«Κάνει πίσω» για τα Γλυπτά του Παρθενώνα ο Βρετανός πρωθυπουργός

Ο Άντι Μπέρναμ υπαναχώρησε από τις επί μακρόν εκκλήσεις του για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, δηλώνοντας πλέον ότι το μέλλον των 2.500 ετών γλυπτών είναι ζήτημα που πρέπει να επιλύσει το Βρετανικό Μουσείο.

Οπως μεταδίδουν οι Financial Times, ο Μπέρναμ είχε δηλώσει το 2023 ότι τα Γλυπτά του Παρθενώνα θα έπρεπε να επιστραφούν στην Ελλάδα «χωρίς όρους», ενώ ήδη από το 2002 είχε υποστηρίξει την αλλαγή της νομοθεσίας ώστε να διευκολυνθεί η μεταφορά τους.

Ωστόσο, σε συνέντευξή του στους FT αυτή την εβδομάδα, ο Βρετανός πρωθυπουργός δήλωσε: «Τελικά, είναι ζήτημα του Βρετανικού Μουσείου, έτσι δεν είναι;».

«Νομικά, εκεί βρίσκεται το ζήτημα, αλλά είμαι απολύτως υπέρ της αξιοποίησης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας. Είναι κάτι που υποστηρίζω σθεναρά», πρόσθεσε.

Τα Γλυπτά του Παρθενώνα φιλοτεχνήθηκαν αρχικά για να διακοσμήσουν την Ακρόπολη των Αθηνών και μεταφέρθηκαν στη Βρετανία από τον Σκωτσέζο αριστοκράτη λόρδο Έλγιν στις αρχές του 19ου αιώνα.

Το μέλλον τους αναμένεται να βρεθεί και πάλι στο προσκήνιο την επόμενη εβδομάδα, καθώς η προσοχή θα στραφεί στη μεγάλη έκθεση της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο, η οποία εγκαινιάζεται στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν, ο βασιλιάς Κάρολος και ο Μπέρναμ αναμένεται να παρευρεθούν στα εγκαίνια, τα οποία θα παρουσιαστούν ως επιτυχημένο παράδειγμα διεθνούς πολιτιστικής ανταλλαγής που θα μπορούσε να δώσει ώθηση σε μια ξεχωριστή συμφωνία για τα Γλυπτά.

Ωστόσο, η έκθεση αναμένεται παράλληλα να επαναφέρει τα ερωτήματα σχετικά με το εάν -και πότε- τα Γλυπτά, τα οποία αποκτήθηκαν από το Βρετανικό Μουσείο το 1816, θα μπορούσαν να επιστραφούν στην Ελλάδα.

Οπως σημειώνεται στο δημοσίευμα των Financial Times, η ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Μπέρναμ είχε δημιουργήσει ελπίδες στην Αθήνα ότι θα μπορούσε να παρέμβει, με την εφημερίδα Τα Νέα να δημοσιεύει τον τίτλο: «Θα γίνει ο επόμενος πρωθυπουργός της Βρετανίας ο ισχυρότερος σύμμαχος της Ελλάδας στην Ντάουνινγκ Στριτ;».

Η εφημερίδα είχε εξετάσει το ιστορικό του Μπέρναμ σχετικά με τα Γλυπτά, μεταξύ άλλων και τη συμμετοχή του το 2002, έναν χρόνο μετά την εκλογή του ως βουλευτή του Λι, στην υποστήριξη μιας ανεπιτυχούς πρότασης νόμου στη Βουλή των Κοινοτήτων για τη διευκόλυνση της μεταφοράς τους.

Η πρόταση θα τροποποιούσε τον Νόμο περί Βρετανικού Μουσείου του 1963, ο οποίος εμποδίζει το μουσείο να επιστρέψει οριστικά τα Γλυπτά.

Κατά την επαναλειτουργία του Μουσείου του Μάντσεστερ τον Φεβρουάριο του 2023, ο Μπέρναμ, τότε δήμαρχος του ευρύτερου Μάντσεστερ, είχε ερωτηθεί ευθέως εάν ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, θα έπρεπε να επιστρέψει τα Γλυπτά.

Η απάντησή του ήταν: «Ναι, ο Τζορτζ Όσμπορν θα πρέπει να επιστρέψει τα Γλυπτά του Έλγιν».

Λίγο αργότερα ο Μπέρναμ έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Επιστρέψτε τα, χωρίς όρους. Και ας χρησιμοποιήσουμε τον πολιτισμό για να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η Βρετανία σε όλο τον κόσμο».

Βρετανός αξιωματούχος του μουσείου σχολίασε σχετικά με την υπαναχώρηση του Μπέρναμ: «Νόμιζα ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε αυτά που λες ως βουλευτής και όταν είσαι πρωθυπουργός… Φαίνεται ότι δεν πρόκειται να δαπανηθεί πολιτικό κεφάλαιο για αυτό το ζήτημα».

Το Βρετανικό Μουσείο δήλωσε: «Οι συζητήσεις με την Ελλάδα σχετικά με μια Συνεργασία για τον Παρθενώνα συνεχίζονται και είναι εποικοδομητικές».

«Πιστεύουμε ότι αυτού του είδους η μακροπρόθεσμη συνεργασία θα επιτύχει τη σωστή ισορροπία μεταξύ της παρουσίασης των σημαντικότερων αντικειμένων μας σε κοινό σε όλο τον κόσμο και της διατήρησης της ακεραιότητας της εκπληκτικής συλλογής που φιλοξενούμε στο μουσείο», πρόσθεσε.

Ο Όσμπορν, πρώην υπουργός Οικονομικών των Συντηρητικών, έχει εξετάσει με την ελληνική κυβέρνηση το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας δανεισμού, βάσει της οποίας μέρος της ζωφόρου θα μεταφερόταν στο Μουσείο της Ακρόπολης στην Αθήνα, με αντάλλαγμα ελληνικούς θησαυρούς που θα μεταφέρονταν στο Λονδίνο.

«Πρόκειται για ένα πρόβλημα 200 ετών. Το θέμα είναι περισσότερο να γίνει σωστά παρά να γίνει γρήγορα», δήλωσε ο αξιωματούχος του μουσείου. «Η βούληση υπάρχει».

Σύμφωνα με έρευνα της JL Partners που πραγματοποιήθηκε πέρυσι για το Parthenon Project, μια οργάνωση που τάσσεται υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών, το 56% των Βρετανών θα ψήφιζε σε δημοψήφισμα υπέρ της επιστροφής τους στην Ελλάδα, έναντι 22% που θα ψήφιζε υπέρ της παραμονής τους στη Βρετανία.

Ο λόρδος Εντ Βέιζι, πρώην υπουργός Πολιτισμού των Συντηρητικών και πρόεδρος του Parthenon Project, χαρακτήρισε την αλλαγή στάσης του Μπέρναμ «καταθλιπτική».

«Ο Άντι Μπέρναμ, ως βουλευτής και δήμαρχος, ήταν απολύτως ξεκάθαρος σχετικά με τα οφέλη για τη Βρετανία από την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα», δήλωσε.