Οι τράπεζες γυρίζουν την πλάτη στα ομόλογα

O δανεισμός των τραπεζών του πλανήτη από τις αγορές κεφαλαίου έχει διολισθήσει στα χαμηλότερα επίπεδα δεκαετίας, τάση που καταδεικνύει δραστική μεταβολή στην τραπεζική χρηματοδότηση, ειδικά στην Ευρώπη.

Καθώς οι τραπεζικοί ισολογισμοί βρίσκονται στην... πρέσα, οι χρηματοπιστωτικοί οίκοι έχουν εκδώσει μόλις 643,4 δισ. δολάρια σε μη εξασφαλισμένα (unsecured) ομόλογα μέχρι στιγμής στο έτος, με ετήσια πτώση 2%. Πρόκειται για το χαμηλότερο ποσό από τα 508,4 δισ. δολ. που είχαν εκδοθεί την αντίστοιχη περίοδο του 2003, σύμφωνα με στοιχεία της Dealogic.

Οι ευρωπαϊκές εκδόσεις μειώθηκαν κατά το ένα δέκατο στα 248,2 δισ. δολ., μέγεθος λιγότερο από το μισό σε σχέση με τα 571,7 δισ. δολ. που είχαν πετύχει κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας άνθησης ομολογιακών εκδόσεων, μετά τη διεθνή χρηματοπιστωτική κρίση.

Καθώς οι Ευρωπαίοι τραπεζίτες φορούν τις... σαγιονάρες τους περιμένοντας έναν πολύ ήρεμο Αύγουστο, λίγοι είναι όσοι τολμούν να κάνουν πρόβλεψη για σημαντική ανάταση της δραστηριότητας των εκδόσεων το φθινόπωρο.

«Δεν πρόκειται για θερινό διάλειμμα. Οι εκδόσεις θα συνεχίσουν να πέφτουν και είναι δύσκολο να διακρίνουμε κάποια αύξηση στον ορίζοντα», σχολιάζει ο Armin Peter της UBS.

Η πτώση εκδηλώνεται σε πλήρη αντίθεση με τις τάσεις που επικρατούν στις υπόλοιπες αγορές εταιρικών ομολόγων. Οι ευρωπαϊκές εκδόσεις εταιρικών ομολόγων πλην των τραπεζών αυξήθηκαν περίπου 20% στα 333 δισ. δολ. στο α΄ εξάμηνο του έτους (στο υψηλότερο ποσό από το 2009), στο πλαίσιο μιας ευρύτερης τάσης που επικρατεί, καθώς οι εταιρίες εκμεταλλεύονται τα αρνητικά ρεκόρ των επιτοκίων.

Τα σχόλια του Ben Bernanke της αμερικανικής Federal Reserve περί αποκλιμάκωσης των αγορών ομολόγων προκάλεσαν μεγάλη πτώση στις εκδόσεις ομολόγων τον Ιούνιο.

Και πάλι, όμως, οι ισολογισμοί των ευρωπαϊκών τραπεζών εξακολουθούν να θεωρούνται ευρύτατα πολύ μεγάλοι και οι τράπεζες μειώνουν τα διεθνή τους δίκτυα. Ως εκ τούτου, έχουν λιγότερες δανειακές ανάγκες.

«Τα επιχειρηματικά μοντέλα των τραπεζών αποκτούν όλο και περισσότερο νοοτροπία αγρότη και λιγότερο κυνηγού και τα επίπεδα των εκδόσεων σίγουρα καθρεφτίζουν αυτήν την τάση», τονίζει ο Oliver Burrows της Rabobank. «Ενώ μέχρι την κρίση οι τράπεζες κυνηγούσαν μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους έξω από τις βασικές τους δραστηριότητες, χρηματοδοτώντας την επέκταση με αυξημένες εκδόσεις, οι περισσότερες κάνουν απομόχλευση και επαναφέρουν το επίκεντρο σε εγχώριο επίπεδο».

Τα senior unsecured ομόλογα, που μαζί με τις καταθέσεις και τα καλυμμένα (covered) ομόλογα (τα οποία έχουν αντίκρισμα σε ενεργητικά που κατέχει η εκδότρια τράπεζα) είναι μία από τις βασικές πηγές χρηματοδότησης των τραπεζών, είναι τα πλέον ύποπτα θύματα της διολίσθησης στις εκδόσεις.

Έχει εκδηλωθεί μια απομάκρυνση από τα senior unsecured ομόλογα, δηλαδή τα μη εξασφαλισμένα ομόλογα με προτεραιότητα, καθώς η γραμμή που τα διαχωρίζει από τα ομόλογα χωρίς προτεραιότητα (subordinated) έχει θολώσει, μετά τα σχέδια που ανακοίνωσε πρόσφατα η Ε.Ε. για την αντιμετώπιση των προβληματικών τραπεζών.

Το senior unsecured debt παραδοσιακά κατατασσόταν μαζί με τις μη εξασφαλισμένες καταθέσεις. Και τα δύο ήταν ανώτερα από το subordinated debt, όσον αφορά την αποπληρωμή των δικαιούχων σε περίπτωση χρεοκοπίας της τράπεζας.

«Βλέπουμε να υποβαθμίζεται η σημασία της προτεραιότητας στη δομή της αγοράς κεφαλαίων», σχολιάζει ο Emil Petrov της Nomura. «Η μεγάλη διαφοροποίηση τώρα έγκειται ανάμεσα στα secured και στα unsecured χρεόγραφα, και όχι ανάμεσα στα senior και στα subordinated. Όσον αφορά τη διαφοροποίηση της αποτίμησης, αυτό σημαίνει ότι τα senior unsecured χρεόγραφα θα πρέπει να γίνουν ακριβότερα στην έκδοσή τους σε σχέση με τα εξασφαλισμένα, και λιγότερο φθηνά σε σχέση με τα subordinated».

Υπάρχει μια άποψη που λέει ότι δεν έχει ιδιαίτερη σημασία. Όπως και η διολίσθηση στον αριθμό των καλυμμένων ομολόγων που εκδίδονται απλώς καταδεικνύει την τραπεζική απομόχλευση. Όταν επιστρέψει η οικονομική ανάπτυξη οι τράπεζες θα έχουν ένα κίνητρο να αρχίσουν και πάλι να αναπτύσσονται και η έκδοση senior θα αυξηθεί εκ νέου.

«Αν και οι εκδόσεις δεν θα επιστρέψουν στα επίπεδα που βλέπαμε το 2007, εφόσον οι οικονομικές συνθήκες βελτιωθούν θα δούμε περισσότερες εκδόσεις μη εξασφαλισμένων ομολόγων με προτεραιότητα στην αποπληρωμή - τα επίπεδα που επικρατούν δεν είναι ομαλά», πιστεύει ο Alvaro Camara της Goldman Sachs.

Η μεταστροφή όμως που συμβαίνει δείχνει ένα αυξανόμενο χάσμα μεταξύ των τραπεζών. «Το σκεπτικό για τις νέες εκδόσεις προχωρά πέρα από τις ανάγκες χρηματοδότησης και ρευστότητας», σημειώνει ο κ. Burrows. «Υπάρχουν επίσης επιφυλάξεις που σχετίζονται με τη φήμη και τη φιλικότητα προς τον επενδυτή, γιατί θέλουν να διατηρήσουν την κλίμακα και τη ρευστότητα των ομολογιακών τους εκδόσεων και παράλληλα να δείξουν ότι μπορούν να πουλήσουν ομόλογα».

Εξ ου και η διαφορά ανάμεσα στους έχοντες και στους μη έχοντες στις ευρωπαϊκές τράπεζες - δηλαδή στις τράπεζες του πυρήνα με την καλή κεφαλαιοποίηση, που μπορούν να αξιοποιήσουν τις αγορές κεφαλαίου για χρηματοδότηση με subordinated debt, και στις δευτεροκλασάτες τράπεζες της περιφέρειας, που δεν μπορούν.

Οι δυνατές τράπεζες έχουν εκμεταλλευτεί τα χαμηλά επιτόκια για να εκδώσουν περισσότερα ομόλογα χωρίς προτεραιότητα. Κι αυτό έχει παράπλευρες επιπτώσεις χαμηλώνοντας το κόστος των senior unsecured ομολόγων – προσφέροντας μεγαλύτερη ασφάλεια για τους πιστωτές- και εξασφαλίζοντας την εναρμόνιση με τις  απαιτήσεις των ρυθμιστών της Ε.Ε.

Οι ευρωπαϊκές τράπεζες έχουν εκδώσει 36,8 δισ. δολ. σε subordinated debt φέτος, το υψηλότερο ποσό από τη χρηματοπιστωτική κρίση, και αυξημένο κατά 20,8 δισ. δολ. που είχαν εκδοθεί την αντίστοιχη περσινή περίοδο.

«Αν επαφίεσαι στη χρηματοδότηση από τις αγορές κεφαλαίου, θέλεις να εξασφαλίσεις ότι υπάρχουν αρκετά εργαλεία απορρόφησης ζημιών, έτσι ώστε οι επενδυτές με προτεραιότητα να νιώθουν ότι έχουν πραγματική προτεραιότητα - δηλαδή ότι απέχουν όσο είναι δυνατόν από την υποχρεωτική συμμετοχή σε μια διάσωση» εξηγεί ο κ. Petrov.

*To Εuro2day.gr ενθαρρύνει τον διάλογο και την έκφραση απόψεων από τους αναγνώστες. Σχολιάστε το άρθρο και πείτε την άποψή σας δημόσια για όσα συμβαίνουν και μας αφορούν όλους. Αν θεωρείτε το άρθρο σημαντικό, διαδώστε το με τα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation