Απόψεις με άποψη...

Η άποψη για μια ανοδική αγορά είναι εξίσου επικίνδυνη με μια άλλη που ξεχειλίζει από απαισιοδοξία και πεσιμισμό, γράφει ο Μάνος Χατζηδάκης της Πήγασος ΑΧΕΠΕΥ, επιχειρώντας να ερμηνεύσει τις... παρεξηγήσεις της ενημέρωσης και ενίοτε της ιδεοληψίας.

Δημοσιεύθηκε: 11 Αυγούστου 2006 - 01:53

του Μάνου Χατζιδάκη (*)

Τώρα που κάθισε η σκόνη της μεγάλης πτώσης και οι τζίροι περιορίστηκαν, ίσως είναι η κατάλληλη στιγμή να κάνουν όλοι την αυτοκριτική τους πριν από την επόμενη μεγάλη κίνηση.

Το άρθρο αυτό δεν έχει ως στόχο να αναδείξει κάποια επενδυτική ευκαιρία ούτε να επισημάνει κάποιες αδυναμίες ή πλεονεκτήματα της ελληνικής οικονομίας. Απευθύνεται σε επαγγελματίες του χρηματιστηρίου και σε όσους εμπλέκονται (ή νομίζουν ότι εμπλέκονται) παθητικά ή ενεργητικά με την ενημέρωση του επενδυτικού κοινού.

Το τι πιστεύει κανείς για την πορεία των αγορών είναι προϊόν των μελετών, των παραστάσεων, των πληροφοριών και του κύκλου επαφών μέσα στον οποίο κινείται. Μπορεί επίσης να μην είναι προϊόν καμιάς μελέτης, καμιάς εμπειρίας και να αποτελεί απλή ιδεοληψία. Ενίοτε σε μια άποψη μπορεί να υπάρχει υποκειμενισμός, άγνοια ή ακόμα και δόλος.

Πέρα όμως από τα κίνητρα του καθενός, μια άποψη εκφρασμένη δημόσια περικλείει σοβαρούς κινδύνους. Όχι τόσο γι’ αυτόν που εκτίθεται, αλλά κυρίως γι’ αυτούς που θα υιοθετήσουν τις πεποιθήσεις του.

Ως τις αρχές του 2000 ο κίνδυνος έκφρασης στην ελληνική αγορά περιοριζόταν στο να αγοράσει κανείς μετοχές και να χάσει χρήματα. Στην ουσία, ο μόνος τρόπος για να μη χάσει κάποιος σε μια πτωτική αγορά ήταν να μη συμμετέχει ή να ανήκει στους λίγους τυχερούς (ή διορατικούς) που έβλεπαν κάποιους (λίγους) τίτλους να διαφοροποιούνται από τη συντριπτική πλειονότητα των εισηγμένων μετοχών.

Εν συνεχεία και αφού ξεκίνησε η λειτουργία της Αγοράς Παραγώγων, ο μόνος τρόπος για να κερδίσει κάποιος σε μια πτωτική αγορά ήταν να πουλήσει συμβόλαια έως ότου εξαντληθεί η πτωτική τάση.

Ο θεσμός ενισχύθηκε και απέκτησε την απαραίτητη ρευστότητα σε ικανοποιητικό βαθμό για κάποιες κατηγορίες προϊόντων, αυξάνοντας έτσι τη συμμετοχή και το ενδιαφέρον των λιγότερο εκπαιδευμένων Ελλήνων επενδυτών. Ωστόσο, η λειτουργία της Αγοράς Παραγώγων έδωσε πλέον τη ”δυνατότητα” να χαθούν χρήματα ακόμα και στην άνοδο.

Το αντίθετο συμφέρον έχει βρει έκφραση πλέον θεσμοθετημένα. Αυτό σημαίνει ότι αν μια μετοχή δεν είναι καλή ή είναι πολύ ακριβή, μπορεί κάλλιστα κάποιος να κερδίσει απ’ αυτό.

Ωστόσο, αν κάτι τέτοιο δεν ισχύει, είναι πολύ πιθανό να χαθούν χρήματα. Και δεν μιλάμε φυσικά για διαφυγόντα κέρδη, αλλά για ”ζεστό” κεφάλαιο. Έτσι, η εκτίμηση της αποστροφής από μια επένδυση απέκτησε κίνδυνο: τον κίνδυνο της υιοθέτησης αντίθετης θέσης, όπως ακριβώς γίνεται με μια ευνοϊκή έκθεση ή άποψη.

Η τελευταία αυτή παράμετρος φαίνεται να αγνοείται συστηματικά από πολλούς έχοντες άποψη περί των αξιών. Άλλωστε, έχετε δει ποτέ ”δήλωση αποποίησης ευθύνης” (αγγλιστί disclaimer) κάτω από καταστροφολογικά κείμενα;

Δεν είναι κακό να μην πιστεύει κανείς στην αγορά. Όπως υπάρχουν κλίμακες πίστης, έτσι υπάρχουν και κλίμακες απιστίας: Πρόσφατα κάποιος έγκριτος δημοσιογράφος διατυμπάνιζε ότι ”ποτέ δεν έπαιξε στο χρηματιστήριο και ότι ποτέ δεν έχει ασχοληθεί με το αντικείμενο της αγοραπωλησίας μετοχών, παρουσιάζοντάς το ως μία επώδυνη δραστηριότητα που μαθηματικά οδηγεί σε καταστάσεις τύπου Enron και Worldcom”.

Κατά ένα διαχειριστή κεφαλαίων η άποψη αυτή θα ισοδυναμούσε με την ταύτιση των εφημερίδων ως ένα σύνολο από φτηνιάρικα ταμπλόιντ έντυπα με πληρωμένους εκβιαστές.

Η ελληνική αγορά χρειάστηκε αρκετά χρόνια για να περάσει από τη φάση της ανυποληψίας των σουβλατζίδικων – μπαρ - καφέ - ΕΛΔΕ, να αποκτήσει και πάλι κάποιο κοινό και μια εκπαιδευμένη και πιστοποιημένη επαγγελματική κοινότητα. Είναι άδικο οι άνθρωποι που επιβίωσαν από τη λαίλαπα της απαξίωσης να τιμωρούνται μ’ αυτόν τον μηδενιστικό και αφοριστικό τρόπο.

Είναι οι επαγγελματίες που απέδειξαν ότι αξίζουν να συμμετέχουν σε μια οργανωμένη χρηματιστηριακή αγορά και η αμοιβή τους περιλαμβάνει, πέρα από τις ικανότητές τους, το ρίσκο της συμμετοχής τους, αλλά και την ικανότητα της επιβίωσής τους. Πάνω απ’ όλα, όμως, είναι οι μοναδικοί ”μη τζάμπα μάγκες”, αφού την άποψή τους την πληρώνουν καθημερινά με προσωπικό κόστος.

Χωρίς ο γράφων να διεκδικεί κανένα αλάθητο και έχοντας αρκετά στραβοπατήματα στο ενεργητικό του, θεωρεί ότι η άποψη για μια ανοδική αγορά είναι εξίσου επικίνδυνη σχετικά με το ρίσκο που περιέχει με μια άλλη που ξεχειλίζει από απαισιοδοξία και πεσιμισμό.

Ειδικά στη συγκυρία που τα εταιρικά κέρδη κινούνται σε επίπεδα-ρεκόρ και οι αγορές αγνοούν επιδεικτικά το ακριβό πετρέλαιο και τον πόλεμο στη Μ. Ανατολή. Όλοι έχουν δικαίωμα στο να εκτιμούν πού θα πάει η τιμή του πετρελαίου, τα επιτόκια και πώς θα εξελιχθεί ο πόλεμος στη Μ. Ανατολή τους προσεχείς μήνες: από τον διαχειριστή της πολυκατοικίας που θέλει να αγοράσει φθηνά πετρέλαιο έως το pizza boy delivery που θέλει να ”φουλάρει” το παπάκι για τις παραδόσεις της ημέρας.

Αν όμως δεν μας κάνει το χατίρι το πετρέλαιο και δεν μας βγει η κίνηση, να μην τα ρίχνουμε στην αγορά, αλλά να αναζητήσουμε τις αιτίες στην πηγή και την αξιοπιστία της πληροφόρησής μας.

Σκεφτείτε το...

* Ο κ. Μάνος Χατζηδάκης είναι υπεύθυνος Επενδυτικής Στρατηγικής της Πήγασος ΑΧΕΠΕΥ.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.