Το μακρύ καλοκαίρι της ευρωζώνης

Καθώς το ελληνικό πακέτο των 110 δισ. ευρώ δεν καθησυχάζει τις αγορές, οι επενδυτές δεν αποκλείουν τα εφιαλτικά σενάρια και βλέπουν αυξημένες πιθανότητες ευρείας αναδιοργάνωσης των χρεών Ελλάδας, Ισπανίας, Πορτογαλίας.

Δημοσιεύθηκε: 5 Μαΐου 2010 - 05:13

Capital Markets

Η διάσωση των 110 δισ. ευρώ της Ελλάδας που συμφωνήθηκε το σαββατοκύριακο υποτίθεται ότι θα σταματούσε την κατρακύλα των αγορών. Αντιθέτως, όμως, συνέβη το ανάποδο.

Οι αγορές είναι πεπεισμένες ότι η κρίση χρεών που πλήττει την ευρωζώνη από πέρυσι τον Οκτώβριο, όταν η Ελλάδα πρώτη φορά φανέρωσε ότι τα στοιχεία του προϋπολογισμού της είναι εσφαλμένα, απέχει πολύ από τη λήξη.

Η χθεσινή διολίσθηση του ευρώ στα χαμηλά έτους έναντι του δολαρίου (έως κάτω από το 1,30 ενδοσυνεδριακά, έως το 1,2997 σύμφωνα με το Alphaville) συνοδεύτηκε από γενικό ξεπούλημα στις πιο αδύναμες αγορές ομολόγων της ευρωζώνης, όπως η Ελλάδα, η Πορτογαλία και η Ισπανία.

Η ατμόσφαιρα πυρετού που επικρατούσε στις αγορές χειροτέρεψε με τις φήμες ότι η Ισπανία, η 4η μεγαλύτερη οικονομία της ευρωζώνης, ζητά δάνειο πολλών δισ. από το ΔΝΤ και την Ε.Ε., παρόμοιο με το ελληνικό.

Με αυτήν τη φήμη φούντωσαν οι φόβοι ότι η Πορτογαλία, μία ακόμη χώρα που παρακολουθούν οι αγορές εξαιτίας της αδύναμης δημοσιονομικής της θέσης, επίσης θα στραφεί στη διεθνή κοινότητα για βοήθεια.

Ακούστηκε ακόμη ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα θα υποχρεωθεί να εισαγάγει "ποσοτική χαλάρωση" (quantitative easing) αγοράζοντας κρατικά ομόλογα της ευρωζώνης για να καθησυχάσει τις αγορές, μηχανισμό που έχει αποφύγει. Η ΕΚΤ αρνήθηκε να σχολιάσει τις φήμες.

Όμως, αυτήν τη φήμη -πριν ακόμη επικυρωθεί το πρώτο τμήμα των 80 δισ. ευρώ από τη βοήθεια της Ε.Ε.- πήραν στα σοβαρά οι επενδυτές, οι οποίοι πλέον δεν αποκλείουν τα εφιαλτικά σενάρια, όπως πιθανόν έκαναν πριν από τη χρηματοπιστωτική κρίση.

Κατά την άποψη πολλών επενδυτών, όλα δείχνουν προς αυξημένες πιθανότητες ευρείας αναδιοργάνωσης των χρεών της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Πορτογαλίας - των χωρών που βρίσκονται στο επίκεντρο της κρίσης που εξαπλώνεται.

Ο κ. Bill Blain, επικεφαλής fixed income στη Matrix Corporate Capital, δηλώνει: "Αν οι κίνδυνοι αυξηθούν -όπως είναι πιθανόν- θα είναι δύσκολο να αποφευχθεί κάποιου είδους αναδιοργάνωση από μια σειρά βαριά χρεωμένες χώρες. Υποπτεύομαι ότι αυτό είναι κάτι που βρίσκεται ήδη στην ατζέντα της Ε.Ε. Όλα τα βλέμματα θα είναι τώρα στραμμένα στην Πορτογαλία. Υπάρχουν επίσης κλιμακούμενες ενδείξεις οικονομικών προβλημάτων στην Ισπανία".

Ένας κορυφαίος θεσμικός διαχειριστής προσθέτει: "Δεν μπορώ να δω πώς θα μπορούσαν η Ισπανία και η Πορτογαλία να αποφύγουν την προσφυγή σε δάνεια ΔΝΤ - Ε.Ε., καθώς και στις δύο χώρες υπάρχει δημοσιονομική επιδείνωση που κατά τη γνώμη μας μπορεί να αποκατασταθεί μόνο με τη διεθνή βοήθεια. Γι’ αυτό είμαστε απρόθυμοι να αγοράσουμε ομόλογα στις αδύναμες οικονομίες της ευρωζώνης".

Εκείνο που φοβούνται περισσότερο απ’ όλα οι διαχειριστές θεσμικών κεφαλαίων είναι το πιθανό "κούρεμα" (haircut - η ζημία από τα υπάρχοντα ομόλογα) που θα πρέπει να επωμιστούν από τα ομόλογα της Ελλάδας και άλλων χωρών της ευρωζώνης στην περίπτωση που αυτά τα αξιόγραφα χρειαστεί να γίνουν επαναδιαπραγματεύσιμα.

Αν και τα δάνεια των 110 δισ. ευρώ δίνουν στην Ελλάδα τη δυνατότητα να χρηματοδοτηθεί έως τα τέλη του 2012, οι αναλυτές πιστεύουν ότι το χρέος της χώρας έναντι του ΑΕΠ και πάλι θα είναι κοντά στο 140% μέχρι τότε και η οικονομία θα βασανίζεται να αναπτυχθεί. Κι έτσι η Αθήνα ίσως δεν θα έχει άλλη ελπίδα από την αναδιοργάνωση.

Αυτό σημαίνει ότι οι Έλληνες θα έχουν δύο επιλογές: είτε να επεκτείνουν τις διάρκειες τον ομολόγων είτε να εφαρμόσουν άγριο "κούρεμα" στους κατόχους ομολόγων, με τις προβλέψεις να κάνουν λόγο για απώλεια τουλάχιστον 20 σεντς στο ευρώ.

Για να γίνει έστω και αυτό, προϋποτίθεται ότι η ελληνική κυβέρνηση θα επιμείνει στο πρόγραμμα λιτότητας, κάτι που οι επενδυτές φοβούνται ότι είναι δύσκολο, με δεδομένη την απειλή πολιτικής αστάθειας και βίαιων διαμαρτυριών στους δρόμους της χώρας.

Με περίπου 295 δισ. ευρώ σε ελληνικά ομόλογα σε κυκλοφορία, σύμφωνα με την Barclays Capital, αυτά τα "κουρέματα" θα πλήξουν τις γαλλικές και τις γερμανικές τράπεζες, καθώς και τους εγχώριους επενδυτές. Οι γαλλικές και οι γερμανικές τράπεζες και ασφαλιστικές κρατούν σχεδόν 80 δισ. ευρώ σε ελληνικά ομόλογα.

Τα αυξανόμενα ελλείμματα στους προϋπολογισμούς της Ισπανίας και της Πορτογαλίας σπρώχνουν τα ήδη ογκώδη χρέη ακόμη υψηλότερα. Και οι δύο χώρες έχουν μεγάλα ποσά σε ομόλογα για επαναχρηματοδότηση στη 2ετία, ενώ τα υψηλά επίπεδα ανεργίας στην Ισπανία λειτουργούν ανασταλτικά στην ανάκαμψη.

Παρότι η Ισπανία και η Πορτογαλία θεωρείται ότι είναι λιγότερο πιθανό να υποχρεωθούν σε αναδιοργάνωση. Αν όμως τα yields στα ομόλογά τους συνεχίσουν να αυξάνονται, τότε αυτό θα γίνει πιθανότερο ενδεχόμενο, λένει οι αναλυτές.

Ο κ. Jim Reid, στρατηγικός αναλυτής της Deutsche Bank, δηλώνει: "Η βραχυπρόθεσμη επιτυχία του πακέτου πιθανόν να καθοριστεί από τα spreads σε άλλες περιφερειακές οικονομίες, ειδικά στην Πορτογαλία, στην Ισπανία και στην Ιρλανδία… Θα είναι ένα δύσκολο καλοκαίρι στην Ευρώπη, αν οι αγορές αποφασίσουν να επιτεθούν στις επόμενες πιο ευάλωτες οικονομίες. Έχουμε όλοι αναλυτικά επιχειρήματα γιατί αξίζουν οι άλλες περιφερειακές χρόνο και το πλεονέκτημα της αμφιβολίας… Όμως, ο κίνδυνος είναι ότι οι αγορές δεν κινούνται πάντα λογικά, αλλά συχνά παράλογα".

Η Ισπανία και η ευρωζώνη αντιμετωπίζουν ένα μεγάλο "τεστ" σήμερα, όταν η χώρα θα προσπαθήσει να αντλήσει 3 δισ. ευρώ σε 5ετή ομόλογα. Είναι η πρώτη δημοπρασία από αδύναμο μέλος της ευρωζώνης, μετά την ανακοίνωση του διεθνούς σχεδίου διάσωσης.

Η Ισπανία αναμένεται να ολοκληρώσει την έκδοση χωρίς πολλά δράματα, λόγω της δυνατής εγχώριας επενδυτικής της βάσης, αλλά αυτού του είδους οι δημοπρασίες θα γίνουν πιο φορτικές για τους διαχειριστές του δημόσιου χρέους στις επόμενες εβδομάδες.

Με επιπλέον 600 δισ. ευρώ που χρειάζεται να εκδώσουν οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης το 2010, εκ των οποίων τα 260 δισ. ευρώ πρέπει να συγκεντρώσουν η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ιταλία και η Ιρλανδία, αυτό μπορεί να αποδειχτεί πολύ επικίνδυνο για τις αγορές, όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και διεθνώς. Κάποιοι φοβούνται ότι αυτό ίσως οδηγήσει τον πλανήτη μέχρι και σε διπλή ύφεση.

© The Financial Times Limited 2010. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation