Πολιτική μάχη σε Αθήνα και Βερολίνο

Αβέβαιη παραμένει η έγκριση του μεσοπρόθεσμου προγράμματος στην ελληνική βουλή. Παράλληλα, κορυφώνονται οι αντιδράσεις στη Bundestag για τη νέα στήριξη στην Ελλάδα. Οι κόκκινες γραμμές σε Αθήνα και Βερολίνο.

Δημοσιεύθηκε: 9 Ιουνίου 2011 - 12:25

Editorial

Οι γραμμές του μετώπου στις νέες διαμάχες για την οικονομική διάσωση της Ελλάδας τώρα διαγράφονται. Στο Βερολίνο, ο υπουργός Οικονομικών κ. Wolfgang Schaeuble έθεσε επισήμως την εδώ και καιρό φημολογούμενη στάση περί παροχής νέου πακέτου στήριξης, εάν οι ιδιώτες κάτοχοι ελληνικών ομολόγων δεχθούν επιμήκυνση στη λήξη των τίτλων. Στην Αθήνα, σχηματίζεται το νέο πρόγραμμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, δημοσιονομικής λιτότητας και ιδιωτικοποιήσεων. Και στις δύο πρωτεύουσες ο στόχος είναι να συμφωνήσουν οι βουλευτές και στη συνέχεια η υπόλοιπη Ευρώπη.

Οι εκπρόσωποι της τρόικας, του επίσημου πιστωτή της Ελλάδας, έφυγαν την προηγούμενη εβδομάδα από την Αθήνα ολοκληρώνοντας το τεχνικό περιεχόμενο ενός νέου πακέτου στήριξης. Ενώ, όμως, απομένουν μόλις δύο εβδομάδες για να αποφασίσουν οι ηγέτες της ευρωζώνης εάν θα δανείσουν περισσότερα κεφάλαια στην Ελλάδα, δεν είναι ακόμη βέβαιο ότι το ελληνικό κοινοβούλιο θα εγκρίνει τα νέα μέτρα.

Οι νέες δεσμεύσεις που πρέπει να λάβει η χώρα σε αντάλλαγμα περισσότερα κεφάλαια -απίστευτο είναι το γεγονός πως οι λεπτομέρειες δεν έχουν ακόμη κοινοποιηθεί- είναι σαφώς οδυνηρές. Ο πρωθυπουργός κ. Γιώργος Παπανδρέου και ο υπουργός Οικονομικών κ. Γιώργος Παπακωνσταντίνου αντιμετωπίζουν τα δυσκολότερα πολιτικά εμπόδια από τότε όπου σχηματίστηκε το πρώτο πακέτο στήριξης, πριν από έναν χρόνο. Η ισχυρότερη αντίσταση προέρχεται από το εσωτερικό του ίδιου του κόμματός τους, από τους κόλπους του ΠΑΣΟΚ.

Η επίτευξη πολιτικής στήριξης για το πρόγραμμα στην Ελλάδα είναι απαραίτητη προϋπόθεση ώστε να μη διαβρωθεί περισσότερο η εμπιστοσύνη των επενδυτών. Δεν φτάνει, όμως, για να λυθεί το θέμα. Η απαίτηση του κ. Schaeuble για μετρήσιμη και ουσιαστική συνεισφορά των ιδιωτών ομολογιούχων θεωρείται πλέον απολύτως αναγκαία για να μην υπάρξει ανταρσία των Γερμανών βουλευτών στην Bundestag ενάντια στη νέα ελληνική στήριξη.

Υπάρχουν, λοιπόν, δύο πολιτικές μάχες που πρέπει να νικηθούν για να αποφευχθεί η ελληνική χρεοκοπία αυτό το καλοκαίρι. Όμως, υπάρχει και η ενισχυμένη αίσθηση του αναπόφευκτου ως προς το νέο πακέτο στήριξης. Όλες οι πλευρές θεωρούν ότι οι εναλλακτικές επιλογές -που λίγο-πολύ αφορούν στην ελεγχόμενη χρεοκοπία- είναι πολύ καταστροφικές για να τεθούν επί τάπητος. Υπάρχει η θέληση να ξεπεραστούν τα εμπόδια σε ένα νέο πρόγραμμα, το οποίο πιθανότατα θα πραγματοποιηθεί, αλλά μόνο την τελευταία στιγμή (η Ευρώπη ίσως δεν θα είχε θέσει θέμα εάν το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο δεν επέμενε πως πρέπει να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση της χώρας για 12 μήνες προκειμένου να καταβάλει τη συνεισφορά του στην επόμενη δόση του δανείου).

Η Αθήνα και το Βερολίνο δεν είναι οι μόνες πρωτεύουσες που έχουν σημασία. Η Φινλανδία, η Σλοβακία και η Ολλανδία μπορεί να καταποντίσουν τη νέα συμφωνία. Αυτό, όμως, είναι λιγότερο πιθανό να συμβεί εάν ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της ευρωζώνης συμφωνήσει. Ο πιο κρίσιμος παράγοντας, κατά συνέπεια, είναι εάν θα ικανοποιηθεί το γερμανικό αίτημα.

Ωστόσο, παραμένει μυστήριο πώς θα επιτευχθεί κάτι τέτοιο. Εάν στόχος είναι να αποφευχθεί η ελληνική χρεοκοπία -ακόμη και η ελεγχόμενη- και η συνεπακόλουθη κατάρρευση των τραπεζών, τότε η επιμήκυνση των ομολόγων που ζητά ο κ. Schaeuble δεν θα πρέπει να κατηγοριοποιηθεί ως χρεοκοπία στις αγορές. Γι' αυτόν τον λόγο η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αδιάλλακτα αντιτίθεται στο reprofiling του ελληνικού χρέους.

Η ΕΚΤ φαίνεται τώρα πως δέχεται μία προσπάθεια ενθάρρυνσης των επενδυτών να δεχτούν οικειοθελή μετακύλιση των τίτλων, όπως συνέβη με την "πρωτοβουλία της Βιέννης", κατά την οποία οι τράπεζες διατήρησαν την έκθεσή τους στις χώρες της ανατολικής Ευρώπης μεσούσης της κρίσης. Ο κ. Schaeuble, πάντως, ζητά περισσότερα και αναφέρεται στην αντικατάσταση του ληξιπρόθεσμου χρέους με νέα επταετή ομόλογα. Οι οίκοι αξιολόγησης θα κατηγοριοποιήσουν μία τέτοια εξέλιξη ως χρεοκοπία.

Οι Γερμανοί αξιωματούχοι το γνωρίζουν αυτό πολύ καλά και η απαίτηση για ανταλλαγή ομολόγων μπορεί να είναι ένα ανοιχτό στοίχημα, από το οποίο να είναι διατεθειμένοι να υποχωρήσουν για πιο ήπιο συμβιβασμό.

Σε γενικές γραμμές, οι πραγματικά οικειοθελείς μετακυλίσεις τίτλων είναι ευπρόσδεκτες. Το πρόβλημα αφορά στην επίτευξή τους. Ένας τρόπος είναι τα νέα ομόλογα να δημιουργηθούν έτσι ώστε να είναι πιο ασφαλή από τα ισχύοντα. Κάτι τέτοιο, όμως, απαιτεί εγγυήσεις ή collateral. Κι έτσι, αντί να επιτυγχάνεται ο τρόπος εμπλοκής του ιδιωτικού τομέα, θα κινηθούμε στην κατεύθυνση των ευρωομολόγων.

Οι ηγέτες έχουν υποσχεθεί ότι θα πράξουν ό,τι χρειαστεί για τη σταθεροποίηση του ευρώ. Ποτέ δεν παραδέχτηκαν ότι αυτό ίσως σημαίνει πως σταδιακά θα επιτραπεί η μετακίνηση του συνόλου του ελληνικού χρέους στα δικά τους χέρια. Ενδεχομένως σε αυτήν την κατεύθυνση να οδηγούμαστε, είτε λόγω των περιστάσεων είτε από επιλογή.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation