετά από τα ζητήματα που έχουν προκαλέσει διαφωνίες μεταξύ της Ουάσινγκτον και των Ευρωπαίων συμμάχων, όπως οι αμερικανικές επιθέσεις στο Ιράν, η επιχείρηση σύλληψης του ηγέτη της Βενεζουέλας Νικολάς Μαδούρο και η ευρωπαϊκή προσπάθεια να κατευθυνθούν αμυντικές συμβάσεις σε εταιρείες της Ευρώπης.
Η ερώτηση για τη δημόσια στήριξη της αμερικανικής εξωτερικής πολιτικής αναφέρεται ειδικά σε «πρωτοβουλίες» στη Μέση Ανατολή και στο δυτικό ημισφαίριο, δύο περιοχές όπου ο Τραμπ έχει πραγματοποιήσει στρατιωτικές επιθέσεις χωρίς τη στήριξη του ΝΑΤΟ.
Οι βάσεις και οι αμυντικές δαπάνες
Στο Ιράν, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν τον συνεχιζόμενο πόλεμο χωρίς να συμβουλευτούν τους συμμάχους του ΝΑΤΟ. Αρκετές χώρες, μεταξύ των οποίων η Ισπανία, απαγόρευσαν αργότερα στην Ουάσινγκτον να χρησιμοποιεί τις βάσεις τους για επιθέσεις κατά του Ιράν.
Το αμερικανικό έγγραφο ρωτά εάν κάθε χώρα έχει επιβάλει τέτοιους περιορισμούς και, σε δεύτερο ερώτημα, εάν είναι διατεθειμένη «να μειώσει ή να εξαλείψει οποιουσδήποτε τέτοιους περιορισμούς».
Παράλληλα, οι ΗΠΑ επαναφέρουν το ζήτημα των αμυντικών δαπανών, ζητώντας στοιχεία που να αποδεικνύουν τη συμμόρφωση με την προσπάθεια επίτευξης υψηλότερων στόχων δαπανών και την αντικατάσταση αμερικανικών στρατιωτικών μέσων από ευρωπαϊκές χώρες.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στις αγορές από αμερικανικές εταιρείες. Το ερωτηματολόγιο ζητά να διαπιστωθεί εάν οι χώρες αγοράζουν αμυντικό εξοπλισμό από αμερικανικές επιχειρήσεις και εάν έχουν εκφραστεί κατά νέων πολιτικών «made in Europe».
«Εάν όχι, θα ήταν διατεθειμένες να το πράξουν;», αναφέρεται χαρακτηριστικά.
Το έγγραφο κυκλοφόρησε αρχικά στις χώρες στην Ουάσινγκτον, προτού διανεμηθεί αυτή την εβδομάδα στην έδρα του ΝΑΤΟ στις Βρυξέλλες. Οι ΗΠΑ αναμένεται να συναντηθούν με τους συμμάχους τους στις Βρυξέλλες αργότερα αυτόν τον μήνα για να συζητήσουν την επανεξέταση.
Περικοπές αμερικανικών δυνάμεων στην Ευρώπη
Η αξιολόγηση αναμένεται να οδηγήσει σε περαιτέρω συρρίκνωση του αμερικανικού στρατιωτικού αποτυπώματος στην Ευρώπη.
Ήδη οι ΗΠΑ έχουν ανακοινώσει την αποχώρηση 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, χωρίς αντικατάστασή τους από άλλες δυνάμεις. Ο Τραμπ, ωστόσο, έχει δεσμευθεί να στείλει επιπλέον στρατεύματα στην Πολωνία, επικαλούμενος την εκλογή του εθνικιστή Κάρολ Ναβρότσκι στην προεδρία.
Οι περικοπές αναμένεται επίσης να επηρεάσουν στρατιωτικά μέσα που έχουν προβλεφθεί για την περίπτωση επίθεσης εναντίον συμμάχων του ΝΑΤΟ, μεταξύ άλλων στρατηγικά βομβαρδιστικά, τα οποία δεν διαθέτει η Ευρώπη, drones και πολεμικά πλοία.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, έχει χαρακτηρίσει την επανεξέταση λογική και θετική εξέλιξη, δεδομένης της αύξησης των αμυντικών δαπανών στην Ευρώπη και τον Καναδά.
«Νομίζω ότι φέρνει το ΝΑΤΟ πιο κοντά. Και η τακτική επανεξέταση, κατά τη γνώμη μου, είναι συνετή», δήλωσε τον Ιούλιο.