Το κρατικό επενδυτικό ταμείο της Νορβηγίας είχε στην κατοχή του συμμετοχές αξίας σχεδόν 2 δισ. κορωνών (208 εκατ. δολαρίων) σε τουρκικές εταιρείες που έχουν πλέον βρεθεί στο επίκεντρο της διευρυνόμενης έρευνας για χειραγώγηση της αγοράς.
Η Norges Bank Investment Management (NBIM) κατείχε μετοχές σε 10 εταιρείες που οι εισαγγελικές ή εποπτικές αρχές έχουν συνδέσει με την υπόθεση, σύμφωνα με στοιχεία που δημοσιεύθηκαν στην ιστοσελίδα της και αφορούν τις 30 Ιουνίου.
Οι συμμετοχές αυτές αντιστοιχούσαν σχεδόν στο 10% των τουρκικών μετοχών συνολικής αξίας 20,4 δισ. κορωνών που κατείχε η NBIM εκείνη την ημερομηνία. Έκτοτε, η αξία τους έχει υποχωρήσει σημαντικά εν μέσω της μεγάλης έρευνας.
Στο μικροσκόπιο επενδυτικά funds
Οι Τούρκοι εισαγγελείς εξετάζουν τον ρόλο επενδυτικών funds στη συγκέντρωση μετοχών με περιορισμένη διαπραγμάτευση και στην υποτιθέμενη αύξηση της αξίας τους, στο πλαίσιο μιας έρευνας που έχει προκαλέσει αναταράξεις στις αγορές της χώρας.
Αρκετά από τα funds που βρίσκονται υπό έρευνα κατείχαν σημαντικές συμμετοχές σε μετοχές τις οποίες είχε επίσης στην κατοχή της η NBIM. Το κρατικό επενδυτικό ταμείο είχε αγοράσει επίσης μετοχές σε μία από τις χρηματοοικονομικές εταιρείες που βρίσκονται στο επίκεντρο της κρίσης, την Tera Yatirim Menkul Degerler AS, σύμφωνα με τις σχετικές γνωστοποιήσεις.
Εκπρόσωπος της NBIM αρνήθηκε να σχολιάσει εάν το ταμείο εξακολουθεί να κατέχει τις συγκεκριμένες μετοχές.
Το κρατικό επενδυτικό ταμείο, το μεγαλύτερο στον κόσμο με περιουσιακά στοιχεία ύψους 2,3 τρισ. δολαρίων, δημοσιεύει τις συμμετοχές του δύο φορές τον χρόνο και δεν σχολιάζει τυχόν αλλαγές που πραγματοποιούνται ενδιάμεσα, ανέφερε ο εκπρόσωπος.
Οι περισσότερες από τις 10 εταιρείες έχουν χάσει σημαντικό μέρος της αξίας τους από τις 30 Ιουνίου. Η μεγαλύτερη επένδυση του ταμείου μεταξύ αυτών ήταν ποσοστό 2% στην Astor Enerji, κατασκευάστρια ηλεκτρολογικού εξοπλισμού με έδρα την Κωνσταντινούπολη, η μετοχή της οποίας έχει υποχωρήσει κατά 41% αυτόν τον μήνα.
Η αλλαγή διαχειριστή στην Τουρκία
Η NBIM είχε προηγουμένως αναθέσει σε εξωτερικό διαχειριστή, την Istanbul Portfoy Yonetimi, τη διαχείριση περίπου 600 εκατ. δολαρίων από τις τουρκικές μετοχές της.
Η συνεργασία τερματίστηκε πέρυσι, λίγο μετά την επιβολή προστίμου από τις εποπτικές αρχές σε έναν από τους διαχειριστικούς εταίρους της Istanbul Portfoy για μορφή χειραγώγησης της αγοράς στις μετοχές δύο τουρκικών εταιρειών, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg τον Φεβρουάριο.
Η NBIM επέλεξε τη Neo Asset Management ως νέο διαχειριστή των τουρκικών μετοχών, σύμφωνα με άτομα που γνωρίζουν το θέμα και μίλησαν τον Ιούνιο. Η αμερικανική TRG Management διαχειρίζεται επίσης τουρκικές μετοχές για λογαριασμό της NBIM, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές.
Η Neo αρνήθηκε να σχολιάσει, ενώ η TRG δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Έρευνα για εκτίναξη μετοχών έως και 100 φορές
Οι Τούρκοι εισαγγελείς υποστηρίζουν ότι επενδυτικά funds χρησιμοποιήθηκαν για να αυξήσουν τις τιμές ορισμένων μετοχών χαμηλής ρευστότητας σχεδόν 100 φορές.
Δεκάδες άνθρωποι έχουν συλληφθεί και τεθεί υπό κράτηση, μεταξύ άλλων διαχειριστές funds, στελέχη χρηματοοικονομικών εταιρειών και επικεφαλής εταιρειών των οποίων οι μετοχές κατέγραψαν θεαματικές αυξήσεις τους τελευταίους μήνες.
Ο υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ έχει κάνει λόγο για «σχήματα τύπου Ponzi» που εξανέμισαν τις αποταμιεύσεις πολιτών.
Η έρευνα ξεκίνησε αυτόν τον μήνα, όταν δύο διαχειριστές περιουσιακών στοιχείων, η Pusula Portfoy Yonetimi AS και η μονάδα της Tera, Tera Portfoy Yonetimi AS, δεν κατάφεραν να καταβάλουν στους επενδυτές τα χρήματα από τα funds τους.
Στις 16 Σεπτεμβρίου, ενεργοποιήθηκε διακόπτης ασφαλείας στη διαπραγμάτευση, αφού ο βασικός δείκτης Borsa Istanbul 100 υποχώρησε περισσότερο από 6%.
Την επόμενη μέρα, το Τουρκικό Συμβούλιο Κεφαλαιαγοράς ανέστειλε τη λειτουργία 131 funds που διαχειρίζονταν επτά εταιρείες και διέταξε την εκκαθάρισή τους.