Η ευρωζώνη να σταματήσει την τσιγγουνιά

Οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης έχουν υπονομεύσει την αξιοπιστία τους. Πρέπει να πάρουν απόφαση να βάλουν χρήματα -και όχι άλλη μία υπόσχεση για χρήματα- στο τραπέζι, γράφει το editorial των F.T.

Δημοσιεύθηκε: 26 Οκτωβρίου 2011 - 07:46

Editorial

Σχεδόν δύο χρόνια αφότου ξέσπασε η ευρωπαϊκή κρίση χρεών, η αβεβαιότητα στις αγορές και στην πολιτική είναι έντονη όσο ποτέ. Οι φόβοι για τη δυνατότητα των κρατών να εξυπηρετήσουν τα χρέη τους έχουν πάρει τη μορφή αυτοεκπληρούμενης πορείας, η οποία, αν δεν υπάρξει δραστική μεταστροφή στην ψυχολογία της αγοράς, θα πλήξει την ίδια την καρδιά της ευρωζώνης.

Αυτό που χρειάζεται δεν είναι άλλο από αλλαγή της διάθεσης των ψηφοφόρων και των αγορών, από αυτοεκπληρούμενη απογοήτευση, σε εμπιστοσύνη για το μέλλον. Μέχρι στιγμής, οι ηγέτες δεν το έχουν καταφέρει.

Είναι καλύτερα να δώσουν χρόνο ώστε να συμφωνηθεί μια πολιτική που θα αποδώσει, παρά να βιαστούν με εσφαλμένες αντιδράσεις. Οι ηγέτες θα πρέπει να θυμούνται στη σημερινή σύνοδο κορυφής ότι η Ευρώπη δεν αντέχει άλλη μία... μισοψημένη λύση, που θα παρουσιάζεται ως η αποφασιστική λύση.

Μέχρι στιγμής, οι ενδείξεις είναι μικτές, στην καλύτερη περίπτωση. Πιο υποσχόμενη είναι η ένδειξη ότι οι πολιτικοί αποδέχονται πως το σχέδιο διάσωσης των Αθηνών πρέπει να είναι ανώτερο από το «κούρεμα» που έχουν προεξοφλήσει οι αγορές για τα κρατικά ομόλογα. Το 21% που είχαν αποδεχτεί οι ιδιωτικές τράπεζες ποτέ δεν ήταν επαρκές και δεν αντιστοιχούσε καν στο μέγεθος της ζημίας που έχει σημειωθεί στην αξία της αγοράς ομολόγων. Η περικοπή 60% που τώρα συζητείται είναι πιο ρεαλιστική.

Όσο για τα νέα τραπεζικά κεφάλαια, οι κυβερνήσεις έχουν συμβιβαστεί με ένα εύλογο μέγεθος. Συνεχίζουν όμως να προστατεύουν τους ομολογιούχους των τραπεζών από το να βοηθήσουν να κλείσει η «τρύπα» κεφαλαίων που δημιούργησαν οι κακές επενδύσεις των τραπεζών. Ακόμα χειρότερα, οι κυβερνήσεις συνεχίζουν να διαφωνούν για το πώς θα σταματήσουν οι έξοδοι από τις αγορές κρατικών ομολόγων, που προκαλούν τα τραπεζικά προβλήματα και δεν πρόκειται να τακτοποιηθούν με καμία άσκηση ανακεφαλαιοποίησης.

Όσον αφορά στη μεγαλύτερη πρόκληση όλων -την αποτροπή κρίσης αναχρηματοδότησης σε μεγάλη οικονομία της ευρωζώνης-, οι κυβερνήσεις δεν έχουν μάθει πολλά. Από την αρχή, το ντόμινο μεταδιδόταν βήμα-βήμα με κάθε διακήρυξη, η οποία προκαλούσε μπέρδεμα περισσότερο παρά ξεμπέρδεμα. Εύλογα δημιουργήθηκε η υποψία ότι η ευρωζώνη δεν έχει διάθεση να βάλει τόσα λεφτά όσα δηλώνει.

Οπότε, ποιο είναι το πλάνο της; Μια περίπλοκη δομή ασφαλίσεων σχεδιασμένη να ελαχιστοποιήσει το μέγεθος των κεφαλαίων που τοποθετούνται σε προβληματικές αγορές ομολόγων. Δεν είναι καθόλου σαφές ότι αυτή η προσέγγιση είναι αρκετά αξιόπιστη ώστε να πείσει τους επενδυτές.

Οι κυβερνήσεις της ευρωζώνης έχουν υπονομεύσει τόσο άσχημα την ίδια την αξιοπιστία τους που δύσκολα πιστεύει κανείς ότι θα τιμήσουν τις εξασφαλίσεις που θέλουν να εισαγάγουν. Τώρα, όμως, ο μόνος τρόπος για να επανέλθει με σοκ η εμπιστοσύνη των αγορών για τη δυνατότητα της ευρωζώνης να συγκρατήσει κρίσεις ρευστότητας είναι να βάλει χρήματα στο τραπεζι - και όχι άλλη μία υπόσχεση για χρήματα.

Ο αποφασιστικός τρόπος θα είναι να χρησιμοποιηθεί το European Financial Stability Facility: να αντλήσει κεφάλαια γρήγορα και σε μεγάλες κλίμακες, ώστε να έχει αρκετά πυρομαχικά για να στηρίξει τις τιμές των νέων ομολόγων που θα εκδοθούν από όποια κυβέρνηση είναι φερέγγυα, με το χαμηλότερο επιτόκιο που μπορεί να χρεώσει το EFSF.

Η ευρωζώνη θα πρέπει να αυξήσει τα πυρομαχικά του EFSF επιτρέποντάς του να δανειστεί πάνω από τα ισχύοντα 440 δισ. ευρώ χωρίς μεγαλύτερες εγγυήσεις -και άρα χωρίς νέο κύκλο επικυρώσεων. Αυτό μπορεί να προκαλέσει υποβάθμιση της αξιολόγησης του EFSF κατά μία βαθμίδα, μπορεί και όχι. Ας είναι, αξίζει να πληρωθεί το τίμημα για ένα ορατό, χρηματοδοτούμενο οχυρό ρευστότητας, που θα μειώσει το κόστος της κρατικής πίστωσης, θα αποκαταστήσει την οικονομική εμπιστοσύνη και θα εξαλείψει τις ανησυχίες για την τραπεζική φερεγγυότητα.

Η ευρωζώνη έχει τα κεφάλαια να το κάνει. Το να επιστρατεύσει επιπλέον πόρους δεν βλάπτει. Τα πλεονασματικά ασιατικά κράτη θα πρέπει να ενθαρρυνθούν να βοηθήσουν - αγοράζοντας όμως ομόλογα του EFSF, όχι συμμετέχοντας σε αδιαφανή Special Purpose Vehicles. Και η ΕΚΤ μπορεί να βοηθήσει. Σε αντάλλαγμα, για να ξεφορτωθεί το αχάριστο πρόγραμμα αγοράς ομολόγων, μπορεί να προσφέρει επαναγορά των ομολόγων του EFSF σε ισότιμη αξία, εξασφαλίζοντας τη ρευστότητα στην αγορά.

Τα ποσά που απαιτούνται είναι μεγάλα. Είναι όμως πολύ λιγότερα από το κόστος της απραξίας. Οι ηγέτες της ευρωζώνης έχουν δεσμευθεί να υπερασπιστούν το νόμισμά τους. Πρέπει να... αγιάσουν τα μέσα και όχι μόνο ο σκοπός.

© The Financial Times Limited 2011. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation