Δήλωση Μιχάλη Σάλλα, Προέδρου Δ.Σ.

Η προ φόρων και προβλέψεων κερδοφορία του Ομίλου Πειραιώς για το 2009 διαμορφώθηκε στα €780 εκατ έναντι €774 εκατ το 2008. Τα καθαρά έσοδα και το κόστος λειτουργίας παρέμειναν επίσης στα επίπεδα του 2008, ενώ οι προβλέψεις αυξήθηκαν στα €491 εκατ έναντι €388 εκατ λόγω των δυσμενών οικονομικών συνθηκών. Τα καθαρά κέρδη του 2009 ανήλθαν σε €235 εκατ, μειωμένα κατά 25% σε ετήσια βάση. Αφαιρουμένης της έκτακτης εισφοράς, τα καθαρά κέρδη διαμορφώνονται στα €202 εκατ.

Οι άξονες της πολιτικής του Ομίλου για το 2009, ρευστότητα, κεφαλαιακή επάρκεια, ποιότητα δανείων και συγκράτηση κόστους, παραμένουν στις προτεραιότητές του και το 2010. Παράλληλα, προετοιμάζονται τα επόμενα βήματα επιχειρηματικής ανάπτυξης, τόσο στις χώρες της ΝΑ Ευρώπης, που εισέρχονται σε φάση σταδιακής ανάκαμψης, όσο και στην Ελλάδα.

Η ελληνική οικονομία είναι αντιμέτωπη με σημαντικές δημοσιονομικές και διαρθρωτικές προκλήσεις που απαιτούν γενναία μέτρα για να την επαναφέρουν σε τροχιά ανάπτυξης. Το Πρόγραμμα Σταθερότητας και Ανάπτυξης 2010-2013, όπως διαμορφώνεται σε συνεννόηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, είναι στην ορθή κατεύθυνση. Με την υλοποίησή του δίνεται στην Ελλάδα η ευκαιρία να εξυγιάνει τα δημόσια οικονομικά της και να προωθήσει τις διαρθρωτικές αλλαγές που θα την οδηγήσουν σε ασφαλέστερο οικονομικό περιβάλλον. Εξίσου αναγκαία την κρίσιμη αυτή περίοδο είναι η συμβολή του ιδιωτικού τομέα με πρωτοβουλίες και δράσεις που θα οδηγήσουν σε βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και ανάκαμψη της οικονομίας.

Αποτελέσματα 2009

*Κέρδη προ φόρων και προβλέψεων στα €780 εκατ, +1% σε ετήσια βάση (€774 εκατ το 2008).
* Καθαρά έντοκα έσοδα €1.105 εκατ, -5% σε ετήσια βάση, αλλά βελτιωμένα κατά 3% το 4ο 3μηνο έναντι του 3ου 3μήνου (€292 εκατ έναντι €285 εκατ αντίστοιχα). 
* Kαθαρό επιτοκιακό περιθώριο 4ου 3μήνου 2009 (ΝΙΜ προς έντοκα στοιχεία ενεργητικού) με οριακή άνοδο στο 2,8% από 2,7% το 3ο 3μηνο 2009. Σε επίπεδο έτους το ΝΙΜ στο 2,6% από 3,0% το 2008 λόγω της συμπίεσης από το αυξημένο κόστος καταθέσεων. 
* Καθαρά έσοδα €1.663 εκατ, +1% σε ετήσια βάση. 
*  Διατήρηση λειτουργικού κόστους (€893 εκατ) στο επίπεδο του 2008 (€897 εκατ). 
* Σταθερός δείκτης «κόστος προς έσοδα» στο 54% το 2009 όπως το 2008. 
* Προβλέψεις €491 εκατ, αντιστοιχώντας σε 126 μ.β. ως προς το μέσο όρο των δανείων έναντι 111 μ.β. το 2008. 
* Καθαρά κέρδη €235 εκατ, -25% σε ετήσια βάση λόγω της σημαντικής αύξησης των προβλέψεων. Μετά την έκτακτη εισφορά (€34 εκατ), τα καθαρά κέρδη που αναλογούν στους μετόχους διαμορφώθηκαν σε €202 εκατ.

Μεγέθη 31 Δεκεμβρίου 2009 

* Σύνολο ενεργητικού €54,3 δισ, -1% σε ετήσια βάση. 
* Δάνεια μετά από προβλέψεις €37,7 δισ (-2% σε ετήσια βάση, +1% το 4ο 3μηνο 2009). 
* Καταθέσεις €30,8 δισ (-2% τόσο σε ετήσια όσο και τριμηνιαία βάση).
* Δείκτης δανείων προς καταθέσεις, εξαιρουμένων των τιτλοποιημένων δανείων, στο 107% από 112% στο τέλος του 2008. 
* Δάνεια σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών στο 5,1%, με δείκτη κάλυψης από προβλέψεις στο 51%, αυξημένο σε σχέση με το Σεπ. ’09 (48%). Μαζί με τις εμπράγματες εξασφαλίσεις, η κάλυψη ανέρχεται στο 110%. 
* Συνολικά ίδια κεφάλαια €3,6 δισ. 
* Εποπτικά ίδια κεφάλαια στα €3,7 δισ, με το δείκτη κεφαλαιακής επάρκειας στο 9,8% (ε), Tier I 9,1% (ε), Core Tier I στο 8,2% (ε). 
* Δείκτης ιδίων κεφαλαίων αφαιρουμένων άυλων στοιχείων, υπεραξίας και προνομιούχων μετοχών προς το σύνολο του ενσώματου ενεργητικού (tangible equity / tangible assets) στο 5,4% από 5,0% στο τέλος του 2008.

Εξέλιξη Μεγεθών

Οι καταθέσεις με τα ομόλογα λιανικής στο τέλος Δεκεμβρίου 2009 ανήλθαν σε €30,8 δισ, -2% σε ετήσια βάση. Ο δείκτης «δανείων προς καταθέσεις», χωρίς τις τιτλοποιήσεις, βελτιώθηκε στο 107% από 112% ένα χρόνο πριν. Σχεδόν €5 δισ από τα δάνεια της Τράπεζας έχουν τη δυνατότητα «αυτοχρηματοδότησης» από ρευστότητα που αντλείται μέσω τιτλοποιήσεων. Υπενθυμίζεται ότι στη διάρκεια του 2009 η Τράπεζα πραγματοποίησε 5 τιτλοποιήσεις ονομαστικής αξίας €5 δισ.

Στην Ελλάδα οι καταθέσεις ανήλθαν σε €25,9 δισ, -3% σε ετήσια βάση, ενώ στο εξωτερικό οι καταθέσεις σημείωσαν αύξηση κατά 6% ετησίως, ανερχόμενες σε €4,9 δισ.

Μεταβολή Δανείων και Καταθέσεων

Η πιστωτική δραστηριότητα του Ομίλου προσαρμόσθηκε στις συνθήκες της αγοράς, με πολιτική για ισόποση μεταβολή δανείων και καταθέσεων. Ωστόσο, η Τράπεζα συνεχίζει την απαρέγκλιτη εξυπηρέτηση της πελατειακής της βάσης, όπως φαίνεται και από τις ετήσιες εκταμιεύσεις της για το 2009, οι οποίες ανήλθαν σε €10 δισ. Οι καταθέσεις του Ομίλου σε ετήσια βάση είναι μειωμένες κατά ~€500 εκατ, μεταβολή που προέρχεται από τις προθεσμιακές καταθέσεις και ομόλογα λιανικής (-€2,3 δισ), ενώ οι καταθέσεις όψεως και ταμιευτηρίου σημείωσαν άνοδο κατά €1,8 δισ το 2009, με συνεισφορά 32% στις συνολικές καταθέσεις από 26% το 2008. Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ρυθμός ανόδου των καταθέσεων ταμιευτηρίου της Τράπεζας στην Ελλάδα το 2009 ανήλθε σε 31% έναντι 13% για την ελληνική αγορά.

Tα δάνεια μετά από προβλέψεις μειώθηκαν κατά 2% σε ετήσια βάση, με το υπόλοιπό τους να ανέρχεται σε €37,7 δισ στο τέλος Δεκεμβρίου 2009, ενώ σε τριμηνιαία βάση παρουσίασαν αύξηση κατά 1%. Τα δάνεια προ προβλέψεων διαμορφώθηκαν σε €38,7 δισ στο τέλος του 2009.

Οι χορηγήσεις της Τράπεζας Πειραιώς και των θυγατρικών της στην Ελλάδα παρέμειναν στο ίδιο επίπεδο σε ετήσια βάση στα €30,0 δισ, ενώ οι χορηγήσεις της σε εταιρείες του εξωτερικού ελληνικών κυρίως συμφερόντων και χωρών της Ε.Ε. ανήλθαν σε €2,6 δισ. Οι χορηγήσεις από θυγατρικές τράπεζες στο εξωτερικό μειώθηκαν κατά 1% σε ετήσια βάση, ανερχόμενες σε €6,2 δισ. Ανά πελατειακή κατηγορία, στο τέλος Δεκ. 2009 : 

* το σύνολο του επιχειρηματικού χαρτοφυλακίου διατηρήθηκε στο ίδιο επίπεδο, 
* τα δάνεια προς ιδιώτες μειώθηκαν κατά 3% σε ετήσια βάση (-1% τα στεγαστικά, -6% τα καταναλωτικά), 
* τα δάνεια προς μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις αντιπροσωπεύουν το 47% του συνόλου των δανείων, προς ιδιώτες το 30% και προς μεγάλες επιχειρήσεις το 23%.

Περιοχές Επιχειρηματικής Ανάπτυξης

Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Αναφοράς (ΕΣΠΑ): η ολοκλήρωση της 1ης φάσης των 2 προγραμμάτων ΕΣΠΑ για ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές-μεσαίου μεγέθους επιχειρήσεις κατά τη διάρκεια του 4ου 3μηνου 2009 βρήκε την Τράπεζα Πειραιώς στην 1η θέση σε αριθμό αιτήσεων ενδιαφερομένων. Η διάκριση αυτή αποδεικνύει την καθιερωμένη παρουσία της Πειραιώς ως Τράπεζας των μεσαίων επιχειρήσεων, την πιστοποίησή της από την αγορά όσον αφορά την τεχνογνωσία της στην τραπεζική υποστήριξη του «επιχειρείν», ενώ δηλώνει το περιθώριο ανάπτυξης νέων εργασιών και νέων εσόδων προμηθειών από την περαιτέρω αύξηση των σταυροειδών πωλήσεων.

Ηλεκτρονικές Συναλλαγές: η χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών αναμένεται να ενισχυθεί σημαντικά στην Ελλάδα, σε συνέχεια της πρόσφατης απόφασης για υποχρεωτική χρήση επαγγελματικών λογαριασμών, ηλεκτρονική διακίνηση τιμολογίων μεταξύ επιχειρήσεων και μεταξύ επιχειρήσεων και δημοσίου από το 2011, ενώ και οι συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών από το 2011 για συναλλαγές άνω των €1.500 θα γίνονται μόνο μέσω πιστωτικών/χρεωστικών καρτών ή δίγραμμων επιταγών. Το δεδομένο αυτό, σε συνδυασμό με τη συνεχώς αυξανόμενη διείσδυση του διαδικτύου στην Ελλάδα και τις χώρες της ευρύτερης περιοχής, φέρνουν την Τράπεζα Πειραιώς σε ιδιαίτερα πλεονεκτική θέση.

Ποιότητα Δανειακού Χαρτοφυλακίου

Ο δείκτης ποιότητας των δανείων του Ομίλου Πειραιώς εξακολουθεί να παραμένει σε ικανοποιητικό επίπεδο. Ο δείκτης των δανείων σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών προς το σύνολο των δανείων διαμορφώθηκε στο 5,1% το Δεκέμβριο 2009, με περαιτέρω επιβράδυνση σε νέες καθυστερήσεις σε 3μηνιαία βάση.

Η κάλυψη των δανείων σε καθυστέρηση άνω των 90 ημερών από συσσωρευμένες προβλέψεις στο τέλος 2009 διατηρήθηκε στο 51% όσο και το 2008 μετά την πραγματοποίηση διαγραφών €157 εκατ το 2009. Σημειώνεται ότι ο μέσος δείκτης καθυστερήσεων άνω των 90 ημερών για την ελληνική αγορά ήταν στο 7,2% τον Σεπτέμβριο 2009, ενώ αντίστοιχα ο μέσος δείκτης κάλυψης από προβλέψεις στο 42% (ΤτΕ).

Κεφάλαια - Κεφαλαιακή Επάρκεια

Το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων του Ομίλου στο τέλος Δεκεμβρίου 2009 διαμορφώθηκε στα €3,25 δισ, χωρίς τις προνομιούχες μετοχές, ενώ με αυτές ανήλθε στα €3,6 δισ. Τα ίδια κεφάλαια μετόχων παρουσίασαν αύξηση κατά €225 εκατ έναντι του Δεκ.2008, από τα οποία €202 εκατ αφορούν τα κέρδη του έτους. Μαζί με τις προνομιούχες μετοχές η ετήσια αύξηση των ιδίων κεφαλαίων διαμορφώθηκε σε €591 εκατ. Κατά το 4ο 3μηνο του έτους τα κεφάλαια επιβαρύνθηκαν από τον έκτακτο φόρο €34 εκατ και την κίνηση του αποθεματικού του διαθέσιμου προς πώληση χαρτοφυλακίου (-€77 εκατ), το οποίο επηρεάστηκε από την αποτίμηση χαρτοφυλακίου ομολόγων ελληνικού δημοσίου, ως αποτέλεσμα της διεύρυνσης των σχετικών spreads.

Ο δείκτης κεφαλαιακής επάρκειας διαμορφώθηκε στο 9,8% (ε) με το Tier I στο 9,1%(ε). Σημειώνεται ότι στο τέλος Σεπτεμβρίου 2009 έγινε ανάκληση τίτλων μειωμένης εξασφάλισης €400 εκατ (Lower Tier II). Ο δείκτης κύριων βασικών ιδίων κεφαλαίων (Core Tier Ι) χωρίς τις προνομιούχες μετοχές και αφαιρουμένων των άυλων στοιχείων από τα υβριδικά ανήλθε στο 8,2% (ε). Mε βάση το διεθνή τρόπο υπολογισμού του Equity Tier I (χωρίς υβριδικά και προνομιούχες μετοχές), ο δείκτης ανήλθε σε 7,8% (ε). Τα συνολικά εποπτικά κεφάλαια του Ομίλου Πειραιώς στο τέλος Δεκ.2009 ανήλθαν σε €3,7 δισ, στα οποία περιλαμβάνονται οι προνομιούχες μετοχές του Ελληνικού Δημοσίου.
 
Εξέλιξη Αποτελεσμάτων

Τα προ φόρων και προβλέψεων κέρδη του 2009 ανήλθαν σε €780 εκατ έναντι €774 εκατ το 2008, αυξημένα κατά 1%. Καθαρά έσοδα και λειτουργικά έξοδα διατηρήθηκαν στα επίπεδα του 2008. Τα αποτελέσματα του 2009 επιβαρύνθηκαν από αυξημένες προβλέψεις που ανήλθαν σε €491 εκατ ως αποτέλεσμα της επιδείνωσης των οικονομικών συνθηκών.
 
Έτσι, τα καθαρά κέρδη του 2009 που αναλογούν στους μετόχους ανήλθαν σε €235 εκατ από €315 εκατ πέρυσι, μειωμένα κατά 25%. Επιπλέον, το 4ο 3μηνο 2009 επιβαρύνθηκε από τον έκτακτο φόρο €34 εκατ που επιβλήθηκε στις μεγάλες ελληνικές επιχειρήσεις για τα κέρδη του 2008. Αυτό είχε ως συνέπεια τα καθαρά κέρδη να διαμορφωθούν σε €202 εκατ, μειωμένα κατά 36%.

Η βελτίωση των καθαρών έντοκων εσόδων συνέβαλε στην άνοδο του καθαρού επιτοκιακού περιθωρίου στο 2,8% το 4ο 3μηνο 2009, καθώς συνεχίστηκε η βελτίωση του περιθωρίου των στοιχείων ενεργητικού. Ωστόσο, συνεχίστηκε η αρνητική επίδραση από το κόστος των καταθέσεων, η οποία ήταν χαρακτηριστική σε όλη τη διάρκεια του 2009.

Το ενεργητικό σε αγορές εκτός Ελλάδας αποτελεί το 17% του Ομίλου Πειραιώς, με ευρεία διασπορά (παρουσία σε 9 χώρες). Οι διεθνείς δραστηριότητες αποτελούν το 59% του δικτύου καταστημάτων και το 50% του ανθρώπινου δυναμικού του Ομίλου.

Τα κέρδη προ φόρων από διεθνείς δραστηριότητες το έτος 2009 ανήλθαν σε €85 εκατ (-12% σε ετήσια βάση), με επιβάρυνση από την κατά 66% άνοδο του εξόδου των προβλέψεων. Τα καθαρά έσοδα σημείωσαν ρυθμό αύξησης 20%, ενώ το λειτουργικό κόστος 8%. Τα κέρδη προ φόρων και προβλέψεων από το εξωτερικό ανήλθαν το 2009 σε €311 εκατ, με άνοδο 33% σε ετήσια βάση. Ως ποσοστό επί του μέσου όρου δανείων, τα προ προβλέψεων κέρδη του εξωτερικού ανήλθαν σε 3,5% από 3,1% το 2008, ενώ το έξοδο προβλέψεων σε 2,6% από 1,8% αντίστοιχα.
Η σταδιακή ανάκαμψη των οικονομιών της ΝΑ Ευρώπης συνιστά σημαντικό δεδομένο για τις προοπτικές τραπεζικής ανάπτυξης στην περιοχή.

Ανάλυση Εσόδων

Το σύνολο των καθαρών εσόδων λειτουργίας το 2009 ανήλθε σε €1.663 εκατ, εκ των οποίων τα καθαρά έσοδα τόκων ανήλθαν στα €1.105 εκατ μειωμένα κατά 5% σε ετήσια βάση κυρίως λόγω του αυξημένου κόστους των καταθέσεων. Σε τριμηνιαία βάση τα καθαρά έντοκα έσοδα στο 4ο τρίμηνο 2009 διαμορφώθηκαν σε €292 εκατ αυξημένα κατά 3% έναντι του 3ου 3μήνου 2009. 

Τα καθαρά έσοδα προμηθειών διαμορφώθηκαν στα €206 εκατ, -15% σε ετήσια βάση, κυρίως λόγω της μείωσης της οικονομικής δραστηριότητας (αρνητικός ρυθμός ΑΕΠ). Σε τριμηνιαία βάση τα καθαρά έσοδα προμηθειών διαμορφώθηκαν σε €51 εκατ, μειωμένα κατά 5% έναντι του 3ου 3μήνου 2009.

* τα αποτελέσματα χρηματοοικονομικών πράξεων διαμορφώθηκαν σε €177 εκατ έναντι €8 εκατ πέρυσι, κυρίως λόγω της κερδοφορίας από ομόλογα.

* τα λοιπά έσοδα εκμετάλλευσης διαμορφώθηκαν σε €161 εκατ, μειωμένα κατά 26% σε ετήσια βάση. Το 55% προέρχεται από εταιρείες του χρηματοπιστωτικού τομέα, το μεγαλύτερο τμήμα των οποίων από εργασίες λειτουργικής μίσθωσης (operating leasing). 

* ο δείκτης κόστος προς έσοδα διαμορφώθηκε σε 54% όσο και το 2008, ενώ ο δείκτης κόστους προς μέσο ενεργητικό βελτιώθηκε στο 1,6% από 1,8% το 2008, με βελτίωση τόσο στην Ελλάδα όσο και στις διεθνείς δραστηριότητες.

Ανάλυση Εξόδων

Η πολιτική συγκράτησης των λειτουργικών εξόδων συνεχίστηκε, με αποτέλεσμα τη διατήρησή τους κατά το 2009 στο επίπεδο του 2008. Το κόστος λειτουργίας στην Ελλάδα μειώθηκε κατά 4%, ενώ στο εξωτερικό ο ρυθμός αύξησης του κόστους ανήλθε σε 8%.

Η συγκράτηση του κόστους είναι συνέπεια σειράς στοχευμένων ενεργειών, η οποία θα συνεχισθεί και το 2010.

Οι δαπάνες προσωπικού ανήλθαν στα €426 εκατ μειωμένες κατά 4% σε ετήσια βάση. Τα γενικά διοικητικά έξοδα ανήλθαν στα €377 εκατ, επίσης μειωμένα 1% σε ετήσια βάση.

Έξοδο Προβλέψεων

Το ύψος της πρόβλεψης για απομείωση δανείων και απαιτήσεων ανήλθε το έτος 2009 σε €491 εκατ έναντι €388 εκατ το έτος 2008. Ως ποσοστό επί του μέσου όρου των δανείων, οι προβλέψεις-έξοδο ανήλθαν σε 126 μονάδες βάσης (88 μ.β. για την Ελλάδα και 257 μ.β. για το εξωτερικό) από 111 μ.β. σε επίπεδο Ομίλου το περυσινό έτος. Συνέπεια της αύξησης των προβλέψεων ήταν η διατήρηση του δείκτη κάλυψης καθυστερήσεων δανείων στο 51% το Δεκέμβριο 2009, όσο και ένα χρόνο πριν.

Στοιχεία Μετοχής

Το τελευταίο 12μηνο, η τιμή κλεισίματος της μετοχής της Τράπεζας Πειραιώς κυμάνθηκε μεταξύ €13,30 (μέγιστο, στις 20.10.09) και €3,23 (ελάχιστο, στις 05.03.09). Η κεφαλαιοποίηση της Τράπεζας Πειραιώς στις 23.02.10 ανήλθε στα €2,0 δισ, κατατασσόμενη στην 10η θέση στο Χ.Α. Ο αριθμός των κοινών μετοχών της Τράπεζας στο τέλος Δεκεμβρίου 2009 ήταν 336.272.519, ενώ ο μέσος αριθμός κοινών μετοχών σε διαπραγμάτευση διαμορφώθηκε σε 330.982.919 (χωρίς τις ίδιες μετοχές). Η εμπορευσιμότητα της μετοχής της Τράπεζας Πειραιώς στο Χ.Α. παραμένει υψηλή, με ποσοστό 92% (Ιαν.’09-Δεκ.’09) έναντι 80% του τραπεζικού κλάδου και 55% του Χ.Α.