El-Erian: Άτσαλη & επικίνδυνη η πολιτική της Fed

Επικριτικός ο Mohamed El-Erian στην απόφαση της Fed επισημαίνοντας ότι θα έχει περιορισμένα εγχώρια αποτελέσματα, ενώ παράλληλα θα δημιουργήσει σημαντικά προβληματα σε άλλες πλευρές του πλανήτη.

Δημοσιεύθηκε: 4 Νοεμβρίου 2010 - 13:35

Mohamed El-Erian *

El-Erian: Άτσαλη & επικίνδυνη η πολιτική της Fed

Δεδομένων των υψηλών προσδοκιών της αγοράς, η Fed δεν είχε άλλη επιλογή από το να ανακοινώσει δεύτερο κύμα ποσοτικής χαλάρωσης, που φέρει τον τίτλο QE2. Το μέτρο αυτό, ωστόσο, είναι πολύ τραχύ για τον δύσκολο στόχο της ανάπτυξης και της δημιουργίας θέσεων εργασίας. Τα πλεονεκτήματα για την αμερικανική οικονομία θα δημιουργηθούν εις βάρος άλλων χωρών, ενώ άπαντες μπορεί σύντομα να βυθιστούν λόγω των μη επιθυμητών επιπτώσεων αυτής της αναπόφευκτης αλλά ατελούς νομισματικής πολιτικής.

Σηματοδοτώντας την πρόθεσή της να αγοράσει επιπλέον 600 δισ. δολ. μακροπρόθεσμα treasuries μέχρι το τέλος Ιουνίου του 2011, η Fed ελπίζει ότι η ένεση ρευστότητας θα οδηγήσει σε μείωση των επιτοκίων και σε ενίσχυση της αξίας των περιουσιακών στοιχείων και θα ενθαρρύνει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις να προχωρήσουν σε δαπάνες και προσλήψεις. Επιπλέον, επισημαίνοντας την πιθανότητα για ακόμη περισσότερη δράση εάν τα στοιχεία απογοητεύσουν, ελπίζει ότι οι αγορές θα προεξοφλήσουν τις μελλοντικές αγορές τίτλων της Fed, μεγιστοποιώντας το αποτέλεσμα, προτού καν εξακριβωθούν οι λεπτομέρειες των αγορών αυτών.

Ενώ λοιπόν δείχνει διαθέσιμη να δράσει, η κεντρική τράπεζα γνωρίζει ότι τα πιθανά οφέλη συνοδεύονται από τη βεβαιότητα για παράπλευρες απώλειες και από την πιθανότητα αντίθετων και απρόβλεπτων επιπτώσεων.

Η Fed αντιμετωπίζει τρία προβλήματα: Το πρώτο είναι ο μοναχικός της ρόλος. Ενώ τον προηγούμενο Αύγουστο προειδοποίησε πως "οι κεντρικοί τραπεζίτες μόνοι τους δεν μπορούν να λύσουν τα παγκόσμια οικονομικά προβλήματα", ο κ. Ben Bernanke, επικεφαλής αυτής, ηγείται τώρα ενός οργανισμού ο οποίος ουσιαστικά είναι ο μόνος στο πλαίσιο των Αμερικανών αξιωματούχων, που ουσιαστικά προσπαθεί να αντιμετωπίσει τη νωθρότητα της οικονομίας των ΗΠΑ και το επίμονα υψηλό ποσοστό της ανεργίας.

Άλλοι κρατικοί οργανισμοί έχουν παραλύσει από πραγματικούς και θεωρητικούς περιορισμούς και δείχνουν ευχαριστημένοι καθώς έχουν αποτραβηχτεί στο περιθώριο αφήνοντας στη Fed όλο το δύσκολο έργο. Οι ενέσεις ρευστότητας, όμως, και τα χρηματοοικονομικά εργαλεία δεν αρκούν για τη διαχείριση των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι ΗΠΑ. Χωρίς ουσιαστικές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, μέρος της ρευστότητας που παρέχει η Fed θα οδηγηθεί εκτός των ΗΠΑ και θα φέρει ως αποτέλεσμα την εκτίναξη των εισροών κεφαλαίων σε άλλες χώρες.

Ο υπόλοιπος κόσμος δεν χρειάζεται αυτήν την επιπλέον ρευστότητα. Σε αυτό το σημείο εντοπίζεται το δεύτερο πρόβλημα. Αρκετές αναδυόμενες οικονομίες, όπως η Βραζιλία και η Κίνα, βρίσκονται ήδη κοντά στην υπερθέρμανση. Η ευρωζώνη και η Ιαπωνία, παράλληλα, δεν μπορούν να αντέξουν μεγάλες ανατιμήσεις των νομισμάτων τους.

Παρά την ευγενική ρητορική που επικρατεί εν όψει της συνάντησης των κρατών του G20 στην Κορέα, αυτόν τον μήνα, οι υπόλοιπες χώρες πιθανότατα θα αντιμετωπίσουν αυτό που για εκείνες είναι ανώφελη και επικίνδυνη ενίσχυση στη ροή κεφαλαίων που έχει προκληθεί από ανάρμοστη και κοντόφθαλμη αμερικανική πολιτική. Το αποτέλεσμα θα είναι νέες εντάσεις στην αγορά συναλλάγματος και υψηλότερος κίνδυνος για επιβολή περιορισμών στις κινήσεις κεφαλαίων και εμπορικό προστατευτισμό.

Το τρίτο θέμα σχετίζεται με τον σταδιακό εκμηδενισμό του κεντρικού ρόλου των ΗΠΑ στην παγκόσμια οικονομία - τον ρόλο του κυριότερου νομίσματος στα συναλλαγματικά αποθέματα αλλά και των πιο σοβαρών και προβλέψιμων χρηματαγορών. Καμία άλλη χώρα ή πολυεθνικός οργανισμός δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις ΗΠΑ, όμως ένας συνδυασμός εναλλακτικών μπορεί να συμβάλει στη μείωση της διεθνούς αμερικανικής επιρροής με την πάροδο του χρόνου. Δεν αποτελεί κατά συνέπεια έκπληξη ότι οι τιμές των εμπορευμάτων εκτινάχτηκαν και πως το δολάριο αποδυναμώθηκε σημαντικά εν αναμονή της QE2, γεγονός που δημιουργεί ωστόσο ανεπιθύμητες πιέσεις στην κερδοφορία των αμερικανικών επιχειρήσεων, καθώς αυξάνεται το κόστος των εισαγωγών.

Το δυσάρεστο συμπέρασμα είναι πως η QE2 θα έχει περιορισμένη επιτυχία στη στήριξη της ανάπτυξης και στη δημιουργία θέσεων εργασίας στις ΗΠΑ, ενώ παράλληλα θα περιπλέξει την κατάσταση για πολλές άλλες χώρες. Είναι θέμα χρόνου η Fed να αναγκαστεί να προχωρήσει σε νέες κινήσεις. Αυτό σημαίνει πως δεν τελειώνει εδώ ο ασυνήθης πολιτικός ακτιβισμός της.

Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ θα έπρεπε να προετοιμαστεί γι' αυτήν την πιθανότητα από τώρα. Και καθώς προετοιμάζεται θα πρέπει να θέσει εκ των προτέρων δύο απαράβατες προϋποθέσεις:

- Πρώτον, ότι δεν θα πρόκειται για μία ακόμη μοναχική προσπάθεια, αλλά για ολιστική αμερικανική προσέγγιση πολιτικής, η οποία θα απευθύνεται τόσο στην πλευρά της ζήτησης όσο και στο θέμα των διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων.

- Δεύτερον, ότι η όποια κίνηση θα γίνει σε συσχετισμό, αν όχι σε συνεργασία, και με άλλες χώρες. Χωρίς αυτές τις δύο προϋποθέσεις η Fed κινδυνεύει να περάσει την κρίσιμη γραμμή που διαχωρίζει τη γενναία πολιτική από τη μη αποδοτική πολιτική.

* Ο Mohamed El-Erian είναι διευθύνων σύμβουλος της Pimco.

© The Financial Times Limited 2010. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation