Η Εναλλακτική για τη Γερμανία (AfD) εκτοξεύθηκε στην πρώτη θέση στις περιφερειακές εκλογές στη Σαξονία-Άνχαλτ, καταγράφοντας μια σημαντική επιτυχία για το ακροδεξιό κόμμα και μια μεγάλη εκλογική ήττα για τα καθιερωμένα πολιτικά κόμματα της Γερμανίας.
Η AfD οδεύει προς ένα ιστορικό ποσοστό 44% των ψήφων, εν μέσω υψηλής συμμετοχής, σύμφωνα με τα μερικά αποτελέσματα που δημοσιοποίησαν την Κυριακή οι δημόσιοι ραδιοτηλεοπτικοί φορείς ARD και ZDF. Το ακροδεξιό κόμμα είχε συγκεντρώσει 20,8% στις περιφερειακές εκλογές του 2021.
«Έχουμε γράψει ιστορία», δήλωσε ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, υποψήφιος της AfD για την πρωθυπουργία του κρατιδίου.
Ωστόσο, τα αρχικά αποτελέσματα υποδηλώνουν ότι η AfD πιθανότατα θα μείνει οριακά κάτω από την εξασφάλιση απόλυτης πλειοψηφίας των εδρών στο Landtag, το κοινοβούλιο του κρατιδίου. Ένα περιφερειακό κοινοβούλιο υπό τον έλεγχο της AfD ή μια κυβέρνηση συνασπισμού υπό την ηγεσία της AfD θα αποτελούσε την πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία της Γερμανίας που η ακροδεξιά θα ανέβαινε στην εξουσία.
Η Χριστιανοδημοκρατική Ένωση του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς, η οποία ηγείται κυβερνητικών συνασπισμών στο πρώην κομμουνιστικό κρατίδιο από το 2002, υπέστη βαριά ήττα, συγκεντρώνοντας λιγότερο από 18% των ψήφων, έναντι 37,1% το 2021. Πρόκειται για το χειρότερο αποτέλεσμα των συντηρητικών στο κρατίδιο από την επανένωση.
Το αντικαπιταλιστικό κόμμα της Αριστεράς φαίνεται να οδεύει προς την εξασφάλιση λίγο πάνω από 9% των ψήφων, έναντι 11% πριν από πέντε χρόνια. Οι Σοσιαλδημοκράτες και το κόμμα των Πρασίνων προβλέπεται επίσης να εξασφαλίσουν περίπου 9% έκαστο.
Εν τω μεταξύ, το αριστερό Bündnis Sahra Wagenknecht (BSW) φαίνεται να βρίσκεται στο όριο της επίτευξης του κατωφλίου του 5% για την εκπροσώπηση στο κοινοβούλιο.
Αν και η AfD ενδέχεται τελικά να μην σχηματίσει κυβέρνηση στη Σαξονία-Άνχαλτ, η εκλογική επίδοσή της, που αποτελεί ρεκόρ, σηματοδοτεί την αποτυχία της στρατηγικής «υγειονομικής ζώνης» των καθιερωμένων κομμάτων, η οποία αποσκοπεί στον αποκλεισμό της ακροδεξιάς από κυβερνητικούς συνασπισμούς.
Το αποτέλεσμα κλονίζει επίσης τις ελπίδες ότι η μεγαλύτερη οικονομία της ηπείρου μπορεί να παραμείνει προπύργιο απέναντι στη φιλορωσική, ευρωσκεπτικιστική λαϊκιστική δεξιά.
Τα αποτελέσματα αναμένεται να ενισχύσουν την AfD σε εθνικό επίπεδο ενόψει δύο ακόμη περιφερειακών εκλογών αυτόν τον μήνα, στο κρατίδιο-πόλη του Βερολίνου και στο βορειοανατολικό κρατίδιο του Μεκλεμβούργου-Δυτικής Πομερανίας.
Χαρακτηρίζοντας τα αποτελέσματα «συγκλονιστικά», η συμπρόεδρος της AfD Άλις Βάιντελ δήλωσε ότι το κόμμα είχε λάβει «σαφή εντολή σχηματισμού κυβέρνησης» στη Σαξονία-Άνχαλτ.
Η ίδια επέμεινε ότι ο Ζίγκμουντ θα ήταν έτοιμος να ξεκινήσει συζητήσεις με «εποικοδομητικές δυνάμεις». Εξέφρασε την ελπίδα ότι το κόμμα θα μπορούσε να επωφεληθεί από «αποχωρήσεις στελεχών από άλλα κόμματα».
Πλέον αναμένονται δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης συνασπισμού.
Η AfD θα μπορούσε να βασιστεί στη σιωπηρή στήριξη του BSW για την ψήφιση νομοθεσίας. Εάν ξεπεράσει το όριο εκπροσώπησης, το κόμμα που ίδρυσε η αριστερή πολιτική προσωπικότητα Σάρα Βάγκενκνεχτ, το οποίο προεκλογικά τάχθηκε υπέρ της επανέναρξης των εμπορικών σχέσεων με τη Ρωσία και υπέρ μέτρων κατά της μετανάστευσης, δήλωσε ότι είναι ανοιχτό στη συνεργασία με το ακροδεξιό κόμμα σε συγκεκριμένα ζητήματα.
Ωστόσο, ο Ζίγκμουντ της AfD απέρριψε την πρόταση, αποκλείοντας παράλληλα τον σχηματισμό συνασπισμών με οποιοδήποτε άλλο κόμμα. «Δεν αποτελούν μέρος της λύσης», δήλωσε την Κυριακή αναφερόμενος στο BSW.
Το CDU βρίσκεται σε λεπτή θέση. Το κόμμα του Μερτς, το οποίο έχει αποκλείσει συνασπισμούς τόσο με την AfD όσο και με την Αριστερά, ενδέχεται να χρειαστεί να βασιστεί στη στήριξη της τελευταίας στο κοινοβούλιο του κρατιδίου, εάν θέλει να διατηρήσει την εξουσία, κάτι που θα μπορούσε να αναδείξει εσωτερικές διαιρέσεις.
Ο απερχόμενος πρωθυπουργός του κρατιδίου από το CDU, Σβεν Σούλτσε, δήλωσε ότι η απόφαση του κόμματός του, σε ομοσπονδιακό επίπεδο, να απομονώσει την AfD μεταφράστηκε σε οδυνηρό αποτέλεσμα στη Σαξονία-Άνχαλτ και ότι το κόμμα του θα αντιμετωπίσει την ίδια «πρόκληση σε ολόκληρη τη Γερμανία».
«Αυτό είναι δημοκρατία», δήλωσε την Κυριακή. «Έχουμε ένα αποτέλεσμα που μας έχει πλήξει, εμένα προσωπικά πολύ σκληρά... Πολλοί άνθρωποι που δεν ψήφισαν την προηγούμενη φορά προσήλθαν στις κάλπες και φαίνεται ότι ψήφισαν την AfD. Η AfD το πέτυχε αυτό». Η συμμετοχή ξεπέρασε το 75%, έναντι περίπου 60% το 2021.
Το κοινοβούλιο πρέπει να συγκληθεί εντός 30 ημερών από τις εκλογές, αλλά δεν υπάρχει συγκεκριμένη προθεσμία εντός της οποίας πρέπει να διεξαγάγει την πρώτη ψηφοφορία για την εκλογή πρωθυπουργού του κρατιδίου — αφήνοντας τον Σούλτσε να συνεχίσει να ασκεί καθήκοντα υπηρεσιακά έως ότου αναλάβει ο διάδοχός του.
Ένας υποψήφιος για το αξίωμα χρειάζεται την απόλυτη πλειοψηφία της στήριξης των μελών του κοινοβουλίου στον πρώτο γύρο της ψηφοφορίας. Εάν κανείς δεν το επιτύχει, διεξάγεται δεύτερος γύρος εντός επτά ημερών. Εάν και αυτός αποτύχει, το κοινοβούλιο έχει 14 ημέρες για να αποφασίσει τη διάλυσή του και να προκηρύξει εκλογές.
Εάν δεν το πράξει, διεξάγεται τρίτος γύρος ψηφοφορίας, στον οποίο απαιτείται μόνο απλή πλειοψηφία των ψήφων που έχουν κατατεθεί για την εκλογή πρωθυπουργού του κρατιδίου.