Λένε πως η ποιότητα του αντιπάλου καθορίζει και την αξία της νίκης. Αν είναι έτσι, το μέλλον της πολιτικής στις Δημοκρατίες μας είναι μάλλον ζοφερό.

Γιατί όπου κι αν κοιτάξεις, θριαμβεύουν τα κοσμητικά επίθετα επί της ουσίας των επιχειρημάτων. Κι αν αυτό συνέβαινε από καιρό στην Ελλάδα (και τότε οι παλαιότεροι ελπίζαμε σε άνοδο του επιπέδου), εδώ και αρκετά χρόνια συμβαίνει σχεδόν αδιακρίτως στις ανεπτυγμένες χώρες, ένθεν και εκείθεν του Ατλαντικού.

Ίσως να φταίνε οι μάλλον δυσδιάκριτες πλέον διαφορές σε θέματα «μεγάλης πολιτικής», ανάμεσα σε πολιτικές παρατάξεις που διεκδικούν εθνική εξουσία. Διότι δρουν μέσα στις άτεγκτες παραμέτρους ενός παγκοσμιοποιημένου οικονομικού και γεωπολιτικού συστήματος, που αδιαφορεί για τις κατά τόπους πολιτικές αναγκαιότητες.

Τα σημάδια είναι ορατά παντού. Σε δημοσιεύματα ειδικών, σε δηλώσεις πολιτικών εντός και εκτός της Ανατολικής Ευρώπης, σε άρθρα γνώμης μεγάλων οικονομικών και πολιτικών ΜΜΕ, ακόμη και στις πρόσφατες δηλώσεις του Μάριο Ντράγκι, που έχει αναλάβει να καταθέσει σχέδιο για την αύξηση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας, στον οικονομικό τομέα.

Η Ευρώπη ετοιμάζεται να κάνει την οικονομία της «πολεμική», όχι μόνο για τους αμυντικούς λόγους που προσεγγίσαμε στο προηγούμενο σημείωμα αλλά και ευρύτερα, σε διάφορους τομείς αιχμής, προκειμένου να αντιμετωπίσει απειλές πολύ διαφορετικής φύσης, από το διαρκώς αυξανόμενο έλλειμμα ανταγωνιστικότητας έως την κλιματική αλλαγή.

Πίσω από τον καταιγισμό δημοσιευμάτων για τη μελλοντική απειλή της Ρωσίας κατά της Ευρώπης, δεν κρύβονται μόνο οι προσπάθειες κοινωνικοπολιτικής συναίνεσης για τη συνεχιζόμενη υποστήριξη της Ουκρανίας, ούτε απλώς οι φόβοι για επικράτηση του Τραμπ στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρότι δεν ομολογείται ανοικτά από πολιτικές ηγεσίες, υπάρχει και η -καθυστερημένη- διαπίστωση ότι έχοντας παραχωρήσει το μεγαλύτερο μέρος της άμυνάς της στις ΗΠΑ, η «ενωμένη» Ευρώπη εμφανίζει στην τρέχουσα συγκυρία δύο σημαντικά μειονεκτήματα.

Μιλώντας με ισχυρούς παίκτες της ελληνικής τραπεζικής και επιχειρηματικής σκηνής, εύκολα διαπιστώνει κάποιος τον πεσιμισμό που επικρατεί στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για τις οικονομικές προοπτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης τα επόμενα χρόνια.

Ο Ευάγγελος Μυτιληναίoς πρόσφατα αποτύπωσε την κατάσταση με δύο φράσεις. Η Ευρώπη έχασε τη φθηνή ενέργεια από τη Ρωσία και τώρα κινδυνεύει να χάσει τη δωρεάν ασφάλεια που προσέφεραν οι Ηνωμένες Πολιτείες. Θα προσθέσουμε και μία ακόμη διάσταση. Ότι κινδυνεύει να χάσει και τον καλύτερο «πελάτη» της, την Κίνα, εξαιτίας κυρίως γεωπολιτικών παραγόντων.

Εάν υπάρχει ένας τομέας στον οποίο η βαθμολογία της κυβέρνησης πλησιάζει το «άριστα» είναι βέβαιο ότι αφορά στην προσέλκυση έμμεσων ξένων επενδύσεων, είτε αυτές αφορούν κινητές αξίες του δημοσίου και του ιδιωτικού τομέα, είτε εξαγορές υπαρκτών επιχειρήσεων.

Πρόκειται για επίτευγμα ασυνήθιστο, που έχει συγκεκριμένη αφετηρία. Για πρώτη φορά εφαρμόστηκε από ελληνική κυβέρνηση, ένας συνδυασμός πολιτικών και τακτικών με συγκεκριμένους στόχους -και άμεση εμπλοκή του πρωθυπουργού.

Πρώτος στόχος ήταν η κατάκτηση της επενδυτικής βαθμίδας, που έχει επιτευχθεί, με σημαντικά εν δυνάμει αποτελέσματα και για την ευρύτερη οικονομία. Ο δεύτερος στόχος αφορά την αναβάθμιση της Κεφαλαιαγοράς σε ανεπτυγμένη, στο διάστημα 2024-2025. Για την επίτευξη αυτού του στόχου, γίνονται μικρές ή μεγαλύτερες «θυσίες» από πλευράς κυβέρνησης και αναλαμβάνεται ρίσκο.