Ο Ιρανός υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί και ο ομόλογός του από το Ομάν, Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, συζήτησαν ένα «προσωρινό πλαίσιο» με στόχο την επανέναρξη της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ, σύμφωνα με κοινή ανακοίνωση που μετέδωσε το Oman News Agency, καθώς οι δύο πλευρές προωθούν τις επί μακρόν διεξαγόμενες συνομιλίες για τη ναυσιπλοΐα μέσω της κρίσιμης αυτής θαλάσσιας οδού.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη δημιουργία ενός «προσωρινού κοινού θαλάσσιου διαδρόμου» και ενός σχεδίου για την αποναρκοθέτηση, ώστε να αποκατασταθεί η ασφαλής ναυσιπλοΐα στην περιοχή, σύμφωνα με την ανακοίνωση.
Οι τεχνικές συνομιλίες μεταξύ των δύο πλευρών θα συνεχιστούν με στόχο την επίτευξη συμφωνίας για έναν μόνιμο θαλάσσιο διάδρομο, τη μελλοντική διοίκηση των Στενών, καθώς και έναν μηχανισμό ανταλλαγής πληροφοριών, διαχείρισης της κυκλοφορίας και παροχής των σχετικών υπηρεσιών ναυσιπλοΐας και ασφάλειας, ανέφερε.
Τα Στενά του Ορμούζ, μέσω των οποίων προηγουμένως διέρχονταν περίπου το ένα πέμπτο του παγκόσμιου πετρελαίου και του υγροποιημένου φυσικού αερίου, παραμένουν σε μεγάλο βαθμό κλειστά από τον Μάρτιο, όταν το Ιράν κινήθηκε για να αποκλείσει τη θαλάσσια οδό, έπειτα από αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις στις 28 Φεβρουαρίου, που σκότωσαν τον ανώτατο ηγέτη Αλί Χαμενεΐ.
Το Ιράν και το Ομάν θα πραγματοποιήσουν περαιτέρω συνομιλίες για να «διαπραγματευτούν μια νέα μόνιμη διαδρομή εντός 30 έως 60 ημερών» για τη ναυσιπλοΐα μέσω της ζωτικής σημασίας θαλάσσιας οδού, σύμφωνα με τον Ιρανό υφυπουργό Εξωτερικών Καζέμ Γκαριμπαμπαντί, μετέδωσε το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, χωρίς να διευκρινίσει πότε θα ξεκινήσει η επόμενη φάση των συζητήσεων.
Νωρίτερα την Τρίτη, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό είχε αποναρκοθετήσει τα Στενά, σε μια κίνηση που αποσκοπεί στο άνοιγμα των ροών ναυτιλίας μέσω της ζωτικής αυτής θαλάσσιας οδού.
Η ανακοίνωση στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ήρθε μία ημέρα αφότου οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν σειρά νέων οικονομικών κυρώσεων, σχεδιασμένων να αποτρέψουν οικονομικές και χρηματοοικονομικές συνεργασίες με τη χώρα και να εντείνουν την πίεση στην Τεχεράνη.
«Το Ιράν έχει ενημερωθεί ότι οποιοδήποτε πλοίο τοποθετήσει νέες νάρκες θα καταστραφεί αμέσως», δήλωσε ο Τραμπ.
Ο Τραμπ δεν παρείχε στοιχεία για τον ισχυρισμό του ότι τα Στενά είχαν αποναρκοθετηθεί, κάτι που έχει υποστηρίξει και στο παρελθόν. Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν εκφράσει κατά το παρελθόν σκεπτικισμό, δεδομένου του χρονοβόρου και περίπλοκου χαρακτήρα της αποναρκοθέτησης, θυμίζει το Bloomberg.
Η Τεχεράνη είχε δηλώσει προηγουμένως ότι επικεντρώνεται αποκλειστικά στις συνομιλίες με το Ομάν, ως το άλλο παράκτιο κράτος των Στενών του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι οι συζητήσεις αυτές είναι ανεξάρτητες από τις στάσιμες διαπραγματεύσεις με την Ουάσιγκτον.
Ωστόσο, την Τρίτη υπήρξαν ενδείξεις ότι οι διαπραγματεύσεις θα μπορούσαν να συμπεριλάβουν και άλλες χώρες της περιοχής. Η κοινή ανακοίνωση του Ιράν και του Ομάν ανέφερε ότι οι δύο πλευρές «υπογράμμισαν τη σημασία της διεξαγωγής κοινών συνομιλιών με τις περιφερειακές χώρες που συνορεύουν με τα ύδατα του Περσικού Κόλπου», καθώς οι επί μήνες συζητήσεις συνεχίζονται. Και ο Αλμπουσαΐντι, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, δήλωσε ότι οι συζητήσεις με περιφερειακούς εταίρους «θα διεξαχθούν προς υποστήριξη της ειρήνης και της συνεργασίας, της σταθερότητας και της ελευθερίας της ναυσιπλοΐας».
Μια συμφωνία για τη διευκόλυνση της κυκλοφορίας μέσω των Στενών θα μπορούσε να συμβάλει στην αναζωογόνηση των συνομιλιών μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, μετά την υπογραφή τον Ιούνιο μιας προσωρινής ειρηνευτικής συμφωνίας διάρκειας 60 ημερών, με στόχο τη διαπραγμάτευση ενός μόνιμου τερματισμού της σύγκρουσης. Το χρονικό αυτό περιθώριο έληξε στα μέσα Αυγούστου.
Η Τεχεράνη υποστηρίζει ότι η επιστροφή στις συνομιλίες εξαρτάται από το εάν η Ουάσιγκτον θα τηρήσει τους όρους της συμφωνίας, κατηγορώντας τις ΗΠΑ ότι παραβίασαν τη συμφωνία ενθαρρύνοντας τα πλοία να χρησιμοποιούν εναλλακτικές διαδρομές που υπονομεύουν την ιρανική εξουσία επί των Στενών.
Ο Λευκός Οίκος έχει δηλώσει ότι οι ιρανικές επιθέσεις σε εμπορικά πλοία και πλοία μεταφοράς φορτίων στα Στενά παραβίασαν τη συμφωνία και έχει κατηγορήσει την Τεχεράνη ότι απέτυχε να ελέγξει απείθαρχα στοιχεία στις ένοπλες δυνάμεις.
«Είναι σίγουρα ένα μικρό βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση, αλλά η αντίδραση και ο συντονισμός των ΗΠΑ θα είναι σημαντικά για να κατανοήσουμε πόσο σοβαρό είναι», δήλωσε η Άννα Τζέικομπς, μη μόνιμη συνεργάτιδα στο Arab Gulf States Institute.
Ενώ το Ομάν θα συνεχίσει να εργάζεται για να «βρει συμβιβασμούς» αποδεκτούς τόσο από την Ουάσιγκτον όσο και από την Τεχεράνη, «ο απρόβλεπτος παράγοντας είναι ο Τραμπ και το κατά πόσον η κυβέρνησή του θα υποστηρίξει αυτό το πλαίσιο», δήλωσε η Τζέικομπς.
Η επίσκεψη του Αλμπουσαΐντι ακολουθεί την επίσκεψη, μία ημέρα νωρίτερα, του αρχηγού του Πακιστανικού Στρατού Ασίμ Μουνίρ. Τόσο το Ομάν όσο και το Πακιστάν έχουν διαδραματίσει καίριο διαμεσολαβητικό ρόλο στις συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.
Εκπρόσωπος του γραφείου του Ιρανού προέδρου δήλωσε ότι η επίσκεψη του Μουνίρ ήταν «εξαιρετικά παραγωγική και απέφερε πολύ σημαντικά διπλωματικά αποτελέσματα», ενώ το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim μετέδωσε ότι ο Μουνίρ επιδίωξε να «δημιουργήσει περιθώριο για διαπραγματεύσεις και να μεταφέρει στην αμερικανική πλευρά τους όρους και τις θέσεις του Ιράν».