Ερχεται νέο ιστορικό ρεκόρ στις αιτήσεις συνταξιοδότησης

Με ταχύτατους ρυθμούς αυξάνονται οι αιτήσεις συνταξιοδότησης το 2026, καθώς σχεδόν 75.000 ασφαλισμένοι υπέβαλαν αίτηση στον ΕΦΚΑ το πρώτο τετράμηνο του έτους.

Η μαζική έξοδος προς τη σύνταξη, που τροφοδοτείται από δημογραφικούς παράγοντες αλλά και από τις ανησυχίες για μελλοντικές αλλαγές στο ασφαλιστικό, φέρνει το σύστημα αντιμέτωπο με μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των τελευταίων ετών, ενώ όλα δείχνουν ότι το φετινό έτος θα καταγράψει νέο ιστορικό υψηλό αιτήσεων.

Τα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «ΑΤΛΑΣ» για το πρώτο τετράμηνο του έτους αποτυπώνουν τη μεγάλη αύξηση των νέων αιτήσεων, που προσεγγίζουν τις 75.000,  την ώρα που ο Φορέας επιχειρεί να διατηρήσει υπό έλεγχο τις εκκρεμότητες και να επιταχύνει τις απονομές.

Αναλυτικά και σύμφωνα με τα επίσημα δεδομένα, από τον Ιανουάριο έως και τον Απρίλιο του 2026 υποβλήθηκαν συνολικά 74.838 νέες αιτήσεις συνταξιοδότησης, αριθμός αυξημένος κατά 11.296 σε σχέση με το αντίστοιχο τετράμηνο του 2025, όταν είχαν καταγραφεί 63.542 αιτήσεις. Μόνο τον Απρίλιο υποβλήθηκαν 16.625 νέες αιτήσεις, επιβεβαιώνοντας τη συνεχιζόμενη πίεση που δέχεται το ασφαλιστικό σύστημα.

Η εικόνα αυτή δημιουργεί νέα δεδομένα για τον ΕΦΚΑ, καθώς ακόμη και το ιστορικό ρεκόρ του 2021, έτους πανδημίας, φαίνεται πλέον πιθανό να ξεπεραστεί. Τότε, στο πρώτο τετράμηνο είχαν υποβληθεί 66.718 αιτήσεις, δηλαδή 8.120 λιγότερες από τις φετινές. Εφόσον διατηρηθεί ο σημερινός ρυθμός, οι συνολικές αιτήσεις για το 2026 ενδέχεται να υπερβούν τις 220.000, καταγράφοντας νέο ιστορικό υψηλό από τη σύσταση του ΕΦΚΑ το 2017.

Η αυξημένη ροή αιτήσεων αποδίδεται σε έναν συνδυασμό παραγόντων. Από τη μία πλευρά, η γενιά των εργαζομένων που γεννήθηκαν τη δεκαετία του 1960 εισέρχεται πλέον μαζικά στη συνταξιοδότηση, δημιουργώντας ένα νέο «κύμα» εξόδου από την αγορά εργασίας.

Από την άλλη, η έντονη φημολογία για πιθανές αυξήσεις στα όρια ηλικίας συνταξιοδότησης μετά το 2027 λειτουργεί ως επιταχυντής αποφάσεων για χιλιάδες ασφαλισμένους που επιδιώκουν να κατοχυρώσουν δικαιώματα πριν από οποιαδήποτε αλλαγή.

Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η ανησυχία για πιθανή αυστηροποίηση του πλαισίου εξαγοράς πλασματικών ετών, καθώς σήμερα επτά στους δέκα ασφαλισμένους αξιοποιούν πλασματικό χρόνο -όπως σπουδές, στρατιωτική θητεία ή τέκνα-, προκειμένου να συμπληρώσουν τις απαιτούμενες προϋποθέσεις συνταξιοδότησης. Πρέπει βέβαια να σημειωθεί ότι από το υπουργείο Εργασίας ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπάρχει τέτοια πρόθεση.

Παράλληλα, από το 2026 αλλάζει και ο τρόπος υπολογισμού των συντάξιμων αποδοχών, αφού θα βασίζεται πλέον στον δείκτη μεταβολής μισθών και όχι στον πληθωρισμό, γεγονός που έχει οδηγήσει πολλούς ασφαλισμένους στην απόφαση να αποχωρήσουν νωρίτερα. Και σε αυτή την περίπτωση, βέβαια, οι διαφοροποιήσεις στο ύψος της σύνταξης θα είναι, τουλάχιστον κατά τα πρώτα χρόνια εφαρμογής του νέου δείκτη, ανεπαίσθητες. 

Σημαντικό κίνητρο αποτελεί και το νέο καθεστώς απασχόλησης των εργαζόμενων συνταξιούχων. Η κατάργηση της περικοπής 30% στη σύνταξη και η αντικατάστασή της από ειδικό πόρο υπέρ του ασφαλιστικού συστήματος έχει αλλάξει τα δεδομένα, επιτρέποντας σε πολλούς να συνεχίσουν να εργάζονται χωρίς τις μεγάλες απώλειες εισοδήματος που ίσχυαν στο παρελθόν. Ήδη περισσότεροι από 300.000 συνταξιούχοι έχουν δηλώσει εργασία στην ειδική πλατφόρμα του ΕΦΚΑ.

Και οι ειδικοί εκτιμούν ότι το κύμα φυγής προς τη σύνταξη θα συνεχιστεί τουλάχιστον έως το 2028, καθώς ολοένα και περισσότεροι εργαζόμενοι επιλέγουν την ασφαλή έξοδο από την αγορά εργασίας πριν από ενδεχόμενες αλλαγές στο ασφαλιστικό τοπίο.

Παρά τη μεγάλη πίεση, ο μηχανισμός απονομής συντάξεων εξακολουθεί να εμφανίζει βελτιωμένες επιδόσεις. Σύμφωνα με τα στοιχεία του συστήματος «ΑΤΛΑΣ», στο πρώτο τετράμηνο του έτους ολοκληρώθηκαν 79.031 αιτήσεις συνταξιοδότησης, δηλαδή περισσότερες από τις νέες αιτήσεις που κατατέθηκαν το ίδιο διάστημα. Μόνο τον Απρίλιο εκδόθηκαν 19.583 συντάξεις, εκ των οποίων σχεδόν οι μισές αφορούσαν συντάξεις γήρατος. Σημαντικός ήταν επίσης ο αριθμός των συντάξεων αναπηρίας και θανάτου που ολοκληρώθηκαν μέσα στον μήνα.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη σημαντική βελτίωση που έχει επιτευχθεί τα τελευταία χρόνια στην ταχύτητα απονομής συντάξεων. Όπως επισημαίνει ο διοικητής του ΕΦΚΑ Αλέξανδρος Bαρβέρης, η περίοδος κατά την οποία οι ασφαλισμένοι περίμεναν ακόμη και δύο χρόνια για να λάβουν σύνταξη φαίνεται να ανήκει πλέον στο παρελθόν, χάρη στην ψηφιοποίηση διαδικασιών και στην επέκταση των αυτοματοποιημένων απονομών.

Ωστόσο, οι εκκρεμότητες παραμένουν υπαρκτές και αποτελούν βασικό δείκτη αντοχής του συστήματος. Οι ληξιπρόθεσμες αιτήσεις κύριας σύνταξης -δηλαδή όσες εκκρεμούν πέραν των 90 ημερών- ανήλθαν τον Απρίλιο σε 13.806. Οι περισσότερες αφορούν ασφαλισμένους του πρώην ΙΚΑ και του πρώην ΟΑΕΕ, ενώ παραμένουν ιδιαίτερα σύνθετες οι περιπτώσεις διεθνών συντάξεων.

Όπως χαρακτηριστικά δήλωσε ο κ. Bαρβέρης, «τα προβλήματα στις διαδοχικές και παράλληλες συντάξεις έχουν σε έναν βαθμό επιλυθεί και πλέον εκδίδονται ακόμη και αυτοματοποιημένα, ενώ οι διεθνείς συντάξεις εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση, αν και "έχουν γίνει πολύ μεγάλα βήματα"».