Ράχμαν: Ο Αρμαγεδδών αναβάλλεται... για την ώρα

Πολλοί στη Μέση Ανατολή και στην Ευρώπη θα κοιμήθηκαν το βράδυ της Τρίτης με την αίσθηση του τρόμου για το τι μπορεί να συμβεί το βράδυ.

Θα υλοποιούσε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ τις απειλές του να καταστρέψει τις υποδομές, ή ακόμα και τον πολιτισμό του Ιράν; Θα απαντούσε το Ιράν στοχεύοντας βασικές υποδομές πετρελαίου και ύδατος στον Περσικό Κόλπο;

Αντ’ αυτού, η ανακοίνωση εκεχειρίας δυο εβδομάδων θα αποτελέσει πηγή τεράστιας ανακούφισης. Ο Αρμαγεδδών αναβάλλεται –για την ώρα τουλάχιστον. Το μεγάλο ερώτημα τώρα είναι αν η εκεχειρία είναι προοίμιο ενός πλήρους τέλους της σύρραξης, ή απλά μια ανάπαυλα πριν επαναληφθούν οι εχθροπραξίες.

Υπάρχουν βάσιμοι λόγοι για να ελπίσουμε πως εισερχόμαστε τώρα στην ειρηνευτική φάση αυτής της σύρραξης. Τόσο ο Τραμπ, όσο και η ιρανική ηγεσία έχουν λόγους να θέλουν να τερματιστούν οι μάχες. Ο πρόεδρος δεν έχει ιδιαίτερη διάθεση για έναν παρατεταμένο πόλεμο που θα βλάψει την αμερικανική οικονομία και θα διχάσει την πολιτική του βάση. Οι Ιρανοί θα θελήσουν να σταματήσουν οι βομβαρδισμοί.

Σημαντικό είναι πως και οι δυο πλευρές μπορούν να κηρύξουν κάποιου είδους νίκη. Το ιρανικό καθεστώς επιβίωσε και έδειξε πως μπορεί να περάσει στην αντεπίθεση. Ο Τραμπ μπορεί να ισχυριστεί πως κατέστρεψε τον ιρανικό στρατό και ξανάνοιξε τα Στενά του Ορμούζ (ασχέτως αν έκλεισε ως αποτέλεσμα του πολέμου).

Αλλά οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις που θα ξεκινήσουν τώρα εξακολουθούν να έχουν ορισμένα πολύ δύσκολα ζητήματα που πρέπει να λύσουν, χωρίς να υπάρχει πολύς χρόνος για να γίνει αυτό. Το ζήτημα των Στενών του Ορμούζ θα είναι κεντρικής σημασίας στις διαπραγματεύσεις. 

Είναι ξεκάθαρο πως οι Ιρανοί ελπίζουν να επιβάλλουν κάποιου είδους σύστημα διοδίων σε μια λωρίδα θάλασσας από την οποία περνά το 20% των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου. Από την άποψή τους, αυτό θα τους δώσει μια δυνητικά μετασχηματιστική ροή εσόδων, καθώς και μια μόνιμη πηγή πλεονεκτήματος έναντι των γειτόνων τους και έναντι των παγκόσμιων εισαγωγέων πετρελαίου και αερίου.

Για αυτούς ακριβώς τους λόγους, ωστόσο, οι ΗΠΑ, με την υποστήριξη των συμμάχων τους στον Περσικό Κόλπο, είναι πολύ απίθανο να αποδεχθούν τις προσπάθειες του Ιράν να στήσουν διόδια στα Στενά. Άρα το Ιράν θα πρέπει να κάνει πίσω ή θα πρέπει να συμφωνηθεί κάποιου είδους διφορούμενος συμβιβασμός.

Το ζήτημα του Ορμούζ συνδέεται επίσης με την απαίτηση του Ιράν για αποζημιώσεις. Το καθεστώς ισχυρίζεται πως οι υποδομές της χώρας έχουν ήδη πάθει σοβαρές ζημιές και θέλει αποζημίωση. Φαίνεται πολύ απίθανο οι ΗΠΑ να συμφωνήσουν σε αυτό, και όχι μόνο επειδή θα έπρεπε να παραδεχθούν ότι φταίνε.

Το Ιράν θα επιδιώξει επίσης κάποιου είδους εγγύηση πως ο πόλεμος δεν μπορεί απλά να ξαναξεκινήσει όποτε επιλέξουν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ. Οι Αμερικάνοι και οι Ισραηλινοί πιθανόν θα συνοδεύουν οποιαδήποτε τέτοια εγγύηση με όρους για τη συμπεριφορά των Ιρανών σε σειρά ζητημάτων, συμπεριλαμβανομένων των Στενών του Ορμούζ, τον επανεξοπλισμό του Ιράν και την τύχη του πυρηνικού προγράμματος της χώρας.

Οι ΗΠΑ έχουν απαιτήσει μόνιμη απαγόρευση του πυρηνικού εμπλουτισμού του Ιράν. Ανησυχούν επίσης εξαιρετικά για το πού βρίσκεται αυτή τη στιγμή το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν. Αυτά είναι τα ζητήματα επί των οποίων οι προηγούμενοι γύροι διαπραγματεύσεων απέτυχαν. Είναι ασαφές αν οι εβδομάδες μαχών θα έχουν αλλάξει τις θέσεις των δυο πλευρών.

Το ποιος ακριβώς εμπλέκεται στις διαπραγματεύσεις επίσης θα είναι κρίσιμης σημασίας. Τις προηγούμενες δεκαετίες, οι διαπραγματεύσεις για τα πυρηνικά του Ιράν δεν αφορούσαν μόνον τις ΗΠΑ και το Ιράν, αλλά επίσης βασικές ευρωπαϊκές δυνάμεις, τη Ρωσία και την Κίνα. Είναι δύσκολο να φανταστούμε τώρα έναν τέτοιον «αστερισμό». Αντιθέτως, έχουν προκύψει νέοι συνομιλητές. Οι διαπραγματεύσεις θα φιλοξενηθούν στο Ισλαμαμπάντ του Πακιστάν.

Δεν υπάρχει εγγύηση πως οποιοδήποτε από αυτά τα ερωτήματα μπορούν να λυθούν γρήγορα. Αλλά τουλάχιστον για τώρα, ο κόσμος μιλάει για το πώς θα χτίσει πάνω σε μια κατάπαυση πυρός, αντί για περαιτέρω θάνατο και καταστροφή.

© The Financial Times Limited 2026. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation