Editorial: Το G8 και η μάχη κατά της φοροδιαφυγής

Καθώς οι ηγέτες των οκτώ κορυφαίων οικονομιών συγκεντρώνονται στη Βόρεια Ιρλανδία, η πρωτοβουλία του David Cameron να υποδεχθεί τους μετέχοντες βάζοντας στην ατζέντα τις μεταρρυθμίσεις στην παγκόσμια φορολογία των επιχειρήσεων μάλλον θα είναι κάτι λιγότερο από “σίγουρη επιτυχία”. Αυτό αποτελεί ακόμη καλύτερο λόγο για τις κυβερνήσεις να κάνουν βήματα μετά τη σύνοδο τόσο η κάθε μία χωριστά, όσο και όλες μαζί. 

Η αποκάλυψη τους πρόσφατους μήνες ότι πολλές υψηλού προφίλ παγκόσμιες εταιρίες πληρώνουν εντυπωσιακά λίγους εταιρικούς φόρους κατέδειξε την ύπαρξη σοβαρών ελαττωμάτων στο διεθνές φορολογικό σύστημα. Αυτό βοήθησε στο να δημιουργηθεί ένα διογκούμενο ρεύμα δημόσιων αιτημάτων για μεταρρυθμίσεις. 

Οι πολιτικοί, επιχειρώντας το συμμάζεμα των δημοσιονομικών τους, είναι πιο έτοιμοι από ποτέ να ικανοποιήσουν αυτά τα αιτήματα. Αυτό είναι θετικό και ο κ. Cameron αξίζει εύσημα που έθεσε το θέμα στην κορυφή της παγκόσμιας πολιτικής ατζέντας. 

Το όλο εγχείρημα παραμένει εντυπωσιακό. Υπάρχει βέβαια ένα πρόβλημα: κάθε κράτος θα ήθελε όλες οι άλλες χώρες να στριμώξουν τη φοροδιαφυγή, χωρίς να θιγούν οι δικές του εταιρίες. Αυτό καθιστά το G8 ιδανικό πεδίο για να υπάρξει μια κοινή δέσμευση για δράση. Αλλά ο κ. Cameron εξακολουθεί να συγκεντρώνει υποψίες για υποκρισία. Οι πρώην αποικίες και εξαρτώμενες από τη Μ. Βρετανία χώρες και οι σύμβουλοι στο City είναι σημαντικοί παίκτες στο παιχνίδι της ελαχιστοποίησης των φόρων. Η συμφωνία του Σαββάτου σχετικά με το φορολογικό καθεστώς των χωρών-μελών της Κοινοπολιτείας είναι σημάδι προόδου.

Το καλύτερο αποτέλεσμα στο G8 θα ήταν μια διεθνής συμφωνία σχετικά με το πώς να συνδεθούν οι φορολογικές βάσεις με την πραγματική οικονομική δραστηριότητα και με το πώς να περιοριστεί η δημιουργία θυγατρικών των οποίων ο μοναδικός λόγος ύπαρξης είναι να εγκαθιστούν τα πιο κερδοφόρα τμήματα των επιχειρήσεων σε χώρες με χαμηλή ή καθόλου φορολογία.

Η Μ. Βρετανία θα μπορούσε να αναλάβει ηγετικό ρόλο στηρίζοντας μια πρόταση για ενιαίο φορολογικό σύστημα επί των επιχειρήσεων σε όλη την Ευρώπη. Πέρα από το ότι η εναρμόνιση των φορολογικών συντελεστών μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι πολύ σημαντικό, η Common Consolidated Corporate Tax Base, το σχέδιο της Κομισιόν, μπορεί να εξασφαλίσει νόμιμο φορολογικό ανταγωνισμό χωρίς αδικίες. Το G8 θα μπορούσε ακόμη να προχωρήσει και το στόχο της αυτόματης ανταλλαγής πληροφοριών ανάμεσα στις κυβερνήσεις- ένα σημαντικό εργαλείο για τις φορολογικές αρχές ώστε να πιστοποιούν ότι οι δημοκρατικά επιλεγμένες φορολογικές δομές λειτουργούν.

Μια παγκόσμια συμφωνία είναι δύσκολος στόχος, αλλά σωστός. Στο μεταξύ, τα κράτη μπορούν να λειτουργήσουν αυτόνομα. Μπορούν να τροποποιήσουν τους "κακούς" εθνικούς νόμους και τις διμερείς συμφωνίες των οποίων ο στόχος της αποφυγής διπλής φορολογίας παίρνει πολλές φορές το νόημα της διπλής μη φορολόγησης. Όταν τα κέρδη στην πραγματικότητα δεν φορολογούνται στο εξωτερικό, δεν θα πρέπει να διαφεύγουν από την εγχώρια φοροδοτική υποχρέωση.

Σε κάθε περίπτωση, όποια πρόοδο και αν σημειώσει το G8 αυτήν την εβδομάδα, υπάρχει σίγουρα πολλή δουλειά να γίνει.