Η κρίση ”χτυπά” τη νοτιοανατολική Ευρώπη

Αν και απολαμβάνουν υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης και εισροής ξένων κεφαλαίων, αρκετές χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης ”διαθέτουν” ιδιαίτερα υψηλό δανεισμό σε ξένα νομίσματα αλλά και μεγάλα ελλείμματα. Εάν δεν προσέξουν και δεν περιορίσουν την εξάρτησή τους, τότε διόλου απίθανο να οδηγηθούν σε χρηματοοικονομική κρίση, προειδοποιούν εμπειρογνώμονες του ΔΝΤ.

Δημοσιεύθηκε: 22 Οκτωβρίου 2007 - 11:44

του Stefan Wagstyl από τη Βαρσοβία

Οι χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης θα πρέπει να λάβουν μέτρα για την ταχύτατη ανάπτυξη της δανειακής τους επέκτασης, τα υψηλά ελλείμματα και την εξάρτησή τους από δάνεια σε ξένα νομίσματα προκειμένου να μειώσουν το ενδεχόμενο χρηματοοικονομικής κρίσης, όπως προειδοποιεί ομάδα εμπειρογνωμόνων του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου (ΔΝΤ).

Η περιοχή βρίσκεται ακριβώς στην κρίσιμη καμπή, καθώς όταν άλλες χώρες αντιμετώπισαν ανάλογες καταστάσεις οδηγήθηκαν σε κρίση, ενώ τα ελλείμματα (των χωρών της νοτιοανατολικής Ευρώπης) αυτή τη στιγμή είναι υψηλότερα από τα αντίστοιχα των κρατών της Ασίας στην κρίση το 1998.

”Οι παραδοσιακοί δείκτες ”αδυναμίας” για τη νοτιοανατολική Ευρώπη βρίσκονται σε τέτοια επίπεδα τα οποία, βάσει ιστορικού προηγούμενου, μπορούν να οδηγήσουν σε αντιστροφή της ανάπτυξης… Στοιχεία από άλλες αναδυόμενες αγορές έχουν αποδείξει ότι χώρες που αντιμετωπίζουν έντονες ανισορροπίες δεν μπορούν να έχουν σταθερά υγιή ανάπτυξη”, σημειώνουν οι ειδικοί του ΔΝΤ.

Ως εκ τούτου οι κυβερνήσεις θα πρέπει να εφαρμόσουν μια σειρά μέτρων, μεταξύ των οποίων η αντιμετώπιση του ενδεχομένου υπερθέρμανσης, η διατήρηση υγιών προϋπολογισμών αλλά και η βελτίωση των αρχών επόπτευσης του χρηματοοικονομικού συστήματος, ειδικά σε ό,τι αφορά την έκθεση σε ξένα νομίσματα, σημειώνεται στην έκθεση, η οποία θα δοθεί στη δημοσιότητα έως τα τέλη Οκτωβρίου από το ΔΝΤ.

Θα πρέπει, πάντως, να σημειωθεί ότι η εν λόγω έκθεση δεν αποτελεί επίσημη τοποθέτηση του διεθνούς οργανισμού σχετικά με τις συγκεκριμένες οικονομίες.

Οι εμπειρογνώμονες του ΔΝΤ αποδέχονται ότι η ενσωμάτωση στην Ευρωπαϊκή Ένωση σαφώς μειώνει τους κινδύνους που συνδέονται με τα υψηλά ελλείμματα και την ταχύτατη ενίσχυση της δανειακής επέκτασης. Προσθέτουν, όμως, ότι η ενσωμάτωση δεν έχει τόσο ταχείς ρυθμούς στη νοτιοανατολική Ευρώπη, συγκρινόμενη με τις περισσότερο ανεπτυγμένες οικονομίες της κεντρικής.

”Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τα ιδρύματα των κρατών της νοτιοανατολικής Ευρώπης να είναι λιγότερο ανεπτυγμένα συγκρινόμενα με αυτά άλλων αναδυόμενων χωρών της Γηραιάς Ηπείρου”.

Οι ειδικοί παραδέχονται ότι αρκετές χώρες της περιοχής έχουν εφαρμόσει ορθές μακροοικονομικές πολιτικές αλλά και πολιτικές που αφορούν στις αγορές συναλλάγματος. Όμως οι προοπτικές εκρηκτικής ανάπτυξης έχουν προσελκύσει τα ξένα κεφάλαια, με αποτέλεσμα να ”επιτρέπουν” στις κυβερνήσεις να έχουν ελλείμματα τρεχουσών συναλλαγών στο 10% του ΑΕΠ.

Οι εισροές ξένων κεφαλαίων έχουν, επίσης, οδηγήσει σε αύξηση του εγχώριου δανεισμού, ο οποίος διαμορφώνεται στο 5% έως 6% του ΑΕΠ, ποσοστά που θεωρούνται ιδιαίτερα υψηλά για τις αναδυόμενες αγορές.

Μάλιστα σε κάποιες χώρες, όπως η Βουλγαρία και η Κροατία, ο δανεισμός σε ξένο νόμισμα έφτασε στο 80% του ΑΕΠ στα τέλη του 2006.

Οι προηγούμενες χρηματοοικονομικές κρίσεις έχουν να προσφέρουν αρκετά μαθήματα στις χώρες της νοτιοανατολικής Ευρώπης: Τα εξαιρετικά υψηλά ελλείμματα φέρουν μαζί τους και τον κίνδυνο να ”παγώσουν” οι άμεσες ξένες επενδύσεις.

Τα υψηλά χρέη έχουν την τάση να ενισχύουν τις ανισορροπίες τόσο στις ισοτιμίες όσο και στα επιτόκια. Η ταχύτατη πιστωτική επέκταση οδηγεί σε αύξηση των επισφαλειών.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος, δε, είναι οι ισχυρές ανισορροπίες να ”οδηγήσουν σε έναν φαύλο κύκλο όλο και υψηλότερων ελλειμμάτων και τελικά προβλημάτων μη ικανότητας αποπληρωμής των δανείων, ιδιαίτερα σε εύθραυστες οικονομίες”, καταλήγουν οι εμπειρογνώμονες.

© The Financial Times Limited 2007. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation