Ο φόβος του ενεργειακού σοκ

Το τρέχον ράλι στο πετρέλαιο δεν αναμένεται να δημιουργήσει ανάλογο σοκ με αυτά της δεκαετίας του ’70. Βέβαια αυτό δεν σημαίνει σε καμία περίπτωση ότι η παγκόσμια οικονομία είναι "άνοση".

Δημοσιεύθηκε: 24 Απριλίου 2008 - 12:59

Κατά τη διάρκεια της τελευταίας 20ετίας η χαμηλή τιμή του πετρελαίου είχε συμβάλει στη δημιουργία ενός περιβάλλοντος ήπιου πληθωρισμού. Αυτό αρχίζει να αλλάζει. Η τιμή του αμερικανικού αργού έφτασε μία ανάσα από τα 120 δολάρια το βαρέλι, μετά την επίθεση ανταρτών σε δύο αγωγούς στη Νιγηρία.

Η πρόσφατη έκρηξη στις τιμές του πετρελαίου είναι διαφορετική σε σχέση με τα προηγούμενα ενεργειακά σοκ. Το αραβικό εμπάργκο πετρελαίου στη διετία 1973-74 και η ιρανική επανάσταση του 1979 έπληξε τις προμήθειες και οδήγησε σε πληθωριστικό σπιράλ τις ανεπτυγμένες οικονομίες.

Σήμερα η άνοδος στις τιμές οφείλεται στην αύξηση της ζήτησης κατά κύριο λόγο από τις ασιατικές χώρες. Σαφώς αυτό είναι λιγότερο ενοχλητικό από το να υπάρχουν προβλήματα στις προμήθειες.

Το πετρέλαιο σταθερά κινείται ανοδικά, από το ιστορικό χαμηλό των 19 δολαρίων το 1999, γεγονός το οποίο αποδεικνύει ότι η υφήλιος μπορεί να ζήσει και με ακριβή ενέργεια. Αύξηση τιμών καθιστά πλουσιότερους τους εξαγωγείς, αλλά εάν αυτή η πορεία δεν περάσει και στις τιμές άλλων αγαθών και ως εκ τούτου δεν οδηγήσει σε απαίτηση αύξησης μισθών από τους εργαζομένους, τότε δεν επηρεάζει και τόσο πολύ τον πληθωρισμό, τουλάχιστον για μεγάλο χρονικό διάστημα.

Είναι επίσης αλήθεια ότι οι βιομηχανικά ανεπτυγμένες χώρες χρησιμοποιούν λιγότερη ενέργεια ανά παραγόμενη μονάδα εργασίας σε σύγκριση με τη δεκαετία του ’70 και ως εκ τούτου οι υψηλότερες τιμές έχουν μικρότερο αρνητικό αντίκτυπο.

Όμως το παραπάνω επιχείρημα αρχίζει να αποδυναμώνεται όσο το ράλι πετρελαίου συνεχίζεται. Ο διπλασιασμός της τιμής από τα 30 στα 60 δολάρια πιθανώς να απορροφήθηκε με ευκολία και ο επόμενος διπλασιασμός από τα 60 στα 120 δολάρια να έγινε δεκτός με λιγότερο... πόνο.

Σήμερα οι εισαγωγές πετρελαίου στις ΗΠΑ ως αντιστοιχία του ΑΕΠ έχουν φτάσει από το 0,5% το 1999 στο 1,7% το 2007. Με τον ίδιο ρυθμό έχει ενισχυθεί και ο φόβος αύξησης των πληθωριστικών πιέσεων.

Υπάρχουν, πάντως, και κάποιοι λόγοι για να αισιοδοξούμε. Με τις τρέχουσες τιμές οι επενδύσεις σε κοιτάσματα μοιάζουν περισσότερο ελκυστικές όπως και η ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών ενέργειας.

Σημαντικό μερίδιο στην αύξηση των τιμών έχουν και οι διαθέσεις κερδοσκοπίας. Την ίδια στιγμή τα υπάρχοντα αποθέματα μπορεί να υποχωρήσουν πριν αναπτυχθούν νέα. Τίθεται υπό αμφισβήτηση κατά πόσον η Σ. Αραβία μπορεί να αυξήσει την παραγωγή της περισσότερο απ’ όσο το έχει ήδη πράξει, ακόμη και αν το ήθελε. Υπάρχουν, επίσης, ενδείξεις ότι η ρωσική παραγωγή έχει φτάσει στο απόγειό της.

Όσο οι κεντρικές τράπεζες φροντίζουν να διατηρούν τιθασευμένο τον πληθωρισμό τόσο θα είναι σχετικά εύκολη η απορρόφηση με ομαλό τρόπο της ανόδου των πετρελαϊκών τιμών.

Ο βασικός, πάντως, κίνδυνος είναι ότι οι εκτεταμένες μειώσεις επιτοκίων, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη αύξηση στις τιμές πετρελαίου, μπορεί να οδηγήσουν σε έκρηξη του πληθωρισμού.

© The Financial Times Limited 2008. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation