Εποπτεία των CDSs επιδιώκουν οι Ευρωπαίοι

Η αγορά CDSs κρατικών ομολόγων βρίσκεται στο στόχαστρο των Ευρωπαίων πολιτικών. Επιθυμούν να επιβληθούν συγκεκριμένοι κανόνες στη λειτουργία τους. Οι προτάσεις θα βρεθούν και στο επίκεντρο του G20.

Δημοσιεύθηκε: 2 Μαρτίου 2010 - 10:25

David Oakley, Gillian Tett & Jennifer Hughes

Εποπτεία των CDSs επιδιώκουν οι Ευρωπαίοι

Όταν ο κ. George Soros ξεκίνησε την επίθεσή του κατά της στερλίνας σχεδόν πριν από δύο δεκαετίες, ο όρος hedge fund μετατράπηκε στον κλασικό και δημοφιλή μπαμπούλα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τους Βρετανούς πολιτικούς.

Σήμερα, όμως, καθώς η ευρωζώνη βρίσκεται σε αναστάτωση, τα ασφάλιστρα κινδύνου έναντι του κρατικού χρέους (CDS) έχουν αρχίσει να είναι ο κακός για τους Ευρωπαίους πολιτικούς. Εξαιτίας της ελληνικής κρίσης οι Γάλλοι και οι Γερμανοί εξετάζουν το ενδεχόμενο να απαγορεύσουν τη χρήση τους για κερδοσκοπικά παιχνίδια στις αγορές.

Τα ελληνικά CDSs έχουν φθάσει σε επίπεδο-ρεκόρ φέτος και οι πολιτικοί κατηγορούν τα hedge funds ότι φουσκώνουν τις τιμές και επιτείνουν την κρίση της Αθήνας, καθώς πανικοβάλλουν τους επενδυτές.

Το όλο δράμα έχει εγείρει την άποψη ότι ορισμένοι παράτολμοι επενδυτές χειραγωγούν τις αγορές για να σπείρουν τον πανικό και κατόπιν αυτοί να κερδίσουν μέσω έξυπνων στοιχημάτων.

Αυτό έχει, εν συνεχεία, οδηγήσει τους Ευρωπαίους στο να ζητούν πλέον αυστηρότερη εποπτεία στη συγκεκριμένη αγορά. Τον περασμένο μήνα, η υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας, κ. Christine Lagarde, ήταν η πρώτη που ζήτησε οι πολιτικοί να παρέμβουν και να "καταπνίξουν" τη χρήση παραγώγων που σχετίζονται με κρατικό χρέος.

Από τότε και μετά, στελέχη της κυβέρνησης Merkel έχουν εκφράσει τις ανησυχίες τους και προτείνουν την κατάργηση του επονομαζόμενου naked shorting - δηλαδή της διαδικασίας κατά την οποία κάποιος μπορεί να χρησιμοποιεί ένα CDS και να σορτάρει τα ομόλογα μιας χώρας, χωρίς να έχει στην κατοχή του αυτά τα ομόλογα. Αυτή η πρόταση αναμένεται ότι θα συζητηθεί από εποπτικές αρχές και πολιτικούς στην επικείμενη σύνοδο του G20 τον επόμενο μήνα.

Στις ΗΠΑ, έχουν επίσης εκφραστεί απόψεις για την επιβολή νέων μέτρων εποπτείας που αφορούν στις διαπραγματεύσεις στις αγορές over-the-counter, όπως είναι και αυτή CDS. Αυτό αποτελεί, κατά βάση, αντίδραση στην παρ’ ολίγον κατάρρευση της AIG το 2008, με δεδομένο ότι ο ασφαλιστικός όμιλος είχε υψηλή έκθεση σε τέτοιου είδους επενδυτικά εργαλεία.

Μέχρι πέρυσι τα CDSs που αφορούσαν σε κρατικό χρέος περνούσαν σχεδόν απρόσεκτα ή τουλάχιστον τους δίνονταν λιγότερη προσοχή σε σύγκριση με τα CDSs που είχαν σχέση με εταιρικά ομόλογα ή με τιτλοποιημένα στεγαστικά δάνεια.

Αυτό συνέβαινε καθώς η περίπτωση χρεοκοπίας μιας ανεπτυγμένης βιομηχανικά οικονομίας θεωρούνταν μηδαμινή και ως εκ τούτου το να κερδοσκοπήσεις ή να χρησιμοποιήσεις hedging δεν ήταν και τόσο σημαντικό. Ακόμη και σήμερα ο όγκος των CDSs που αφορούν σε κρατικό χρέος και είναι διαπραγματεύσιμα στις αγορές είναι πολύ μικρός, συγκρινόμενος με τον αντίστοιχο όγκο CDS εταιρικών ομολόγων ή τιτλοποιημένων στεγαστικών δανείων.

Όμως, καθώς οι ανησυχίες για το κρατικό χρέος άρχισαν να αναδύονται πέρυσι, τράπεζες και hedge funds ξεκίνησαν να δραστηριοποιούνται περισσότερο στις αγορές CDSs κρατικού χρέους και επομένως και η τιμολόγηση αυτών των επενδυτικών εργαλείων προσελκύει περισσότερη προσοχή.

Αυτοί που υποστηρίζουν τις αγορές CDSs κρατικού χρέους τονίζουν ότι οι πολιτικοί κάνουν λάθος και έχουν παραπλανηθεί. Επίσης, προσθέτουν ότι αυτό που θα πρέπει να προσέχουν είναι η εφαρμογή των απαραίτητων μέτρων για να μαζέψουν τα δημοσιονομικά τους μεγέθη και να μην αποσπώνται από αυτό το έργο με το να προσέχουν τις αγορές CDSs.

Μάλιστα υποστηρίζουν ότι σε καμία περίπτωση δεν έχει ξεκαθαριστεί το κατά πόσον οι όποιες κινήσεις στις αγορές CDSs κρατικού χρέους πραγματοποιούνται είτε από hedge funds είτε από "κερδοσκόπους".

Αν και κάποια hedge funds έχουν χρησιμοποιήσει CDS για να "στοιχηματίσουν" σχετικά με το ενδεχόμενο χρεοκοπίας κάποιας χώρας, κυρίως οι τράπεζες είναι αυτές που έχουν δραστηριοποιηθεί στην αγορά προκειμένου να προστατευτούν έναντι του ενδεχόμενου χρεοκοπιών κάποιων χωρών.

Καθώς ο φόβος για πιθανές χρεοκοπίες χωρών έχει αυξηθεί, οι τράπεζες σπεύδουν να προστατευτούν αγοράζοντας CDSs από τα hedge funds. Την ίδια στιγμή είναι πολύ δύσκολο να διαχωρίσει κάποιος εάν οι αγορές - πωλήσεις στα CDSσ είναι όντως κερδοσκοπικές κινήσεις ή απλώς έξυπνες επενδύσεις.

"Γι’ αυτόν τον λόγο θεωρώ ότι δεν θα υπάρξει επιβολή εποπτικών μέτρων για την αγορά CDSs", τονίζει ο κ. Steven Major, επικεφαλής της μονάδας επενδύσεων σταθερού εισοδήματος της HSBC.

Άλλοι τραπεζίτες υποστηρίζουν ότι οι εποπτικές αρχές θα πρέπει, απλώς, να επιβάλουν ένας αγοραστής ή πωλητής να έχει στην κατοχή του το ομόλογο ή κάποιο άλλο επενδυτικό εργαλείο προκειμένου να του επιτραπεί να δραστηριοποιείται στην αγορά CDSs. Επιπρόσθετα, οι συναλλαγές σε CDSs θα πρέπει να φορολογηθούν, ούτως ώστε οι αγοραπωλησίες να καταστούν πιο ακριβές.

Δικηγορικοί κύκλοι προσθέτουν ότι οι αρχές ελέγχου μπορούν να χαρακτηρίσουν συγκεκριμένες μορφές CDSs καταχρηστικές για τις αγορές.

"Έχουν ήδη φτιάξει τον μηχανισμό. Αυτόν που αφορά στο short selling και στην απαγόρευσή του. Το ζήτημα είναι κατά πόσον είναι πρόθυμοι να τον χρησιμοποιήσουν σε αυτόν τον νέο πόλεμο. Εάν υπάρξει απόδειξη ότι κάποιος έχει κερδοσκοπήσει, για παράδειγμα ένα hedge fund, και έχει βγάλει τεράστια κέρδη, τότε οι Γερμανοί και οι Γάλλοι πολιτικοί θα έχουν τα απαραίτητα πυρομαχικά ώστε να αποδείξουν ότι κάτι στραβό συμβαίνει". Αυτό υποστηρίζει ο κ. Simon Gleeson, συνέταιρος στην εταιρία Clifford Chance.

Ορισμένοι τραπεζίτες προσθέτουν ότι η αγορά CDSs είναι πολύ μικρή, συγκρινόμενη με αυτή κρατικών ομολόγων. Αυτό μεταφράζεται στην άποψη ότι οι διακυμάνσεις στα CDSs επιδρούν ελάχιστα στις αποτιμήσεις των κρατικών ομολόγων.

Σαφώς, στο ζενίθ της ελληνικής κρίσης στα τέλη Ιανουαρίου δεν ήταν τα CDSs αυτά που καθόριζαν την πορεία των ομολογιακών αγορών. Μάλιστα τα yields και τα spreads "έτρεχαν" πολύ περισσότερο και ουσιαστικά καθόριζαν και την πορεία των CDSs.

Επιπρόσθετα, η αγορά CDSs έχει κάνει προσπάθειες ώστε να καταστήσει περισσότερο διαφανή τη λειτουργία της. Το Depository Trust and Clearing Corporation, για παράδειγμα, έχει ξεκινήσει να δημοσιοποιεί στοιχεία σχετικά με την κατοχή CDSs κρατικού χρέους, γεγονός που προσφέρει κάποιες ενδείξεις για την όλη δραστηριότητα στην αγορά. Επίσης, αρχές ελέγχου όπως η βρετανική Financial Service Authority (FSA) έχουν ξεκινήσει να παρακολουθούν την αγορά CDSs και να καταγράφουν συναλλαγές και τιμές.

Πάντως, η FSA δεν έχει ποτέ δημοσιοποιήσει τις παρατηρήσεις της. Από την πλευρά τους, οι βρετανικές αρχές ελέγχου δεν φαίνεται να ανησυχούν, προς το παρόν, για τη συγκεκριμένη αγορά.

Γι’ αυτό, άλλωστε, δεν συμμετέχουν και στην ομάδα αυτών που επιτίθενται στα CDSs, αν και το Λονδίνο θεωρείται το κέντρο της αγοράς CDSs κρατικού χρέους, όχι μόνο σε ευρωπαϊκό αλλά και σε παγκόσμιο επίπεδο.

*Επιπλέον ρεπορτάζ των Aline van Duyn και James Politi.

© The Financial Times Limited 2010. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation