Παράνομοι traders ή παράνομες... τράπεζες;

Πόσο ξεκάθαρο είναι ότι ο κ. Adoboli όντως παραβίασε κανόνες; Μήπως απλώς έκανε τη δουλειά του στο καθ' όλα ριψοκίνδυνο investment banking; Ερωτήματα των FT και πρόταση για πάγωμα στήριξης στις τράπεζες.

Δημοσιεύθηκε: 16 Σεπτεμβρίου 2011 - 14:02

Παράνομοι traders ή παράνομες... τράπεζες;

Όσα συνέβησαν στη UBS -ζημία 2 δισ. δολ. από τα χέρια ενός και μόνο trader- είναι το καλύτερο επιχείρημα για εκείνους που ζητούν βαθιές μεταρρυθμίσεις στον τραπεζικό κλάδο. Άλλοι πάλι επισημαίνουν πως η ιστορία της UBS συμβαίνει σε μία ήδη δύσκολη περίοδο αβεβαιότητας για τις τράπεζες. Ας ελπίσουμε ότι θα επικρατήσει η λογική της πρώτης άποψης.

Ό,τι κι αν έκανε ο Kweku Adoboli, ο trader που συνελήφθη για τη συγκεκριμένη υπόθεση, κατάφερε να γείρει την πλάστιγγα υπέρ των μεταρρυθμίσεων στις τράπεζες. Οι αποκαλύψεις για όσα έγιναν στη UBS συνέπεσαν με την τρίτη επέτειο της κατάρρευσης της Lehman Brothers. Σε κάθε γωνιά του πλανήτη, εκείνοι που αισθάνονται ότι οι τραπεζίτες γλίτωσαν για μία ακόμη φορά θα πρέπει τώρα να σκέφτονται: "Κοίτα που πάλι θα ξεφύγουν".

Το σκεπτικό αυτό είναι σωστό, όμως εν μέρει. Η ζημία των 2 δισ. δολ. είναι ένα τεράστιο ποσό και σίγουρα πολύ μεγάλο σκάνδαλο για τη UBS. Θα πρέπει, όμως, να εξετάσουμε αυτό το νούμερο συγκριτικά με άλλα μεγέθη. Μετά βίας αντιστοιχεί στο 4% των ιδίων κεφαλαίων της τράπεζας. Το ποσό δεν είναι τόσο μεγάλο ώστε να οδηγήσει σε κατάρρευσή της.

Ο αντίκτυπος που δημιουργείται για τις ευρύτερες δραστηριότητές της, όμως, είναι πολύ επικίνδυνος τόσο για την ίδια όσο και για το ευρύτερο χρηματοοικονομικό σύστημα. Η παγκόσμια οικονομία δεν πλήττεται από τις κινήσεις παράνομων traders, αλλά από συστημικές και συστηματικές αποτυχίες στην αντιμετώπιση της έκθεσης που συνειδητά αναλαμβάνουν οι τράπεζες, όπως αποδεικνύεται και από τις ζημίες των 50 δισ. δολ. που κατέγραψε η UBS από τους τίτλους ενυπόθηκων στεγαστικών δανείων πριν από λίγα χρόνια.

Επιπλέον, θα πρέπει να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί όταν χρησιμοποιούμε τον όρο παράνομοι traders. Ακόμη δεν είναι γνωστό ποιους εσωτερικούς κανόνες διαχείρισης κινδύνου παραβίασε ο κ. Adoboli στη UBS - αν όντως τέτοιοι κανόνες παραβιάστηκαν.

Το τμήμα Delta 1, όμως, στο οποίο εργαζόταν, μπορεί να δημιουργήσει τεράστιες ζημίες. Βρίσκεται σε μία γκρίζα ζώνη ανάμεσα στις proprietary συναλλαγές (που γίνονται για λογαριασμό της τράπεζας) και στις συναλλαγές που γίνονται για λογαριασμό των πελατών. Από τους τελευταίους, όσα κέρδη επιτυγχάνονται πέραν του στόχου μπορούν να κρατηθούν από την τράπεζα. Είναι το τέλειο κίνητρο για να αναλάβει ο trader μεγαλύτερο ρίσκο.

Ανεξαρτήτως του εάν ο κ. Adoboli παραβίασε εσωτερικούς κανόνες της UBS ή ευρύτερη νομοθεσία με την ανάληψη τέτοιων κινδύνων, θα πρέπει να αποδεχτούμε ότι αυτή είναι η δουλειά των investment bankers. Εάν λοιπόν οι... παράνομοι traders είναι ένα πρόβλημα, τότε η παράνομη πρακτική είναι ένα ακόμη μεγαλύτερο.

Το σκάνδαλο της UBS, κατά συνέπεια, επιβεβαιώνει όσα ήδη ξέρουμε. Το μάθημα και πάλι είναι πως τα παράγωγα μπορούν όχι μόνο να διαχειριστούν τον κίνδυνο αλλά και να τον αποκρύψουν. Ένα ακόμη μάθημα είναι πως δεν πρέπει να επιτραπεί στο δομικά επικίνδυνο investment banking να πλήξει τον ευρύτερο χρηματοοικονομικό κλάδο και την οικονομία.

Το σκάνδαλο στη UBS είναι ένα καμπανάκι να επιταχύνουμε τις προσπάθειες για ενίσχυση της κεφαλαιακής ασφάλειας των τραπεζών. Έτσι θα εξασφαλίσουμε ότι ο επενδυτικός κίνδυνος που αναλαμβάνουν τα πιστωτικά ιδρύματα θα είναι θέμα που θα απασχολεί μόνο τα ίδια και τους μετόχους τους - αρκεί οι τελευταίοι να μην εξαπατηθούν ή να μην παραπλανηθούν.

Δεν βρισκόμαστε όμως σε αυτήν την κατάσταση. Το σκάνδαλο της UBS θα έχει επιπτώσεις. Κυρίως στην ίδια, της οποίας η φήμη έχει ήδη πληγεί σημαντικά από τις ζημίες της σε τίτλους ενυπόθηκων δανείων. Αυτό το νέο πλήγμα θα κάνει τα πράγματα ακόμη πιο δύσκολα για το τμήμα διαχείρισης κεφαλαίων. Το σκάνδαλο, όμως, αποκαλύπτει και πάλι πόσο λίγα γνωρίζουμε για όσα κρύβουν οι ισολογισμοί των τραπεζών και θα δημιουργήσει σκεπτικισμό και για άλλες τράπεζες - ιδίως στην ευρωζώνη όπου οι πιέσεις είναι ήδη έντονες.

Τα μεγαλύτερα ερωτήματα που εγείρονται αφορούν στην Ελβετία. Η χώρα, που παραδοσιακά είναι πολύ συντηρητική ως προς τον χειρισμό του χρήματος, φαίνεται πως κουράζεται με τη ριψοκίνδυνη κουλτούρα των επενδυτικών τραπεζών. Ενδεχομένως πλέον να καταλήξει στο ότι ακόμα και η αυστηρότερη ελβετική εκδοχή των κανόνων της Βασιλείας ΙΙΙ ίσως δεν αρκεί για την προστασία των κεφαλαίων του Δημοσίου.

Δύσκολα μπορεί να αλλάξει κανείς νοοτροπίες με απλά διατάγματα και κανόνες. Οι νοοτροπίες εξελίσσονται όταν αλλάζει το γενικότερο κλίμα. Για να τεθεί υπό έλεγχο η νοοτροπία που επικρατεί στην ευρύτερη επενδυτική στρατηγική μια καλή αρχή θα ήταν να σταματήσουμε να επιδοτούμε τον συγκεκριμένο κλάδο.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation