Συγκρατημένη απαισιοδοξία για το 2003

Αναπόφευκτα, αυτό που αποκαλούμε ”αγορά”, όχι μόνο έχει αρχίσει ήδη να υποφέρει, αλλά θα η κατάσταση θα επιδεινωθεί ακόμη περισσότερο μέσα στο 2003. Οι πτωχεύσεις θα πυκνώσουν, οι τράπεζες θα κυνηγήσουν τις καθυστερημένες πληρωμές και οι καταναλωτικές δαπάνες θα μειωθούν, γράφει ο Α. Κεφαλάς.

Δημοσιεύθηκε: 18 Ιανουαρίου 2003 - 15:25

του Αντώνη Κεφαλά*

Οι προφήτες δεν είχαν ποτέ ιδιαίτερα καλή τύχη- με την έννοια ότι οι προφητείες τους κατά κανόνα δεν αποδεικνύονταν σωστές. Οι προφήτες - οικονομολόγοι έχουν ακόμη χειρότερη τύχη ή φήμη: Οι δικές τους προφητείες σπάνια έβγαιναν ορθές.

Παρά ταύτα, η σημερινή στήλη θα ριψοκινδυνεύσει και θα επιχειρήσει να κάνει ορισμένες προβλέψεις για το 2003. Σε ένα χρόνο από σήμερα οι αναγνώστες της θα έχουν την ευχαρίστηση, είτε να γελούν, είτε να κλαίγουν μ’ αυτά που θα διαβάσουν σήμερα στις επόμενες σειρές.

Κατ’ αρχάς, εκτιμάται ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της οικονομίας θα είναι περίπου 0,5% κάτω από τις επίσημες προβλέψεις, ενώ τον τοποθετούν γύρω στο 3,8%.

Αυτό σημαίνει, ότι πολλές από τις επίσημες προβλέψεις σχετικά με τα δημοσιονομικά μεγέθη δεν θα υλοποιηθούν. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος εστιάζεται στην πρόβλεψη ότι το δημόσιο χρέος, εκφραζόμενο ως ποσοστό επί του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος (ΑΕΠ), θα μειωθεί κατά 5% και το δημοσιονομικό έλλειμμα θα είναι της τάξης του 1% του ΑΕΠ.

Η πρόβλεψη της στήλης είναι ότι ο ρυθμός ανάπτυξης θα είναι- στην καλύτερη περίπτωση- της τάξης του 3,5%, ότι το δημόσιο χρέος θα μειωθεί- και πάλι στην καλύτερη περίπτωση- κατά δύο 2% του ΑΕΠ και ότι το τρέχον δημοσιονομικό έλλειμμα θα ξεπεράσει το 1% - με πιθανότητα να φτάσει το 1,3%-1,5% του ΑΕΠ.

Αυτά βέβαια με την προϋπόθεση πως δεν θα έχουμε νέες... εφευρέσεις δημιουργικής λογιστικής.

Το μεγάλο ερώτημα αφορά τον πληθωρισμό. Η κυβέρνηση μιλά για πληθωρισμό που δεν θα υπερβαίνει το 3%- και μερικά στελέχη της υποστηρίζουν το 2,5%. Η Τράπεζα της Ελλάδος φαίνεται να ”βλέπει” άνοδο του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) πάνω από 3% και η στήλη προβλέπει ένα ακόμη χειρότερο σενάριο, με διατήρηση του ρυθμού αύξησης των τιμών τουλάχιστον στο 3,5% και με σοβαρή προοπτική να πλησιάσουμε το 4%, σε μέση ετήσια βάση.

Η μεγαλύτερη αρνητική επίπτωση στην οικονομία και αυτή στην οποία έχει δοθεί η μικρότερη προσοχή, θα προέλθει από την ”κόπωση” των καταναλωτών. Στην περίοδο 1998-2002 όλες οι οικονομικές ομάδες απόλαυσαν τις θετικές επιπτώσεις από τη σταδιακή αλλά εντυπωσιακή μείωση των επιτοκίων.

Σε συνδυασμό με τον (εικονικό) πλούτο που δημιουργήθηκε από την ανοδική έκρηξη του χρηματιστηρίου, οι καταναλωτές -τα νοικοκυριά- ουσιαστικά απόλαυσαν ένα σημαντικά υψηλότερο διαθέσιμο εισόδημα. Η αύξηση αυτή ενισχύθηκε και από τη διαθεσιμότητα πιστώσεων- κάτι που συνέβη επίσης μέσα στο πλαίσιο της απελευθέρωσης του τραπεζικού συστήματος και της προσαρμογής στα δεδομένα της Οικονομικής και Νομισματικής Ενωσης (ΟΝΕ).

Η πτώση του χρηματιστηρίου ”αφαίρεσε” πλούτο από τα νοικοκυριά, αλλά αυτή η απώλεια -μερικώς τουλάχιστον- καλύφθηκε από την αύξηση του δανεισμού, με έμφαση στην καταναλωτική πίστη και τα στεγαστικά δάνεια. Η διαδικασία αυτή, όμως, φτάνει πλέον στο τέλος της. Ο πλούτος που χάθηκε δεν επανέρχεται.

Ό,τι ήταν να ξοδευτεί απ’ αυτόν που δημιουργήθηκε, ξοδεύτηκε. Παράλληλα, η αύξηση του δανεισμού πλησίασε τα όριά της -καθώς τα νοικοκυριά ανακαλύπτουν ότι το κόστος εξυπηρέτησης των δανείων γίνεται πλέον δυσβάστακτο- για να μην πούμε επαχθές.

Αναπόφευκτα, λοιπόν, αυτό που αποκαλούμε αγορά με την παραδοσιακή έννοια, όχι μόνο έχει αρχίσει ήδη να υποφέρει, αλλά θα γίνει ακόμη χειρότερη μέσα στο 2003. Οι πτωχεύσεις θα πυκνώσουν, οι τράπεζες θα κυνηγήσουν τις καθυστερημένες πληρωμές με ένταση και η δαπάνη των καταναλωτών υποχρεωτικά θα περιοριστεί.

* Το κείμενο δημοσιεύεται στο φύλλο του ”Μετόχου” με ημερομηνία 4 Ιανουαρίου 2003.

Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.