Ο παράγοντας Κίνα και οι εκλογές στις ΗΠΑ

Ζούμε σε έναν διασυνδεδεμένο κόσμο, που δίνει περιθώρια για παιχνίδια με διασυνδέσεις φαινομενικά ασύνδετων γεγονότων. Είναι ένα παιχνίδι που μπορεί να παιχτεί πολύ εύκολα στις σύγχρονες αγορές. Παράδειγμα η απελευθέρωση της κινεζικής οικονομίας και το πώς θα επηρεάσει τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ.

Δημοσιεύθηκε: 10 Δεκεμβρίου 2007 - 12:30

του John Authers, Investment Editor

από τη στήλη ”The Short View”

Ζούμε σε έναν διασυνδεδεμένο κόσμο. Τείνουμε να πιστεύουμε ότι αυτή είναι μία νέα εξέλιξη, τουλάχιστον για τις χρηματοοικονομικές αγορές.

Δεν είναι όμως. Πριν από 30 χρόνια ο δημοσιογράφος της βρετανικής τηλεόρασης James Burke παρουσίασε αυτό που αποκαλούσε ”εναλλακτική άποψη της αλλαγής” σε μία σειρά ντοκιμαντέρ υπό τον τίτλο ”Διασυνδέσεις”.

Αναιρώντας την άποψη ότι η ανθρώπινη εξέλιξη γίνεται σε ευθεία γραμμή, πίστευε ότι οι εφευρέσεις-κλειδιά του σύγχρονου κόσμου ήταν το αποτέλεσμα μιας σειράς διασυνδεδεμένων γεγονότων. Σε κάθε περίπτωση, κάποιος δρούσε προς δικό του όφελος, χωρίς να σκεφτεί ιδιαίτερα τι θα σημαίνει το τελικό αποτέλεσμα.

Έτσι δόθηκαν περιθώρια για παιχνίδια με διασυνδέσεις φαινομενικά ασύνδετων γεγονότων. Είναι ένα παιχνίδι που μπορεί να παιχτεί πολύ εύκολα στις σύγχρονες αγορές.

Ας αρχίσουμε με το άνοιγμα της κινεζικής οικονομίας και το ξεκίνημα της επικής ανάπτυξης της Κίνας. Είχε πολλές επιδράσεις, μία εκ των οποίων είναι ότι ώθησε υψηλότερα την τιμή του πετρελαίου. Όπως είπαμε από αυτήν τη στήλη τον περασμένο μήνα, η ζήτηση της Κίνας για να τροφοδοτήσει την εντυπωσιακή της ανάπτυξη διόγκωσε την υπόλοιπη ζήτηση και ώθησε υψηλότερα τις τιμές του πετρελαίου.

Η αύξηση των τιμών πετρελαίου αύξησε πάρα πολύ τη σημασία της αναζήτησης εναλλακτικών λύσεων στο πετρέλαιο. Κανείς δεν άκουγε τους περιβαλλοντολόγους όταν το πετρέλαιο ήταν στα 20 δολάρια στη δεκαετία του ’90. Ειδικά οι Αμερικανοί συνέχισαν να αγοράζουν αυτοκίνητα που έκαιγαν ντίζελ. Καθώς το πετρέλαιο ακριβαίνει, η αναζήτηση εναλλακτικών σοβαρεύει.

Μία από τις πιο ελκυστικές εναλλακτικές του πετρελαίου που προβλήθηκαν είναι η αιθανόλη, η οποία παράγεται από ακατέργαστα εμπορεύματα, όπως το ζαχαροκάλαμο (διάσημη μέθοδος στη Βραζιλία) ή το καλαμπόκι (προτιμάται στις ΗΠΑ.) Έτσι δόθηκε μεγάλη επενδυτική ώθηση στην αιθανόλη.

Κατ’ αυτόν τον τρόπο αυξήθηκε η τιμή του αραβοσίτου. Κι έτσι οι αγρότες ακολούθησαν το μήνυμα της αγοράς και μετέτρεψαν τις καλλιέργειές τους σε καλαμπόκι. Το πρόβλημα εδώ είναι ότι τα στρέμματα που χρησιμοποιούνται για καλαμπόκι σταματούν να παράγουν τις σοδειές που προσέφεραν πριν. Μία καλλιέργεια που έχει επιβαρυνθεί είναι η σόγια. Έτσι, η περιορισμένη προσφορά σόγιας ώθησε υψηλότερα τις τιμές.

Χάρη στην προκλητική κινεζική ανάπτυξη η ζήτηση για σόγια επιμένει έτσι κι αλλιώς: οι Κινέζοι αγρότες χρειάζονται σόγια για να ταΐσουν τους χοίρους τους. Γι’ αυτό ωθήθηκαν επιπλέον οι τιμές. Το αποτέλεσμα είναι τα futures της σόγιας να έχουν ενισχυθεί 80% την τελευταία χρονιά και να κινούνται στα υψηλότερα επίπεδα 34 ετών.

Οι εξελίξεις είναι καταπληκτικές για τους αγρότες που καλλιεργούν σόγια. Κι αυτοί βρίσκονται κατά κύριο λόγο στην Αϊόβα, την αμερικανική πολιτεία που κυριαρχεί στην παραγωγή σόγιας εκτός της Βραζιλίας. Οι αγρότες της Αϊόβα και των υπόλοιπων Ηνωμένων Πολιτειών συχνά διαμαρτύρονται για τις επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης κι έχουν τους λόγους τους. Σε αυτήν την περίπτωση, όμως, το απρόσκοπτο εμπόριο θα προσφέρει σε πολλούς αγρότες πολύ περισσότερα πλούτη απ’ όσα περίμεναν.

Να βγάλουμε κι άλλα συμπεράσματα από αυτήν τη διασύνδεση; Μπορούμε, αν και βέβαια οι επιπτώσεις παραμένουν αβέβαιες. Η Αϊόβα δεν κυριαρχεί μόνο στην εγχώρια αλυσίδα τροφίμων, αλλά επίσης κατέχει κυρίαρχη θέση και στη διαδικασία που θα αποφασίσει ποιος θα είναι πρόεδρος των ΗΠΑ το 2009.

Αν οι κάτοικοι της Αϊόβα νιώσουν πλουσιότεροι, θα είναι λιγότερο θυμωμένοι και αυτό θα επηρεάσει το πώς θα ψηφίσουν στις συνελεύσεις των τοπικών κομματικών οργανώσεων που αρχίζουν τον επόμενο μήνα. Με αυτόν τον τρόπο θα επηρεαστεί η κατάληξη των ερχόμενων προεδρικών εκλογών προς κατευθύνσεις που δεν μπορούν να προβλεφτούν.

Η Αϊόβα επίσης φιλοξενεί τις αγορές που προσφέρουν τις καλύτερες μεθόδους για τοποθετήσεις όσον αφορά στην εκλογική διαδικασία. Το Iowa Electronic Markets διαθέτει futures για το ποιος θα κερδίσει την προεδρία και για τους υποψηφίους των δύο κομμάτων. Και στις δύο αγορές επικρατεί μεγάλη αβεβαιότητα.

Από το μέτωπο του Δημοκρατικού Κόμματος, η κ. Hillary Clinton είναι ξεκάθαρο φαβορί: οι αγορές της Αϊόβα της δίνουν πιθανότητες 70% να κερδίσει. Αλλά και τα futures του κ. Barack Obama ανεβαίνουν και του δίνουν πλέον πιθανότητες 30%.

Στο Κόμμα των Ρεπουμπλικανών επικρατεί μεγάλη μεταβλητότητα. Κανένας υποψήφιος δεν έχει περισσότερες από 30% πιθανότητες να εξασφαλίσει το χρίσμα.

Τόση αβεβαιότητα για τους προεδρικούς υποψηφίους, καθώς ούτε ο νυν πρόεδρος ούτε ο αντιπρόεδρος διεκδικούν τη νίκη για πρώτη φορά από το 1952, θα είναι σημαντικός παράγοντες για την πορεία των αγορών το επόμενο έτος. Κι αυτό τόσο γιατί ο επόμενος πρόεδρος θα πρέπει να λάβει σημαντικές αποφάσεις όσο και γιατί ο αγώνας θα επηρεάσει τη συμπεριφορά των Αμερικανών πολιτικών σε όλο το έτος.

Για την ακρίβεια, εάν τα προβλήματα στις αγορές στεγαστικής πίστης των ΗΠΑ επιδεινωθούν πολύ, θα υπάρξουν πολιτικές πιέσεις για να δαπανηθεί δημόσιο χρήμα. Κάτι τέτοιο θα επηρεάσει τις παγκόσμιες πιστωτικές αγορές και θα αυξήσει την αβεβαιότητα.

Καθώς στις ΗΠΑ επικρατούν εθνικιστικές διαθέσεις, είναι πιθανό οι υποψήφιοι να νιώσουν την ανάγκη να καταφύγουν σε προστατευτική φρασεολογία. Και η απειλή προστατευτισμού στις ΗΠΑ είναι ένα από τα σοβαρότερα ζητήματα που θα απασχολήσουν την παγκόσμια οικονομία το 2008.

Εάν οι Αμερικανοί πολιτικοί προσπαθήσουν πράγματι να ανατρέψουν την παγκοσμιοποίηση, θα επηρεάσουν τη ζήτηση που έρχεται από την Κίνα…

© The Financial Times Limited 2007. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation