Φίλτατοι, καλή σας ημέρα!
Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν περιέγραψε χθες μια Ευρώπη αντιμέτωπη με κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές, drones, απειλές κατά κρίσιμων υποδομών και ένα διεθνές περιβάλλον στο οποίο η ασφάλεια δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη και πρότεινε ένα «ευρωπαϊκό Άρθρο 4», κατά το πρότυπο του ΝΑΤΟ, ώστε όταν ένα κράτος-μέλος αντιμετωπίζει σοβαρή απειλή για την εθνική του ασφάλεια, οι 27 να συγκαλούνται και να συντονίζουν την αντίδρασή τους. Ακόμη, επανέφερε την ιδέα ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας.
Απολύτως θεάρεστες οι προτάσεις της. Μόνο που η Ευρώπη συζητά παραλλαγές τους εδώ και δεκαετίες. Η ιδέα ενός Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Ασφαλείας συζητείται, σε διάφορες μορφές, από τη δεκαετία του 1980, επανήλθε μετά τον πόλεμο στο Ιράκ και ξανά την προηγούμενη δεκαετία, χωρίς να προχωρήσει. Τα εμπόδια ήταν πάντοτε γνωστά: η απροθυμία των κρατών να παραχωρήσουν αρμοδιότητες στην ασφάλεια και την άμυνα και ο φόβος επικάλυψης με το ΝΑΤΟ.
Μόνο που ο κόσμος δεν περίμενε την Ευρώπη να αποφασίσει.
Πόλεμος διεξάγεται στην Ουκρανία. Οι υβριδικές επιθέσεις έχουν φθάσει στο εσωτερικό της Ευρώπης. Κρίσιμες υποδομές και υποθαλάσσια καλώδια αποτελούν στόχους, ενώ η ίδια η φον ντερ Λάιεν αναφέρθηκε σε περιστατικά στη Δανία, τη Λιθουανία και την Πολωνία.
Για την Ελλάδα και την Κύπρο, δε, όλα αυτά δεν αποτελούν ούτε νέα ούτε θεωρητική συζήτηση. Αποτελούν πραγματικότητα δεκαετιών.
Από το 1995 η Τουρκία διατηρεί επίσημη απειλή πολέμου εναντίον της Ελλάδας για την περίπτωση επέκτασης των ελληνικών χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια στο Αιγαίο. Τριάντα ένα χρόνια αργότερα, το casus belli παραμένει και η Ευρώπη συνεχίζει να αντιμετωπίζει την Τουρκία ως … υποψήφιο κράτος μέλος, αν και έχει “παγώσει” την διαδικασία.
Στην Κύπρο τα πράγματα είναι ακόμη πιο ωμά. Περισσότερο από μισό αιώνα μετά την τουρκική εισβολή του 1974, περίπου το 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενός κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, παραμένει υπό τουρκική στρατιωτική κατοχή. Και η Τουρκία εξακολουθητικά είναι υποψήφια προς ένταξη χώρα στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Δεν κρύβονται αυτά κάτω από το χαλί των νέων συμβουλίων και πρωτοκόλλων.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση των περίπου 450 εκατομμυρίων κατοίκων και μιας από τις μεγαλύτερες οικονομίες του κόσμου δεν διαθέτει μόνιμο στρατό. Για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της βασίζεται στις δυνατότητες που της διαθέτουν τα κράτη-μέλη, ενώ οι αποφάσεις για την κοινή πολιτική ασφάλειας και άμυνας απαιτούν κατά κανόνα ομοφωνία.
Αυτό, όμως, είναι μόνο η θεσμική πλευρά του προβλήματος. Διότι στην πράξη η Ευρώπη δεν έχει αποδείξει ότι διαθέτει την κοινή πολιτική βούληση να αντιμετωπίζει την ασφάλεια και την εδαφική ακεραιότητα κάθε κράτους-μέλους ως υπόθεση ολόκληρης της Ένωσης.
Μια Ευρώπη που θέλει να αποτελεί παγκόσμιο πολιτικό και οικονομικό πόλο, αλλά αδυνατεί να μετατρέψει το μέγεθος και τον πλούτο της σε κοινή ισχύ, θα εξακολουθεί να εξαρτά την ασφάλειά της από άλλους. Έτσι, δεν μας λείπει ακόμη ένα Άρθρο 4.
Άρθρα υπάρχουν. Συνθήκες υπάρχουν. Συμβούλια υπάρχουν. Διακηρύξεις αλληλεγγύης υπάρχουν. Αυτό που λείπει είναι η θεραπεία. Την διάγνωση την έχουμε εδώ και χρόνια. Ο λαός μας το λέει απλούστερα: όποιος δεν θέλει να ζυμώσει, χίλια χρόνια κοσκινίζει.
Μόνο που οι απειλές είναι ήδη εδώ. Και απέναντί τους η ασπιρίνη δεν αρκεί.
Oι απόψεις που διατυπώνονται σε ενυπόγραφο άρθρο γνώμης ανήκουν στον συγγραφέα και δεν αντιπροσωπεύουν αναγκαστικά, μερικώς ή στο σύνολο, απόψεις του Euro2day.gr.