Με σφραγίδα Μέρκελ το χάσμα στην Ευρώπη

Μιλώντας στα ευήκοα ώτα των γερμανικών αποταμιευτικών τραπεζών, η Α. Μέρκελ έκανε μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη παρέμβαση. Τι είπε για την Ε.Ε. και τι σήμα έδωσε στην ΕΚΤ. Πώς αναγνώρισε τον... διχασμό.

Δημοσιεύθηκε: 26 Απριλίου 2013 - 07:41

Michael Steen (Φρανκφούρτη), James Wilson (Δρέσδη), Peter Ehrlich (Βερολίνο)

Η Angela Merkel κατέδειξε το μεγάλο χάσμα που υπάρχει στην καρδιά της ευρωζώνης, όταν παρενέβη στην πολιτική των επιτοκίων, ισχυριζόμενη ότι, σε μεμονωμένες περιπτώσεις, η Γερμανία θα χρειαζόταν υψηλότερα επιτόκια, σε αντίθεση με τις νότιες χώρες, που ζητούν απελπισμένα χαλαρότερη νομισματική πολιτική.

Η ιδιαίτερα ασυνήθιστη παρέμβασή της, μία εβδομάδα πριν, σύμφωνα με τις προβλέψεις πολλών οικονομολόγων, να μειώσει η... ανεξάρτητη ΕΚΤ το βασικό δανειστικό επιτόκιο καταδεικνύει το πόσο πολύ συνεχίζουν να απέχουν οι οικονομίες του εύπορου Βορρά από αυτές του βυθισμένου στη λιτότητα Νότου.

Καθώς ο αριθμός των ανέργων στην Ισπανία έσπασε το φράγμα των 6 εκατομμυρίων και στη Γαλλία εμφανίστηκε ρεκόρ 3,2 εκατ., η μακροχρόνια διαμάχη «ανάπτυξη εναντίον λιτότητας», που σιγοέβραζε αυτήν την εβδομάδα, ξέσπασε με κλιμακούμενες φωνές που ζητούν από τη Γερμανία να ξανασκεφτεί για τα μέτρα καταπολέμησης της κρίσης.

«Η ΕΚΤ είναι προφανώς σε δύσκολη θέση», είπε η Α. Merkel. «Για τη Γερμανία, θα πρέπει να αυξήσει ελαφρώς τα επιτόκια αυτήν τη στιγμή, ενώ για άλλες χώρες θα πρέπει να κάνει ακόμη περισσότερα για να προσφέρει ρευστότητα, και ειδικά ώστε να φτάσει η ρευστότητα στην εταιρική χρηματοδότηση».

Αν και τα σχόλιά της αντικατοπτρίζουν την επικρατούσα άποψη μεταξύ πολλών Γερμανών οικονομολόγων, οι πολιτικοί της χώρας, μεγαλωμένοι με την παράδοση της ανεξαρτησίας της Bundesbank, συνήθως αποφεύγουν να εκφέρουν απόψεις για τη νομισματική πολιτική. Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Wolfgang Schauble έσπασε επίσης το ταμπού, δηλώνοντας πρόσφατα ότι «η ΕΚΤ θα πρέπει να αφαιρέσει ρευστότητα από το σύστημα».

Σχολιάζοντας τις δηλώσεις της καγκελαρίου, ο υπουργός Οικονομίας Philipp Rosler, δήλωσε ότι «η ανεξαρτησία της ΕΚΤ είναι βασική αρχή για την κυβέρνηση». Πρόσθεσε επίσης: «Δεν θέλω να παρεξηγηθεί η καγκελάριος. Είμαστε απόλυτα σίγουροι ότι η ΕΚΤ ανταποκρίνεται επαρκώς στις αρμοδιότητές της».

Καθώς η ανεργία αυξάνεται στις χώρες που πλήττονται από τη λιτότητα, επικρατούν ευρείες συστάσεις για περαιτέρω μείωση των επιτοκίων, αν και η ίδια η ΕΚΤ και οι περισσότεροι οικονομολόγοι δεν πιστεύουν ότι μια μείωση κατά 25 μονάδες βάσης του επιτοκίου repo στο 0,5% θα έχει κάτι παραπάνω από συμβολική αξία για δανειολήπτες σε χώρες όπως η Ισπανία.

Η ΕΚΤ ισχυρίζεται επί μακρόν ότι ο μηχανισμός μετάδοσης με τον οποίο τα επιτόκιά της μεταφράζονται στο πραγματικό κόστος δανεισμού έχει διαλυθεί σε πολλές μεριές της ευρωζώνης και αγωνίζεται να διορθώσει το πρόβλημα. Η Γαλλία θα ήταν η πλέον ευνοημένη από πιθανή μείωση.

Καθώς η νομισματική πολιτική περιορίζεται σε όσα μπορεί να κάνει -τα επιτόκια βρίσκονται σε κάθε περίπτωση ήδη σε αρνητικά χαμηλά και δεν υπάρχει όρεξη για μεγάλα ανορθόδοξα μέσα όπως η ποσοτική χαλάρωση που έχουν αναπτύξει οι ΗΠΑ και η Ιαπωνία- το επίκεντρο στέκεται και πάλι στη δημοσιονομική πολιτική.

Η Γερμανία είναι ακλόνητος υποστηρικτής της λιτότητας και σχεδιάζει να ισορροπήσει τον δικό της προϋπολογισμό έναν χρόνο νωρίτερα από το αναμενόμενο. Όμως η Ισπανία, ο εντεταλμένος πρωθυπουργός της Ιταλίας και ο πρόεδρος της Κομισιόν Jose Manuel Barroso έχουν όλοι κοινοποιήσει τις ανησυχίες τους γι' αυτήν την πολιτική.

Μαλακώνοντας τη στάση του, το Βερολίνο εξέφρασε χθες την υποστήριξή του στη γαλλική σοσιαλιστική κυβέρνηση, υπονοώντας ότι θα στήριζε την Κομισιόν αν ήθελε να δώσει στο Παρίσι έναν χρόνο παράταση για να κατεβάσει το έλλειμμα του προϋπολογισμού κάτω από το 3%.

Ο Γερμανός Jorg Asmussen, μέλος του εκτελεστικού συμβουλίου της ΕΚΤ, έμεινε να υποστηρίζει την αυστηρή υπακοή στη λιτότητα. «Η καθυστέρηση της δημοσιονομικής προσαρμογής δεν είναι τσάμπα γεύμα», είπε σύμφωνα με το Reuters. «Σημαίνει υψηλότερα επίπεδα χρέους. Και αυτό έχει πραγματικό κόστος στην ευρωζώνη, όπου τα δημόσια χρέη είναι ήδη πολύ υψηλά».

Οι στατιστικές ανακοινώσεις του Απριλίου έδειξαν ότι η αδυναμία έχει τρυπώσει στη γερμανική οικονομία, αυξάνοντας την πιθανότητα να μειώσει η ΕΚΤ τα επιτόκια την επόμενη εβδομάδα.

Η Α. Merkel απευθυνόταν σε συνέδριο που διοργάνωσαν οι αποταμιευτικές τράπεζες της Γερμανίας, οι οποίες έχουν υποστεί πλήγμα στο επιχειρηματικό μοντέλο τους εξαιτίας των χαμηλών επιτοκίων, ειδικά καθώς είναι δυσκολότερο να προσελκύσουν αποταμιευτές όταν τα επιτόκια είναι χαμηλότερα από τον πληθωρισμό.

Ο Georg Fahrenschon, πρόεδρος της ένωσης αποταμιευτικών τραπεζών και πρώην υπουργός της Χριστιανικής Σοσιαλιστικής Ένωσης, του βαυαρικού αδελφού κόμματος της Α. Merkel, έχει δηλώσει ότι η πολιτική των χαμηλών επιτοκίων της ΕΚΤ αντιστοιχεί σε... απαλλοτρίωση των καταθέσεων.

«Οι αποταμιευτές πρέπει να μπορούν να έχουν εμπιστοσύνη ότι αυτή η περίοδος χαμηλών επιτοκίων θα λήξει όσο το δυνατόν συντομότερα», είπε. Πρόσθεσε πάντως ότι επαφίεται στους πολιτικούς της ευρωζώνης να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις που θα δίνουν στην κεντρική τράπεζα περιθώρια να δράσουν ώστε εκείνη να ομαλοποιήσει τα επιτόκια.

To Εuro2day.gr ενθαρρύνει τον διάλογο και την έκφραση απόψεων από τους αναγνώστες. Σχολιάστε το άρθρο και πείτε την άποψή σας δημόσια για όσα συμβαίνουν και μας αφορούν όλους. Αν θεωρείτε το άρθρο σημαντικό, διαδώστε το με τα εργαλεία κοινωνικής δικτύωσης.

© The Financial Times Limited 2013. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation