Την δεκαετία του 1970, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε δηλώσει ότι η Ελλάδα είναι μια φτωχή χώρα με πλούσιους κατοίκους, αποτυπώνοντας μια δομική αντίφαση της ελληνικής κοινωνίας και οικονομίας. Από την μια πλευρά, ο κρατικός προϋπολογισμός ήταν σχεδόν μόνιμα σε έλλειμμα, όπως το ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών, και το μέγεθος του Ακαθάριστου Εγχώριου Προϊόντος (ΑΕΠ) ήταν σχετικά μικρό. Από την άλλη πλευρά, πολλοί πολίτες είχαν υψηλό βιοτικό επίπεδο, όπως έδειχνε η κατανάλωση, λόγω της μεγάλης παραοικονομίας.
Ο αείμνηστος Καραμανλής χρησιμοποιούσε την φράση για να αναδείξει την φοροδιαφυγή, η οποία στερούσε έσοδα από τον κρατικό προϋπολογισμό, συμβάλλοντας στα άδεια ταμεία του κράτους, και τις υψηλές απαιτήσεις των πολιτών από το κράτος που οι ίδιοι δεν βοηθούσαν οικονομικά.
Φυσικά, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής είχε χρησιμοποιήσει κι άλλες εκφράσεις που εμπεριείχαν ειλικρίνεια και κυνισμό μαζί για να περιγράψει τα κακώς κείμενα. Η Ελλάδα είναι ένα απέραντο φρενοκομείο είναι μια από αυτές.
Μας ήρθαν όλα αυτά στο νου καθώς κοιτούσαμε τα στοιχεία της Eurostat που δείχνουν ότι το 87,1% του ελληνικού πληθυσμού τα βγάζει δύσκολα πέρα, το οποίο είναι το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ). Επιπλέον, το διάμεσο ετήσιο διαθέσιμο εισόδημα, προσαρμοσμένο για τις διαφορές τιμών μεταξύ των χωρών της ΕΕ, ανήλθε σε 13,612 μονάδες αγοραστικής δύναμης (PPS) το 2025 έναντι 22,630 που ήταν ο μέσος όρος στην ΕΕ.
Ακόμη πιο εκπληκτικό και ενδεικτικό ότι κάτι δεν πάει καλά είναι ο δείκτης «υποκειμενικής φτώχειας», δηλ. κατά πόσο οι ίδιοι πολίτες θεωρούν τους εαυτούς τους φτωχούς. Εδώ το ποσοστό έφτανε το 67,2% στην Ελλάδα έναντι 36,1% της δεύτερης Βουλγαρίας (!).
Κι όλα αυτά σε μια χώρα της οποίας οι κάτοικοι εμφανίζονται να είναι ανάμεσα στους 30 πλουσιότερους λαούς στον κόσμο με βάση την ακίνητη και την κινητή περιουσία (αποταμιεύσεις, μετοχές, ομόλογα κ.τ.λ.) που διαθέτουν σύμφωνα με τους δυο πίνακες του Visual Capitalist (μέσω Bratu Capital), οι οποίοι βασίζονται στα στοιχεία της UBS.
Οι Έλληνες καταλαμβάνουν την 30η θέση με βάση τον μέσο πλούτο, ο οποίος προκύπτει από την διαίρεση του συνολικού πλούτου δια του πληθυσμού, με 143 χιλ. δολάρια και την 29η θέση με κριτήριο το διάμεσο κατά κεφαλή πλούτο με 59 χιλ. δολάρια, ξεπερνώντας την Γερμανία που καταλαμβάνει την 30η θέση με 53 χιλ. δολάρια. Προφανώς, το ποσοστό κατοχής ακινήτων κάνει την διαφορά μεταξύ Ελλάδας και Γερμανίας καθώς ένα σημαντικό μέρος του γερμανικού πληθυσμού, νοικιάζει και δεν έχει ακίνητα.
Ο μέσος όρος αντικατοπτρίζει σε μεγάλο βαθμό την συγκέντρωση του πλούτου καθώς αρκούν λίγοι δισεκατομμυριούχοι με μεγάλη περιουσία για να ανεβάσουν τον μέσο όρο. Αυτό εξηγεί την δραματική πτώση των ΗΠΑ, η οποία από 2η παγκοσμίως με βάση τον μέσο κατά κεφαλήν πλούτο, περίπου 700 χιλ. δολάρια, πέφτει στην 28η θέση με μόλις 69 χιλ. δολάρια με βάση το διάμεσο κατά κεφαλή πλούτο. Ο διάμεσος πλούτος είναι πιο αντιπροσωπευτικός.
Φυσικά, υπάρχουν κάποια μεθοδολογικά θέματα καθώς πολλοί έχουν αποκτήσει ακίνητα μέσω στεγαστικών δανείων. Ιδανικά, τα τελευταία θα έπρεπε να αφαιρεθούν από την αξία των ακινήτων με τα οποία έχουν αγορασθεί ώστε να προκύψει η καθαρή αξία. Αν γινόταν κάτι τέτοιο, εκτιμούμε ότι η Ελλάδα θα ανέβαινε στη γενική κατάταξη καθώς τα στεγαστικά δάνεια ως προς το ΑΕΠ είναι χαμηλότερα εδώ σε σχέση με άλλες χώρες.
Επιπλέον, ίσως θα έπρεπε να αφαιρεθούν τα κόστη, π.χ. φόροι, που σχετίζονται με την κατοχή ακινήτων, μετοχών κ.τ.λ.
Εδώ πάντως, έχουμε ένα παράδοξο της ελληνικής κοινωνίας. Υψηλός κατά κεφαλήν πλούτος με βάση τα στοιχεία που παρατίθενται και χαμηλή ροή εισοδήματος με βάση τα στοιχεία της Eurostat τα οποία βασίζονται στα δηλωθέντα εισοδήματα που όλοι γνωρίζουν ότι είναι χαμηλότερα των πραγματικών. Αυτό εξηγείται εν μέρει αλλά θα σταματήσουμε εδώ σήμερα.
Κλείνοντας, ο Κωνσταντίνος Καραμανλής μάλλον είχε δίκιο όταν μιλούσε περι φρενοκομείου.
Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.