Ελληνικά ομόλογα: Ο μεγάλος άγνωστος

Οι επενδυτές θα ήθελαν να γνωρίζουν την αξία των ελληνικών ομολόγων που έχει η ΕΚΤ. Την ίδια στιγμή, το ενδιαφέρον στρέφεται στην επικείμενη νέα ελληνική έκδοση. Η αποτυχία ή η επιτυχία της θα κρίνουν πολλά.

Δημοσιεύθηκε: 26 Φεβρουαρίου 2010 - 09:48

Gillian Tett

Κάπου στα «σπλάχνα» της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) βρίσκεται κρυμμένο ένα στοιχείο που πολλοί επενδυτές θα πλήρωναν αρκετά ευρώ προκειμένου να τους αποκαλυφθεί.

Πρόκειται για τον όγκο των ελληνικών κρατικών ομολόγων που έχει στα ταμεία της η ΕΚΤ, τα οποία «κατατέθηκαν» εκεί ως εγγυήσεις προκειμένου οι ευρωπαϊκές τράπεζες να λάβουν δάνεια μέσω των δημοπρασιών repo της ΕΚΤ.

Δυστυχώς, η ΕΚΤ θεωρεί το εν λόγω στοιχείο ιδιαίτερα «ευαίσθητο» για να δοθεί στη δημοσιότητα. Όμως, καθώς οι φόβοι για τον κίνδυνο του κρατικού χρέους αυξάνονται, αυτό το στοιχείο καθίσταται όλο και μεγαλύτερης σημασίας.

Την Πέμπτη τα yields των ελληνικών ομολόγων ενισχύθηκαν ισχυρά, μετά την προειδοποίηση της Moody’s -προηγουμένως σε ανάλογη κίνηση είχε προχωρήσει και η S&P- ότι μπορεί να υποβαθμίσει εκ νέου την Ελλάδα. Το yield των 2ετών ελληνικών ομολόγων ενισχύθηκε κατά 74 μονάδες βάσης, φτάνοντας στο 6,4%.

Αν και η παραπάνω άνοδος ήταν εντυπωσιακή, το ίδιο εντυπωσιακό είναι και το γεγονός ότι προκλήθηκε στις δευτερογενείς αγορές ομολόγων. Οι αγορές αυτές, το τελευταίο διάστημα, ήταν ιδιαίτερα ήσυχες. Όπως τονίζουν οι επενδυτές, και παρά τη φασαρία των τελευταίων ημερών για τα ελληνικά προβλήματα, η ρευστότητα στη δευτερογενή αγορά διαπραγμάτευσης ελληνικών ομολόγων -όπως και στις αντίστοιχες των άλλων περιφερειακών οικονομιών της ευρωζώνης- είναι εξαιρετικά χαμηλή. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ενίσχυση της μεταβλητότητας των τιμών, όπως συνέβη την Πέμπτη μετά τη δήλωση της Moody’s.

Γιατί, λοιπόν, οι όγκοι συναλλαγών είναι τόσο χαμηλοί; Μία απάντηση είναι ότι το trading σε ομόλογα μικρών χωρών της ευρωζώνης δεν είναι ιδιαίτερα υψηλό -το ίδιο, άλλωστε, ίσχυε και στις καλές εποχές-, με δεδομένη και την πολυδιάσπαση των ομολογιακών αγορών στην ευρωζώνη. Ένα δεύτερο θέμα έγκειται στο γεγονός ότι αρκετοί επενδυτές δεν ξέρουν πώς να αντιδράσουν και με ποιον ακριβώς τρόπο θα πρέπει να «διαβάσουν» τα μηνύματα που αναδύονται από την ευρωζώνη.

Πριν από μερικά χρόνια ήταν αδύνατον για τους περισσότερους παρατηρητές να φανταστούν ότι η ευρωζώνη θα άφηνε μία χώρα όπως η Ελλάδα να χρεοκοπήσει. Όμως, η χρηματοπιστωτική κρίση έδειξε στους επενδυτές -για πρώτη φορά στη ζωή τους- ότι το παράλογο μπορεί να συμβεί μερικές φορές. Την ίδια στιγμή, ορισμένοι επενδυτές προτιμούν να «παγώσουν» τις κινήσεις τους, καθώς δεν έχουν καμία εμπιστοσύνη στην ικανότητά τους να προβλέψουν τι θα μπορούσε να συμβεί στο μέλλον.

Υποθέτω, όμως, ότι ένας άλλος λόγος για τη χαμηλή ρευστότητα των αγορών είναι η ίδια η ΕΚΤ. Σήμερα υπολογίζεται ότι οι ελληνικές τράπεζες έχουν στην κατοχή τους ελληνικά ομόλογα και έντοκα γραμμάτια αξίας 37 δισ. ευρώ, εκ των 270 δισ. ευρώ που έχουν εκδοθεί. Υπολογίζεται ότι οι γερμανικές τράπεζες, κυρίως οι Landesbank, έχουν στην κατοχή τους ελαφρώς μικρότερη αξία ελληνικών ομολόγων και εντόκων γραμματίων και ότι οι γαλλικές τράπεζες έχουν σημαντικό μερίδιο και από τα δύο.

Είναι δίκαιο ότι μεγάλο μέρος, ίσως και το μεγαλύτερο, αυτών των ομολόγων βρίσκεται στα ταμεία της ΕΚΤ. Άλλωστε η ΕΚΤ μέσω των δημοπρασιών repo αυτό που θέλει να κάνει είναι να επιτρέψει στις τράπεζες να «αφήσουν» επικίνδυνες τοποθετήσεις (π.χ. ελληνικά ομολόγα) και να τις αντικαταστήσουν με σίγουρες επενδύσεις (ευρώ). Ως εκ τούτου, οι τράπεζες έχουν, πλέον, λιγότερα ελληνικά ομόλογα τα οποία μπορούν να δανείσουν σε hedge funds ή άλλους traders.

Η όλη κατάσταση έχει ορισμένες συναρπαστικές περιπλοκές. Πρώτον, προσελκύει σημαντικό ενδιαφέρον για την αγορά CDS κρατικών ομολόγων. Γερμανοί και Γάλλοι πολιτικοί, πρόσφατα, υποστήριξαν ότι θα πρέπει να υπάρξουν περιορισμοί στις συγκεκριμένες αγορές, οι οποίες στέλνουν παραπλανητικά -και ανησυχητικά- μηνύματα.

Όμως, αν και τα «παράπονα» για τα παραποιημένα μηνύματα που στέλνουν οι αγορές CDS είναι ορθά, το γεγονός ότι οι αγορές κρατικών ομολόγων έχουν χαμηλή ρευστότητα καθιστά και τις αγορές CDS μη επαρκείς ώστε να καθορίζουν αυτές τις τάσεις στις τιμές. Επενδυτές και πολιτικοί θα πρέπει να στρέψουν την προσοχή τους τόσο στις αγορές χρήματος όσο και στις αγορές παραγώγων. Και οι δύο αυτές αγορές είναι αποπροσανατολισμένες.

Μία ακόμη ερώτηση που προκύπτει από το γεγονός ότι η ΕΚΤ κατέχει μεγάλο μερίδιο ελληνικών ομολόγων είναι το ποιος θα δελεαστεί -και ποιος όχι- και θα προχωρήσει σε αγορά αυτών των ομολόγων στο μέλλον.

Κατά τα τελευταία χρόνια οι ευρωπαϊκές τράπεζες ήταν ευτυχείς να έχουν στην κατοχή τους ελληνικά ομόλογα, καθώς μπορούσαν ανά πάσα στιγμή να τα καταθέσουν ως εγγυήσεις και να λάβουν δάνεια από την ΕΚΤ. Όμως, εάν οι οίκοι αξιολόγησης υποβαθμίσουν εκ νέου την Ελλάδα, τότε τα ομόλογά της δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως εγγυήσεις από το τέλος του 2010 και μετά. Τόσο αυτό όσο και το γεγονός ότι αρκετές ευρωπαϊκές τράπεζες μειώνουν την παροχή χρηματοδοτήσεων προς την Ελλάδα σημαίνει ότι στο μέλλον η διάθεση για αγορά ελληνικών ομολόγων από τράπεζες θα είναι περιορισμένη.

Ορισμένοι χρηματιστές ευελπιστούν -ή προσεύχονται- τον ρόλο των αγοραστών να αναλάβουν οι fund managers. Αν μη τι άλλο, η Ελλάδα αναμένεται ότι θα προχωρήσει σε δημοπρασία ομολόγων αξίας 10 δισ. ευρώ την ερχόμενη εβδομάδα. Βάσει των yields που υπάρχουν αυτήν τη στιγμή τα ελληνικά ομόλογα είναι μία δελεαστική επένδυση για τους επενδυτές ή τουλάχιστον γι’ αυτούς εκ των επενδυτών που δεν πιστεύουν ότι η Ελλάδα πρόκειται να χρεοκοπήσει. (Και εγώ προσωπικά θεωρώ ότι δεν υπάρχει τέτοια περίπτωση. Αν μη τι άλλο, δεν συμφέρει τις γερμανικές τράπεζες και ασφαλιστικές εταιρίες που έχουν στην κατοχή τους ελληνικά ομόλογα να συμβεί κάτι τέτοιο. Γι’ αυτό, άλλωστε, υπάρχουν σημαντικοί λόγοι η Γερμανία να παρέμβει και να διασώσει την Ελλάδα).

Πάντως, με το ελληνικό μέλλον να είναι αρκετά αβέβαιο -και με τον όγκο συναλλαγών στις δευτερογενείς αγορές να παραμένει χαμηλός- δεν είναι ξεκάθαρο κατά πόσον οι ιδιώτες επενδυτές (με μακροχρόνιο επενδυτικό ορίζοντα) θα είναι πρόθυμοι να αγοράσουν ελληνικά ομόλογα. Ενδιαφέρον μπορεί να δείξουν κάποια «επιθετικά» hedge funds, αλλά η δημοτικότητά τους στην Ευρώπη δεν είναι και τόσο υψηλή το τελευταίο διάστημα. Εάν η πώληση της επόμενης εβδομάδας δεν έχει καλά αποτελέσματα, η περίπτωση διάσωσης γίνεται όλο και πιο ορατή.

Όλα τα μάτια είναι στραμμένα στην Αθήνα. Όμως είναι στραμμένα και στους (χωρίς πρόσωπο) γραφειοκράτες της Φρανκφούρτης.

© The Financial Times Limited 2010. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation