Στη ρωμαϊκή αρένα η Γερμανία

Στο "παρά 5" μιας συμφωνίας για την ελληνική διάσωση, η ιταλική μετάσταση έρχεται να ταράξει τη Γερμανία. Πιο επικίνδυνη η διάλυση της ευρωζώνης από το να μην είχε δημιουργηθεί ποτέ!

Δημοσιεύθηκε: 13 Ιουλίου 2011 - 07:44

Quentin Peel

Η μετάσταση της κρίσης εθνικών χρεών της Ευρώπης από την Ελλάδα στην Ιταλία δεν μπορούσε να προκύψει σε πιο δύσκολη και τεταμένη στιγμή για τους νευρικούς οικονομικούς χειριστές της Γερμανίας.

Έπειτα από μήνες έντονης προσπάθειας για έλεγχο των επιπτώσεων των κρίσεων χρεών στις μικρότερες οικονομίες της περιφέρειας της ευρωζώνης, η προτιμητέα γερμανική εκδοχή μιας νέας ελληνικής διάσωσης -που θα περιελάμβανε ιδιώτες πιστωτές καθώς και δημόσιο χρήμα- έδειχνε να βρίσκεται κοντά σε συμφωνία το σαββατοκύριακο.

Σύμφωνα με πρόσωπα που βρίσκονται κοντά στις διαβουλεύσεις, το μόνο που χρειαζόταν ήταν λίγες εβδομάδες ηρεμίας στις αγορές για να ολοκληρωθούν οι περίπλοκες λεπτομέρειες και όλα θα ήταν καλά.

Οι ιδιώτες πιστωτές θα συμφωνούσαν εθελοντικά σε ανταλλαγή ομολόγων με μεγαλύτερες λήξεις, μαζί με κάποια μορφή επαναγορών ομολόγων που θα χρηματοδοτούνταν με δημόσιο χρήμα, για να «γλυκάνει» το φάρμακο. Αυτή η ανακούφιση στο χρέος θα ήταν μια σημαντική συμβολή στο συνολικό πακέτο, που θα περιελάμβανε φρέσκο χρήμα από τα μέλη της ευρωζώνης και το ΔΝΤ. Αν και οι οίκοι αξιολόγησης ίσως χαρακτήριζαν την Αθήνα σε κατάσταση επιλεκτικής στάσης πληρωμών, θα ήταν μια πολύ σύντομη κατάσταση, ίσως για ένα 15νθήμερο, και θα επέτρεπε στην ΕΚΤ να επιστρέψει αμέσως με παροχή ρευστότητας σε ελληνικές τράπεζες.

Όμως, η έξοδος των ομολογιούχων από το ιταλικό χρέος τις τελευταίες ημέρες ανέβασε ξαφνικά τη θερμοκρασία και τις πιέσεις για να γίνει κάτι επειγόντως. Στο Βερολίνο υπάρχει υποψία ότι ο πανικός στις αγορές μπορεί να δρομολογήθηκε από επενδυτές που φλέγονται να αποφύγουν τη συμμετοχή των ιδιωτών πιστωτών. Οι Γερμανοί μανδαρίνοι επιμένουν ότι χρειάζονται χρόνο για να κλείσουν το ελληνικό deal και να διασφαλίσουν μια διαρκή λύση στο βαρύ χρέος των Αθηνών.

Στον αντίποδα, η ιταλική κρίση χρεών θεωρούνταν πάντα πολύ απεχθής ακόμη και ως σκέψη. Όμως, ο συνδυασμός από το τεράστιο δημόσιο χρέος της Ρώμης και το δυσλειτουργικό πολιτικό σύστημα ήταν ένα ατύχημα που περίμενε να συμβεί.

Η Ελλάδα, η Ιρλανδία και η Πορτογαλία είναι όλες μικρές οικονομίες, των οποίων τα προβλήματα μπορούν να λυθούν με τα κεφάλαια που έχουν ήδη δεσμευτεί να δώσουν οι εταίροι της ευρωζώνης. Η Ισπανία θα ήταν μια δύσκολη περίπτωση, αλλά τελικά θα τη διαχειρίζονταν. Όμως, η Ιταλία, με ένα βουνό χρέος σχεδόν 120% του ΑΕΠ, κλείνει από μόνη της ένα... γήπεδο.

Ωστόσο, η Ιταλία είχε πάντα επιεική αντιμετώπιση από τη Γερμανία, παρά τον εθισμό της μεσογειακής χώρας στο δημόσιο χρέος. Ίσως να έχει τις ρίζες της στο Drang nach Suden -τη λαχτάρα του Νότου- του παρελθόντος, που έχει γοητεύσει Γερμανούς καλλιτέχνες και συγγραφείς μέσα στους αιώνες, προσφέροντας έμπνευση στα ποιήματα του Goethe και στα μυθιστορήματα του Thomas Mann. Οι Γερμανοί τουρίστες και σήμερα «ακολουθούν» τα βήματά τους στη Βενετία, στην Τοσκάνη και στη Ρώμη.

Στη δεκαετία του ’90, όταν χαράσσονταν οι κανόνες του ευρώ ως ενιαίου νομίσματος, πολλοί αξιοσέβαστοι Γερμανοί προειδοποιούσαν για τους κινδύνους του να ενταχθούν η Ιταλία και το Βέλγιο ως πλήρη μέλη, επειδή είχαν να εξυπηρετήσουν χρέη άνω του 100% του ΑΕΠ.

Ο Hans Tietmeyer, ο αυστηρός μονεταριστής διοικητής της Bundesbank το 1993 - 1999, είχε πει στο γερμανικό κοινοβούλιο το 1998 ότι τα υπερβολικά χρέη και στις δύο χώρες θα πρέπει να μειωθούν δραστικά, αλλιώς «πολύ σύντομα» θα προκαλέσουν προβλήματα στη νομισματική ενοποίηση.

Ο ίδιος είχε προειδοποιήσει ότι η έλλειψη στενότερης πολιτικής ενοποίησης θα υπονομεύσει τη νομισματική ένωση. «Μακροπρόθεσμα, η νομισματική ενοποίηση δεν μπορεί να επιβιώσει και δεν θα επιβιώσει αν δεν συμπληρωθεί από ένα ευρύ πολιτικό, κοινό περιβάλλον», είχε δηλώσει στους «F.T.» το 1994.

Και είχε πει επίσης: «Εάν δημιουργήσουμε μια νομισματική ένωση και αυτή αποδειχτεί αποτυχία, θα είναι μια πολύ - πολύ λυπηρή έκβαση για την Ευρώπη. Το να διαλυθεί μια τέτοια ένωση θα ήταν πιο επικίνδυνο από το να μην είχε δημιουργηθεί ποτέ».

Κι αυτή είναι η κατάληξη που ο κ. Wolfgang Schauble, ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, αγωνίζεται τώρα μέρα και νύχτα να αποφύγει.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation