Αντ. Κεφαλάς: Η αντιδραστική Ελλάδα στο μεταίχμιο

Η περίοδος των μεταρρυθμίσεων έχει ουσιαστικά λήξει για αυτή την κυβέρνηση καθώς από εδώ & πέρα, το παιχνίδι θα είναι κύρια πολιτικό και δευτερευόντως, σε επίπεδο ”μικρομάνατζμεντ”, οικονομικό τονίζει ο Αντ. Κεφαλάς, επισημαίνοντας πως το θέμα για τη χώρα δεν είναι ούτε οικονομικό ούτε αμιγώς πολιτικό: Είναι πρωταρχικά κοινωνικό. Κάτω από τη διάχυτη επήρεια του κομματισμού η κοινωνία διακατέχεται από μεταρρυθμιστική φοβία.

Δημοσιεύθηκε: 29 Μαρτίου 2007 - 14:15

Αντ. Κεφαλάς: Η αντιδραστική Ελλάδα στο μεταίχμιο

του Αντώνη Κεφαλά

Η οικονομική ωριμότητα που συνεπάγεται η διαδικασία της παγκοσμιοποίησης δεν έχει συμβαδίσει με την πολιτική ωριμότητα και ενοποίηση.

Το αντίθετο μάλιστα: οι γραμμές πολιτικής σύγκρουσης είναι σήμερα και περισσότερες και πιο επικίνδυνες σε σύγκριση με αυτές που προσδιόριζε η θερμοπυρηνική ισορροπία τρόμου ΗΠΑ - ΕΣΣΔ.

Ταυτόχρονα, η τεχνολογία οδηγεί την οικονομία και τις περισσότερες από τις θετικές επιστήμες σε πρωτόγνωρους δρόμους.

Η κοινωνία ακολουθεί εισπράττοντας τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα. Στα πρώτα συγκαταλέγονται η εκμηδένιση των αποστάσεων, η διάδοση των πληροφοριών, η επιμήκυνση του χρόνου ζωής, η ευκολία στη ζωή με τα χιλιάδες μικροαντικείμενα.

Στα δεύτερα η ανεργία -και ιδιαίτερα των νέων-, η αύξηση των ανισοτήτων και, σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις, η προοπτική έντονων κοινωνικών συγκρούσεων.

Ο δρόμος για το μέλλον είναι μάλλον άδηλος και η αδυναμία να προσδιοριστούν όλες οι επιπτώσεις -οικονομικές, πολιτικές και ευρύτερα κοινωνικές και περιβαλλοντικές- της ταχύτατης τεχνολογικής προόδου αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο πρόβλημα, την πιο σημαντική πρόκληση της νέας τάξης πραγμάτων.

Στο περιβάλλον αυτό, στην Ελλάδα, με το νομοσχέδιο για την παιδεία να έχει ψηφιστεί από τη Βουλή, η περίοδος των μεταρρυθμίσεων έχει ουσιαστικά λήξει για αυτή την κυβέρνηση. Από εδώ και πέρα, το παιχνίδι θα είναι κύρια πολιτικό και δευτερευόντως, σε επίπεδο ”μικρομάνατζμεντ”, οικονομικό.

Η προετοιμασία για τις εκλογές θα είναι στην κορυφή της ατζέντας, οπότε η πλειονότητα των αποφάσεων και των κινήσεων θα επιδιώξει να εξυπηρετεί τον στόχο της επανεκλογής.

Η Νέα Δημοκρατία χρειάζεται, εξάλλου, και την επόμενη τετραετία προκειμένου να σπάσει την κυριαρχία του ΠΑΣΟΚ στην πολιτική ζωή και να αποτινάξει μια για πάντα το φάντασμα της ”δεξιάς παρένθεσης”.

Δεν είναι, μάλιστα, λίγοι οι ανεξάρτητοι πολιτικοί αναλυτές που υποστηρίζουν ότι και το ΠΑΣΟΚ χρειάζεται μία τετραετία ακόμη -στην αντιπολίτευση βέβαια- για να ξεφύγει από το σύνδρομο της αλαζονείας της εξουσίας και να κατέβει σε εκλογές ως πραγματικά εναλλακτικός πόλος εξουσίας, με καινοτόμες ιδέες και πρωτοποριακές λύσεις.

Αλλού τα κακαρίσματα...

Το θέμα για τη χώρα, όμως, δεν είναι ούτε οικονομικό ούτε αμιγώς πολιτικό. Είναι πρωταρχικά κοινωνικό. Κάτω από τη διάχυτη επήρεια του κομματισμού και των ομάδων προσόδου, η κοινωνία διακατέχεται από έντονη μεταρρυθμιστική φοβία. Καθυστερούν με αυτόν τον τρόπο απαραίτητες για τη δυναμική και ανταγωνιστική ανάπτυξη αλλαγές.

Έτσι, η χώρα από τη μία μεριά χάνει πλούτο και από την άλλη αντιμετωπίζει την προοπτική εντονότερων σε σύγκριση με το παρελθόν κοινωνικών συγκρούσεων. Παράλληλα, μένει μόνιμα ουραγός των εξελίξεων και σταδιακά απομακρύνεται η προοπτική να μπορέσει να παίξει έναν ουσιαστικό και εποικοδομητικό ρόλο αν όχι στο διεθνές, τουλάχιστον στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι.

Η πολιτική καθορίζει τώρα και για τους επόμενους 18 μήνες την πορεία της Ελλάδας. Δεν είναι μόνο οι επικείμενες εκλογές. Θα πρέπει να θεωρείται σχεδόν σίγουρο ότι ο εκλογικός νόμος Σκανδαλίδη δεν θα δώσει στη Νέα Δημοκρατία περισσότερες από 155 - 156 έδρες.

Θα πρέπει επίσης να θεωρείται σχεδόν σίγουρο ότι ο κ. Κ. Καραμανλής δεν έχει την παραμικρή διάθεση να ζήσει τη ”μητσοτακική” περίοδο με την ισχνή πλειοψηφία που αφήνει περιθώρια για πολιτική συναλλαγή όχι του καλύτερου είδους. Διόλου απίθανο, λοιπόν, να βρεθεί ουσιαστικός λόγος για να γίνουν ξανά εκλογές, το αργότερο έξι μήνες μετά τις πρώτες και με εκλογικό νόμο που θα ψηφιστεί από αυτή τη Βουλή - ώστε να ισχύσει στη μεθεπόμενη εκλογική αναμέτρηση.

Όλα αυτά σημαίνουν ότι ο αναπάντεχα γοργός και σταθερός οικονομικός βηματισμός της τελευταίας τριετίας αναπόφευκτα θα υποφέρει. Είναι γεγονός ότι ο νυν υπουργός Οικονομίας είναι από τους πρώτους που σε άρθρο του (”Τα Δύο Πρόσωπα του Ιανού”) είχε επισημάνει το κακό που φέρνει στη χώρα ο διαγωνισμός των εκλογικών παροχών και της δημοσιονομικής χαλάρωσης. Η θέση του στο υπουργείο αποτελεί εγγύηση ότι το γαϊτανάκι χαλάρωση - σφίξιμο - χαλάρωση δεν θα επαναληφθεί. Το πρόβλημα, όμως, είναι αλλού.

Η... λάγνα πρόκληση

Υπάρχει κατ’ αρχάς η σχεδόν άκρατη τάση μέρους της Νέας Δημοκρατίας να υποκύπτει στη λάγνα πρόκληση του λαϊκισμού και να καθορίζει τις πράξεις της ανάλογα. Κύριοι εκφραστές της τάσης αυτής είναι οι Σιούφας, Λιάπης και Παπαθανασίου, ενώ από κοντά ακολουθεί ο Μπασιάκος και ως έναν βαθμό ο Αβραμόπουλος.

Καθυστερούν έτσι μεταρρυθμίσεις (η καθυστέρηση στην απελευθέρωση της αγοράς ενέργειας είναι χαρακτηριστική), γίνονται ανεκτές απαράδεκτες πρακτικές οικονομικής αδιαφάνειας, άκριτης διαχείρισης ανθρωπίνων πόρων και ποιοτικής υποβάθμισης στην προσφορά υπηρεσιών από ΔΕΚΟ (όπως στον ΟΣΕ), υποβαθμίζονται και υπονομεύονται θεσμοί (όπως με την Επιτροπή Ανταγωνισμού), υιοθετούνται αντιφατικές πολιτικές (όπως με τον αγρότη και τους κτηνοτρόφους) και βελτιώνεται κατ’ επίφαση μόνο η προσφορά του πολύτιμου αγαθού της υγείας, καθώς όλα τα μεγάλα προβλήματα του συγκεκριμένου τομέα παραμένουν ανέγγιχτα, οπότε βέβαια και άλυτα.

Κατά δεύτερο λόγο, η κομματικοποίηση των πάντων έχει οδηγήσει σε μια μορφή αντιπολίτευσης, που είναι καθαρά μηδενιστική - οπότε και μη πιστευτή από την κοινωνία. Σημασία έχει να φύγουν ”οι επάρατοι άλλοι και να κυβερνήσουμε εμείς”. Ό,τι και να κάνει η κυβέρνηση είναι λάθος. Εμείς δεν αφήσαμε κανένα πρόβλημα. Και αν αφήσαμε, η Νέα Δημοκρατία είχε τρία χρόνια για να τα λύσει. Ότι εμείς δεν τα λύσαμε στα 20 που ήμαστε στην εξουσία δεν μετρά. Η ήττα του 2004 δεν έχει κανένα βαθύτερο μήνυμα.

Και αν είχε σε σχέση με κάποια προβλήματά μας εσωτερικής συνοχής, ιδεολογικής κούρασης, πρακτικής αδράνειας, το καταλάβαμε, το διορθώσαμε και είμαστε και πάλι έτοιμοι να κυβερνήσουμε. Αν όχι ελέω Θεού, τουλάχιστον ελέω εκλογικού νόμου Σκανδαλίδη.

Σιωπηλά, προς το παρόν

Η ίδια κομματικοποίηση έχει διαλύσει τα πανεπιστήμια και έχει οδηγήσει το φοιτητικό κίνημα στην ημιμάθεια, στη μισαλλοδοξία, στην εμπάθεια και στην απολυταρχική νοοτροπία που στο όνομα της αντίδρασης υποσκάπτει τη δημοκρατία. Αυτή η ίδια κομματικοποίηση έχει κάνει το συνδικαλιστικό κίνημα να χάσει την επαφή του με τους ανέργους και να εξελιχθεί σε βαθιά συντηρητικό οργανισμό, με βερμπαλιστικές κορόνες αλλά αντιδραστικές πράξεις.

Διαιωνίζει έτσι την κοινωνική σύγκρουση και υπερασπίζεται τα προνόμια εχόντων και κατεχόντων - των ηγεσιών του. Επιλέγει να αγνοεί τις συνταρακτικές εξελίξεις στη δομή της οικονομίας και της απασχόλησης και δίνει μάχες που ταιριάζουν περισσότερο με τον 19ο αιώνα και τα πρώτα 75 χρόνια του 20ού, παρά με τη δεκαετία του 1990 και τον 21ο αιώνα.

Είναι μύθος ότι στην Ελλάδα κυριαρχούν προοδευτικές δυνάμεις. Η ισχύς βρίσκεται πρωταρχικά στα χέρια αντιδραστικών μειονοτήτων που είναι καλά συντεταγμένες και δίνουν μάχη υπέρ πάντων για τη διατήρηση των προνομίων τους. Είναι μειονότητες που διαπερνούν τα κομματικά σύνορα και τις κοινωνικές τάξεις. Κοιτούν το χθες και αρνούνται πεισματικά να ατενίσουν το σήμερα, πολύ περισσότερο να αναλύσουν το αύριο.

Εγκλωβίζουν έτσι το κοινωνικό σύνολο σε μια άσκοπη, επίπονη και διαρκή μάχη κατά του εκσυγχρονισμού και το παρασύρουν στην πίστη πως έτσι είναι αυτό ”καλύτερα”. Δυστυχώς, οι περισσότερες από τις ηγεσίες δεν είναι εδώ αργότερα για να λογοδοτήσουν.

Αλλά, έτσι κι αλλιώς, ποιος λογοδοτεί ποτέ στην Ελλάδα; Απλώς, η σιωπηλή πλειοψηφία θα εξακολουθήσει να υποφέρει - σιωπηλά προς το παρόν.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.