Προϋπολογισμός έτοιμος για... εκλογές

Αδύναμο εργαλείο για οικονομική πολιτική, δημοσιονομική προσαρμογή με μέτρα μη μόνιμου χαρακτήρα, περισσότερο επεκτατική κρατική πολιτική, δημοσιονομική πίεση και το 2007. Αυτά είναι τα συμπεράσματα που προκύπτουν από το προσχέδιο του προϋπολογισμού συν το ότι… αντέχει και εκλογές, γράφει ο Αντώνης Κεφαλάς.

Δημοσιεύθηκε: 11 Οκτωβρίου 2006 - 01:18

του Αντώνη Κεφαλά

Μέσα στο... μπάχαλο των εξελίξεων για την παιδεία και τις διεκδικήσεις των άλλων ομάδων, το θέμα του νέου προϋπολογισμού πέρασε σχεδόν απαρατήρητο. Και, παρότι η μείωση του ενδιαφέροντος για τον προϋπολογισμό δεν είναι ούτε τυχαία ούτε παράδοξη, το προσχέδιο του κρατικού προϋπολογισμού που κατατέθηκε δίνει μερικές ενδείξεις για την πορεία της οικονομίας και ιδιαίτερα για τις προθέσεις της κυβέρνησης.

Μία εξέταση των όσων περιλαμβάνει μας οδηγεί κατ’ αρχάς σ’ ένα βασικό συμπέρασμα: οι αδυναμίες του, ως εργαλείου οικονομικής πολιτικής, παραμένουν. Στην περυσινή παρουσία του ο υπουργός είχε ξεκάθαρα αναφέρει -και γράψει- για τις αλλαγές που έπρεπε να γίνουν, ώστε να αποκατασταθεί η χαμένη αξιοπιστία του προϋπολογισμού.

Για παράδειγμα είχε αναφέρει την ανάγκη να παρουσιάζεται ένας τριετής σχεδιασμός -που να αναθεωρείται κάθε χρόνο- σε κυλιόμενη βάση, ώστε όλοι να γνωρίζουν τις προθέσεις της κυβέρνησης και να σχεδιάζουν και να πράττουν ανάλογα.

Είχε προτείνει επίσης τη λειτουργική σύνδεση του τακτικού προϋπολογισμού με τον προϋπολογισμό δημοσίων επενδύσεων (ΠΔΕ), την ευθυγράμμισή του με τη σύγχρονη διεθνή πρακτική, την ανάδειξη βασικών στόχων και προτεραιοτήτων κ.λπ. Προς το παρόν έχουμε μείνει στα λόγια.

Ένα δεύτερο συμπέρασμα που προκύπτει είναι ότι η δημοσιονομική προσαρμογή δεν έχει στηριχτεί σε μέτρα διαρθρωτικού χαρακτήρα, που θα την έκαναν μόνιμη. Στην πράξη έχει επιτευχθεί με περιστασιακές κινήσεις. Τα μέτρα αυτά περιλαμβάνουν, βέβαια, τις αποκρατικοποιήσεις, αλλά αυτό επηρεάζει έτσι κι αλλιώς το χρέος.

Στην περίοδο 2004 - 2007 το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης μειώνεται κατά 5% του ΑΕΠ -από 7,4% σε 2,4%, σύμφωνα με το προσχέδιο για το 2007. Μία ανάλυση για το πώς επετεύχθη η βελτίωση αυτή δείχνει τα εξής:

* 1,7 μονάδες της βελτίωσης προέρχονται από τη μείωση της ψαλίδας μεταξύ εσόδων και δαπανών. Αυτή είναι η μόνιμη και διαρθρωτική αλλαγή -εφόσον βέβαια δεν αντιστραφεί.

* 1,4 μονάδες προέρχονται από τη μείωση των δημοσίων επενδύσεων. Το μέτρο αυτό έχει προσωρινό χαρακτήρα διότι βέβαια η ανταγωνιστικότητα μιας οικονομίας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις υποδομές και, θεωρητικά τουλάχιστον, ο ΠΔΕ αφορά κυρίως σε επενδύσεις σε υποδομές.

* 2,9 μονάδες προέρχονται από άλλα μέτρα, καθαρά προσωρινού χαρακτήρα.

Το τρίτο συμπέρασμα είναι ότι σε σύγκριση με το 2006, το 2007 η κυβέρνηση υιοθετεί μία περισσότερο επεκτατική πολιτική. Τα στοιχεία που συνηγορούν σε αυτό είναι τα εξής:

* Οι πρωτογενείς δαπάνες αυξάνονται με ρυθμό ελαφρώς ταχύτερα από το 2006 και τα καθαρά έσοδα αυξάνονται με ρυθμό ελαφρώς χαμηλότερο. Με δεδομένη την άνοδο της δαπάνης για τόκους -καθώς τα επιτόκια αυξάνονται διεθνώς- το έλλειμμα του τακτικού προϋπολογισμού αυξάνεται, ενώ το 2006 είχε μειωθεί.

* Τις προηγούμενες διετίες το έλλειμμα της κεντρικής κυβέρνησης είχε μειωθεί. Η μείωση που προβλέπεται για το 2007 είναι καθαρά οριακή, μόλις 0,1 της μονάδας.

Κατά πάγια τακτική τα χρεολύσια μένουν στην ουσία ”εκτός” προϋπολογισμού. Αναφέρονται ως δαπάνη αλλά δεν υπολογίζονται σε κανέναν προϋπολογισμό -ούτε στον τακτικό, ούτε στον ΠΔΕ. Η εξήγηση είναι ότι αποτελούν δαπάνες εξυπηρέτησης του χρέους και καλύπτονται κάθε χρόνο με νέα χρηματοδότηση. Αυτό, όμως, δεν αλλάζει το γεγονός ότι το 2007 καλούμαστε να δανειστούμε 24,3 δισ. ευρώ -34% περισσότερο από το 2006.

Θα είναι επομένως ακόμη πιο επιτακτική η ανάγκη να εξισορροπήσουμε αυτή την αύξηση με περισσότερες και μεγαλύτερες κινήσεις μείωσης του χρέους. Από τη στιγμή που το πρωτογενές έλλειμμα δεν μειώνεται άλλο, η αναζήτηση ”σωτηρίας” θα πρέπει να έρθει από μέτρα όπως είναι οι αποκρατικοποιήσεις.

Η συνολική δημοσιονομική πίεση δίνεται από την ανάγκη δανεισμού του Δημοσίου και ο καλύτερος δείκτης γι’ αυτό είναι το έλλειμμα της κεντρικής κυβέρνησης -είτε με δημοσιονομικά, είτε με ταμειακά στοιχεία. Το ακριβές μέγεθος δίνεται από την κεντρική τράπεζα απολογιστικά και για φέτος ανέρχεται σε 9 δισ. ευρώ σε σύγκριση με 8,5 πέρυσι. Σε ποσοστά του ΑΕΠ η διαφορά είναι από το 4,4% πέρυσι στο 4,3% φέτος.

Ακόμη και αν δεχτούμε ότι ο υπολογισμός είναι ακριβής το συμπέρασμα που αβίαστα ακολουθεί είναι πως η δημοσιονομική πίεση θα είναι εξίσου ισχυρή το 2007 με το 2006 ως προς την ώθηση που θα δίνει στον πληθωρισμό.

Τέλος, η αναθεώρηση δεν μπορεί να αποκλειστεί. Για το 2005 η αρχική εκτίμηση ήταν πως το έλλειμμα της γενικής κυβέρνησης θα ήταν της τάξης του 4,5% του ΑΕΠ. Τελικά έφτασε το 5,1% του ΑΕΠ. Για το 2006 η πρόβλεψη ελλείμματος ίσου με το 2,6% φαντάζει κάπως αισιόδοξη και οφείλει να αντιμετωπιστεί με κάποια επιφύλαξη.

Συμπερασματικά, ο προϋπολογισμός δεν είναι προεκλογικός, προετοιμάζει όμως για εκλογές ύστερα από ενάμιση χρόνο, αλλά έχει και τη δυνατότητα να αντέξει εκλογές ακόμα και εντός του 2007.

(εκτεταμένο απόσπασμα από το φύλλο 446 της εφημερίδας ”ΜΕΤΟΧΟΣ & ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ”, 6-10/10/2006)

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.