Η Κίνα «μπαλαντέρ» στην ασιατική κρίση

Ενα ακόμη ορόσημο στους νόμους των πιθανοτήτων καταρρίφθηκε πέρσι, όταν για πρώτη φορά στην ιστορία, κατευθύνθηκε στις αναδυόμενες αγορές περισσότερη τραπεζική πίστωση ως ποσοστό του ΑΕΠ, από όσο στις ανεπτυγμένες αγορές.

Το ρεκόρ δεν ήταν ακριβώς αναπάντεχο, καθώς οι αναδυόμενες αγορές, ειδικά της Ασίας, πάντα στηρίζονταν πολύ στις πιστώσεις για να τροφοδοτήσουν την ανάπτυξή τους.

Όταν οι ευρωπαϊκές τράπεζες διογκώθηκαν στον απόηχο της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης η οποία ξεκίνησε στις ΗΠΑ, οι φόβοι ήταν εξίσου μεγάλοι τόσο στην Ασία όσο και στην ίδια την Ευρώπη. Οι φόβοι ήταν ιδιαίτερα έντονοι επειδή οι ευρωπαϊκές τράπεζες καταλάμβαναν τεράστιο κομμάτι της εμπορικής χρηματοδότησης, που είναι η αιμοδοσία της Ασίας.

Εκείνη την περίοδο, ωστόσο, οι ντόπιες τράπεζες ήταν σε θέση να συμπληρώσουν το κενό. Επιπλέον η αμερικανική FederalReserve επρόκειτο να πλημμυρίσει τον κόσμο με ρευστότητα, μεγάλο κομμάτι της οποίας προς τις αναδυόμενες αγορές. Το κόστος κεφαλαίου παρέμενε χαμηλό, επιτρέποντας σε αυτές τις αγορές να συνεχίσουν να αναπτύσσονται.

Τώρα όμως αυτές οι ευνοϊκές τάσεις ανατρέπονται –και είναι βέβαιο ότι θα ακολουθήσουν χειρότερα. Το κόστος κεφαλαίου ανεβαίνει για τις αναδυόμενες αγορές και, έτσι, η ανάπτυξη θα επιβραδυνθεί. Αυτό από μόνο του δύσκολα θα πυροδοτήσει κρίση αλλά θα δημιουργήσει προβλήματα σε πολλές χρεωμένες εταιρίες των αναδυόμενων αγορών, προκαλώντας επισφάλειες στις τράπεζες. Κι αυτό θα ανεβάσει ακόμη περισσότερο το κόστος κεφαλαίου.

Η Κίνα αποτελεί καίριο παράγοντα σε αυτή την νέα δυναμική. Σήμερα, ο κόσμος επικεντρώνεται στις επιπτώσεις της πιο βραδείας ανάπτυξης στην Κίνα. Αλλά πρέπει επίσης να αρχίσει να επικεντρώνεται και στον ρόλο των κινεζικών τραπεζών ως πηγή ρευστότητας για τους γείτονές της και τις αναδυόμενες αγορές γενικότερα.

Πιστωτική αποστράγγιση στην Κίνα

Δεν δείχνει άμεσα να επίκειται πιστωτική αποστράγγιση στην Κίνα. Μέχρι στιγμής, οι περισσότερες ανησυχίες για την Κίνα είναι ότι πρέπει να αντιμετωπίσει την υπερβολική πιστωτική ανάπτυξη, που σήμερα κινείται στο 180% του ΑΕΠ. Νέα έρευνα του Institute ofInternational Finance δείχνει ότι τα διεθνή τραπεζικά δάνεια της Κίνας ανήλθαν στα σχεδόν 100 δισ. δολ. πέρσι, με άνοδο 60% και πλέον από το 2011 (στα μεγέθη περιλαμβάνονται το Χονγκ Κονγκ, το Μακάου και η Ταϊβάν). Δεδομένου ότι τα στοιχεία περιλαμβάνουν μόνο τα κοινοποιηθέντα δάνεια, το πραγματικό ποσό πιθανότατα είναι μεγαλύτερο. Επιπλέον, οι κινεζικές τράπεζες τείνουν να συνεργάζονται με δανειολήπτες που έχουν γενικώς πρόβλημα στην προσέλκυση κεφαλαίων, όπως το Πακιστάν και το Μπαγκλαντές.

Όμως η υπερβολική πιστωτική ανάπτυξη ίσως σύντομα γίνει πρόβλημα του παρελθόντος. Καθώς οι κινεζικές αρχές πιέζουν τις σκιώδεις τράπεζες εφαρμόζοντας περιοδικά κοψίματα στην ρευστότητα, θα παγώσουν κάθε τραπεζική δραστηριότητα και θα κάνουν ακριβότερο το κόστος χρήματος, δεδομένου ότι η γραμμή ανάμεσα στον εποπτευόμενο και τον ανεξέλεγκτο κόσμο είναι πολύ θολή.

Επιπλέον, η δυναμική στην εγχώρια αγορά αλλάζει, στον τρόπο με τον οποίο αποτιμούν οι κινεζικές τράπεζες το χρήμα τους. Ο ανταγωνισμός από τις σκιώδεις τράπεζες που μπορούν να προσφέρουν πολύ μεγαλύτερες αποδόσεις από τις τράπεζες, που καθορίζουν τα επιτόκια καταθέσεων σε τεχνητά χαμηλά επίπεδα, σημαίνει ότι αποταμιεύσεις των νοικοκυριών έχουν λιγότερες πιθανότητες να κατευθυνθούν σε τραπεζικές καταθέσεις. Κι αυτό σημαίνει ότι οι τράπεζες θα δυσκολεύονται όλο περισσότερο να δίνουν δάνεια σε καλούς δανειολήπτες, με τεχνητά χαμηλά επιτόκια. Σήμερα, οι κινεζικές τράπεζες έχουν οι ίδιες προβλήματα ρευστότητας, που τους υποχρεώνουν να ζητούν από τους δανειολήπτες να μην εξαντλούν τα πιστωτικά τους όρια.

Οι ρυθμίσεις που δυσκολεύουν ολόκληρες τάξεις δανειοληπτών, όπως τους κατασκευαστές, από την πρόσβαση στις πιστώσεις γενικότερα, σημαίνουν ότι ορισμένοι Κινέζοι δανειολήπτες θα απευθυνθούν στο εξωτερικό στις διεθνείς αγορές κεφαλαίου για κεφάλαια και ότι θα ανταγωνιστούν με άλλους εκδότες χρεογράφων, ανεβάζοντας τις τιμές και εκεί. Οι διεθνείς ομολογιακές εκδόσεις από Κινέζους εκδότες αυξήθηκε κατά περίπου το ένα πέμπτο από τα τέλη του 2009 μέχρι τον Σεπτέμβριο πέρσι στο σύνολο των 240 δισ. δολ. σύμφωνα με τα στοιχεία της Bank for International Settlements.

Οι δανειολήπτες πληρώνουν παραπάνω

Κι άλλες πηγές ρευστότητας για τις κινεζικές τράπεζες στερεύουν. Τα στελέχη διεθνών και περιφερειακών τραπεζών που έχουν παράσχει κεφάλαια σε δευτεροκλασάτες κινεζικές τράπεζες στην χονδρική αγορά δηλώνουν ότι κόβουν την διάθεση γιατί φοβούνται των διολίσθηση της πιστοληπτικής ικανότητας των πελατών τους.

Όλα αυτά δεν θα είχαν μεγάλη σημασία, αν δεν υπήρχε τόση ασάφεια για την κατάσταση της αμερικανικής οικονομίας και της πολιτικής της Fed. Οι αποκλίσεις στις προβλέψεις των αναλυτών για του πού θα βρίσκονται τα επιτόκια στα 10ετή Treasury στους ερχόμενους μήνες, αυξάνονται κάθε μέρα. Οι αναλυτές της HSBC πιστεύουν ότι το yield θα έχει πέσει στο 2%, ενώ άλλοι το βλέπουν στο 3,5%.

Οι ρυθμιστές δεν προσφέρουν διευκρινήσεις. Κάποιοι παραμένουν δεσμευμένοι με τα χαμηλά επιτόκια. Παράλληλα όμως, είτε προσπαθούν να πιέσουν τις σκιώδεις τράπεζες όπως η Κίνα, για να δρομολογήσουν την δραστηριότητα στον επίσημο τομέα είτε πιέζουν τις τράπεζες ωθώντας την δραστηριότητα στις σκιώδεις τράπεζες, όπως στις ΗΠΑ.
Και στις δύο περιπτώσεις μπορεί να κάνουν ασφαλέστερο το χρηματοπιστωτικό τους σύστημα, μπορεί και όχι –το βέβαιο είναι ότι ανεβάζουν το κόστος του χρήματος για τους περισσότερους δανειολήπτες σε όλο τον πραγματικό κόσμο.

© The Financial Times Limited 2014. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation