Η ανεπανάληπτη επανάσταση του internet

Το internet έχει γενέθλια. Αυτό το μήνα κλείνουμε 15 χρόνια από τη δημιουργία της πρώτης ιστοσελίδας. Πρόκειται για τα γενέθλια της εξαιρετικά εμπνευσμένης ιδέας του Tim Berners-Lee ότι θα μπορούσε να υπάρξει παγκόσμιο δίκτυο που θα συνδέεται, όχι με ιστό αράχνης αλλά με hypertext links και transfer protocols. Ο James Joyle πλέκει το εγκώμιο του παγκόσμιου δικτυακού χωριού και εξηγεί γιατί δεν μπορεί να επαναληφθεί μια τέτοια επανάσταση.

Δημοσιεύθηκε: 4 Νοεμβρίου 2005 - 17:32

του James Joyle

Το internet έχει γενέθλια. Αυτό το μήνα κλείνουμε 15 χρόνια από τη δημιουργία της πρώτης ιστοσελίδας. Είναι τα γενέθλια της εξαιρετικά εμπνευσμένης ιδέας του Tim Berners-Lee ότι θα μπορούσε να υπάρξει παγκόσμιο δίκτυο που θα συνδέεται, όχι με ιστό αράχνης αλλά με hypertext links και transfer protocols.

Πώς θα πρέπει να το γιορτάσουμε. Είμαστε υπερβολικά κοντά στο internet για να μπορούμε να το καταλάβουμε. Και αυτοί που έχουν χάσει τα χρήματά τους κατά τη διάρκεια της ”φούσκας” των dotcoms, χαιρετίζουν την όποια γιορτή για το internet με τον ίδιο τρόπο που κάποιος με hangover αντιδρά σε μια αναφορά στο ποτό που έπινε το προηγούμενο βράδυ. Η γνώση της ντροπιαστικής υπερβολής επιφέρει πουριτανισμό. Όχι άλλη τεκίλα ή ρομαντισμό για το internet για μένα παρακαλώ!

Είναι κρίμα όμως, γιατί υπάρχουν τρία πράγματα που πρέπει να αντιληφθούμε για το net. Πρώτον, ότι είναι πιο εντυπωσιακό από ότι νομίζουμε. Δεύτερον, ότι ο συνδυασμός των διαφορετικών τεχνολογιών που οδήγησε στη δημιουργία του internet ήταν εξαιρετικά απίθανος. Τρίτον, ότι πιθανότατα δεν θα το δημιουργούσαμε σήμερα. Στην πραγματικότητα πιο πιθανό είναι να το καθιστούσαμε παράνομο.

Γιατί είναι εντυπωσιακό το internet; Για όλα αυτά που έχουν προσθέσει οι ίδιοι οι χρήστες μέσα. Κάποιοι μπορεί να θυμούνται την πρώιμη εποχή που τα πιο συναρπαστικά sites στο internet είχαν φωτογραφίες από καφετέριες πανεπιστημίων σε μακρινές τοποθεσίες.

Όμως τι γίνεται τώρα; Πότε είναι η τελευταία φορά που κοιτάξατε εγκυκλοπαίδια; Πότε είναι η τελευταία φορά που η περιέργειά σας έμεινε ακάλυπτη για περισσότερο από δυο λεπτά; Το μεγαλύτερο μερίδιο των πληροφοριών που βρίσκει κανείς στο net παρέχεται από ερασιτέχνες που αρέσκονται να μοιράζονται τις γνώσεις τους.

Αναλογιστείτε τη γκάμα των πληροφοριών στον πολιτισμό, την επιστήμη και τη λογοτεχνία -από την Public Library of Science και τη Wikipedia έως το Project Gutenberg και το National Map. Το internet δεν μπορεί να μας φέρει σε σημείο όπου μπορούμε όλοι να έχουμε πρόσβαση σε όλα τα επιτεύγματα του παγκόσμιου πολιτισμού και της παγκόσμιας γνώσης, καθώς κανείς δεν μπορεί να διασφαλίσει την παγκόσμια μόρφωση. Όμως σίγουρα συμβάλλει στη βελτίωση της υφιστάμενης κατάστασης και μας φέρνει πιο κοντά στο επιδιωκόμενο αποτέλεσμα.

Γιατί ο συνδυασμός των τεχνολογιών που οδήγησαν στο internet είναι απίθανος; Για τους περισσότερους από εμάς, το internet προσεγγίζεται μέσω προσωπικών υπολογιστών που χρησιμοποιούν ανοιχτά πρωτόκολλα -πρότυπα και γλώσσες προγραμματισμού που δεν ανήκουν σε κανέναν- για να επικοινωνήσουν με ένα δίκτυο (δεν υπάρχει κάποιο κεντρικό σημείο όπου βρίσκονται τα δεδομένα), οι μηχανισμοί μεταφοράς δεδομένων του οποίου είναι επίσης ανοιχτοί.

Φαντασθείτε ένα δίκτυο με αντίστροφο σχεδιασμό. Φαντασθείτε ότι ο υπολογιστής σας είναι δικτυωμένος από τον κατασκευαστή με συγκεκριμένα προγράμματα και λειτουργίες, χωρίς πειραματισμούς με νέες τεχνολογίες από τρίτα μέρη -όπως το instant messaging, το Google Earth και τα flash animations. Φανταστείτε τέλος, ότι το δίκτυο είναι ”κλειστό” και απορρέει από μια κεντρική πηγή. Φαίνεται περισσότερο σαν συνδρομητική τηλεόραση παρά σαν δίκτυο.

Ευτυχώς, το internet αναπτύχθηκε επειδή κινηθήκαμε σε εντελώς διαφορετική κατεύθυνση, προς την έλλειψη κεντρικού ελέγχου.

Γιατί δεν θα μπορούσαμε να δημιουργήσουμε το internet σήμερα; Το παγκόσμιο δίκτυο έγινε πολύ δημοφιλές υπερβολικά γρήγορα, για να μπορέσει να ελεγχθεί. Οι πολιτικοί, οι δικηγόροι και οι προστάτες των πνευματικών δικαιωμάτων δεν ήταν εκεί τη στιγμή της σύλληψης του εγχειρήματος.

Τι θα έλεγαν, εάν ήταν εκεί; Πώς θα έμοιαζε ένα δίκτυο που θα είχε δημιουργηθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Προστασίας Πνευματικών Δικαιωμάτων ή την Walt Disney; Πάλι θα έμοιαζε με συνδρομητική τηλεόραση ή το Minitel, το γαλλικό δίκτυο υπολογιστών. Άλλωστε, ο έλεγχος πάντοτε έχει τη λογική του. ”Επιτρέπετε στον καθένα να συνδέεται στο internet; Τον καθένα να αποφασίζει τι περιεχόμενα θα υπάρχουν; Αυτό είναι η συνταγή για πειρατεία και πορνογραφία”.

Φυσικά είναι. Αλλά είναι και πολύ περισσότερα. Όμως, οι δικηγόροι έχουν μάθει πλέον το μάθημά τους και η νομοθέτηση των τεχνολογικών εξελίξεων αναπτύσσεται ταυτόχρονα με την ίδια την τεχνολογία. Οπότε, όταν θα συλληφθεί η επόμενη ιδέα που θα οδηγήσει στην επόμενη ”ενοχλητική” τεχνολογία επικοινωνίας -το επόμενο internet- οι δικηγόροι θα είναι έτοιμοι και η λογική του ελέγχου θα είναι έκδηλη στη νέα τεχνολογία.

(*) Ο συγγραφέας είναι καθηγητής νομικής στο Duke Law School και συνιδρυτής του Centre for the Study of the Public Domain.

© The Financial Times Limited 2005. All rights reserved.
FT and Financial Times are trademarks of the Financial Times Ltd.
Not to be redistributed, copied or modified in any way.
Euro2day.gr is solely responsible for providing this translation and the Financial Times Limited does not accept any liability for the accuracy or quality of the translation