Αυστηροποιούνται οι όροι του παιχνιδιού για τα data centers με την κυβέρνηση να θεσπίζει μια σειρά από αυστηρούς «κόφτες» προκειμένου να κρατήσει στο παιχνίδι μόνο τα ώριμα επενδυτικά έργα και να μην επαναληφθεί το στρεβλό μοντέλο ανάπτυξης των ΑΠΕ των προηγούμενων δεκαετιών.
Από την απαγορευτική για όσους δεν έχουν σοβαρό πλάνο, εγγυητική ύψους 200.000 €/MW, μέχρι την υποχρέωση τα νέα φωτοβολταϊκά και αιολικά που θα τροφοδοτούν με ενέργεια τις ενεργοβόρες αυτές επενδύσεις να μην είναι στα χαρτιά αλλά να λειτουργούν όταν θα μπουν στην πρίζα τα data center, τα πάντα στο νομοσχέδιο που βρίσκεται από το βράδυ του Σαββάτου στην Βουλή, υποδηλώνουν αυστηροποίηση του πλαισίου.
Σε μια συγκυρία, όπου η ραγδαία έκρηξη της τεχνητής νοημοσύνης και του cloud computing αυξάνουν διεθνώς την ανησυχία για τα κέντρα δεδομένων και ενώ οι αιτήσεις για παρόμοιες επενδύσεις στην Ελλάδα ξεπερνούν πλέον τα 10 GW -έναντι των μόλις... 5-6 GW που είναι η μέση ημερήσια ζήτηση ηλεκτρισμού πανελλαδικά- στόχος της κυβέρνησης είναι να μπει φραγμός στους ευκαιριακούς επενδυτές.
Τόσο γιατί δεν τα αντέχει ο ούτως ή άλλως πεπερασμένος ηλεκτρικός χώρος, όσο και για να αποφευχθούν οι αντιδράσεις που πυροδοτεί η εξάπλωση των data centers διεθνώς, καθώς απορροφούν τεράστιες ποσότητες ενέργειας, γεγονός που πιέζει τα δίκτυα και έχει οδηγήσει σε υψηλότερους λογαριασμούς ρεύματος για τα νοικοκυριά, όπως σε αρκετές πολιτείες των ΗΠΑ.
Στόχος επίσης του νέου περιοριστικού πλαισίου είναι να αποτραπεί ό,τι συνέβη στην Ελλάδα κατά το παρελθόν, όταν πλειάδα επενδυτές ΑΠΕ πήραν μια άδεια και δεν την έκαναν ποτέ έργο, παρά προσπαθούσαν να την μοσχοπουλήσουν στην δευτερογενή αγορά, δεσμεύοντας στο μεταξύ ηλεκτρικό χώρο και ενώ στην ουρά περίμεναν πολύ πιο ώριμα έργα.
Σ’ αυτή την κατεύθυνση το νομοσχέδιο βάζει συνολικά 10 «κόφτες» προσθέτοντας σε αυτούς που υπήρχαν ήδη κατά την φάση της διαβούλευσης και καινούργιους, όπως οι δύο παρακάτω.
Από νέα έργα ΑΠΕ τουλάχιστον το 60% της κατανάλωσης ενέργειας
Τουλάχιστον οι έξι στις δέκα μεγαβατώρες που καταναλώνει ένα κέντρο δεδομένων πρέπει να προέρχονται από φωτοβολταϊκά και αιολικά. Δεν αρκεί όμως αυτά να έχουν απλώς ανακοινωθεί από τον επενδυτή και να βρίσκονται στα χαρτιά, αλλά θα πρέπει και να λειτουργούν μέχρι να ηλεκτροδοτηθεί το data center, όπως αναφέρει η προσθήκη που έγινε μετά την διαβούλευση.
Αν τα ΑΠΕ δεν έχουν ακόμη μπει στην πρίζα, δεν θα μπαίνει στην πρίζα ούτε το κέντρο δεδομένων. Ο στόχος της διάταξης είναι τα τεράστια ενεργειακά φορτία που καταναλώνει ένα κέντρο δεδομένων να μην επιβαρύνουν το ηλεκτρικό σύστημα της χώρας, παρά να προέρχονται από νέα έργα. Τα δε, νέα αυτά έργα αποκλείονται από οποιαδήποτε μορφή ενίσχυσης- επιδότησης. Ο έλεγχος συμμόρφωσης με την υποχρέωση κάλυψης του 60% θα πραγματοποιείται σε ετήσια βάση.
Κουμπαράς για τις τοπικές κοινωνίες
Καθιερώνεται ένα ετήσιο τέλος 15.000 ευρώ τον χρόνο ανά MW μέγιστης ισχύος, υπέρ των νοικοκυριών και των δήμων της περιοχής εγκατάστασης της επένδυσης. Τούτο σημαίνει ότι ένα data center π.χ. 200 MW μεταφράζεται σε όφελος 3 εκατ ευρώ το χρόνο για την τοπική κοινωνία.
Εγγυητική επιστολή ύψους 200.000 ευρώ ανά MW
Κάθε αίτημα για την χορήγηση προσφοράς σύνδεσης για κέντρο δεδομένων θα συνοδεύεται από εγγυητική 200.000 €/MW, με διάρκεια ισχύος κατ’ ελάχιστον 3 έτη. Αυτό σημαίνει ότι ο δυνητικός επενδυτής για ένα project π.χ. 200 MW θα πρέπει να προσκομίσει εγγυητική ύψους 40 εκατ. ευρώ. Καταπίπτει σε περίπτωση μη ανανέωσής της, το αργότερο 10 εργάσιμες πριν από τη λήξη της ή σε περίπτωση μη ολοκλήρωσης της διαδικασίας ηλέκτρισης της επένδυσης.
Εγκεκριμένη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων
Κάθε αίτημα για την χορήγηση προσφοράς σύνδεσης πρέπει να συνοδεύεται από πλήρη φάκελο Μελέτης Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την περιβαλλοντική αδειοδότηση του έργου.
Μισθωτήριο συμβόλαιο
Το ίδιο ισχύει και όσον αφορά την γη που θα το φιλοξενήσει σε περίπτωση μίσθωσης ή παραχώρησης, με τον επενδυτή να υποχρεούται να προσκομίσει μισθωτήριο συμβόλαιο τουλάχιστον 10ετών.
Προέγκριση οικοδομικής άδειας
Το αίτημα πρέπει επίσης να συνοδεύεται από προέγκριση οικοδομικής άδειας.
Ετήσιος τζίρος άνω του 30%
Ο επενδυτής θα πρέπει να έχει ετήσιο κύκλο εργασιών άνω του 30% του κόστους κατασκευής του συγκεκριμένου έργου (εφόσον συνδέεται στο σύστημα του ΑΔΜΗΕ), για μια τουλάχιστον χρονιά κατά την τελευταία τριετία.
Ανάληψη του κόστους σύνδεσης
Το επόμενο «απαγορευτικό» για τις ευκαιριακές επενδύσεις είναι ότι ο ενδιαφερόμενος θα πρέπει να αναλάβει πλήρως το κόστος σύνδεσης και τα αναγκαία έργα ενίσχυσης του ηλεκτρικού συστήματος που προκαλούνται αποκλειστικά από τη σύνδεση του data center. Αυτό ισχύει τόσο στην περίπτωση όπου το γειτονικό Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) είναι μερικώς κορεσμένο, όσο και στην περίπτωση που δεν είναι κορεσμένο.
Τέλος δέσμευσης ηλεκτρικού χώρου
Ο επόμενος «κόφτης» αφορά το τέλος διατήρησης για την δέσμευση ηλεκτρικού χώρου, ύψους 2.000 ευρώ ανά MW. Η δέσμευση ηλεκτρικού χώρου μπορεί να παρατείνεται για μέχρι δύο χρόνια. Αυτό προϋποθέτει ότι εντός 15 ημερών πριν τη λήξη ισχύος της προσφοράς σύνδεσης, ο επενδυτής θα πρέπει να καταβάλει τέλος παράτασης για την δέσμευση του ηλεκτρικού χώρου, το οποίο ορίζεται σε 2.000 ευρώ ανά MW για κάθε μήνα επιπλέον μήνα.
Τα βήματα μετά την προσφορά σύνδεσης
Απαξ και ο ενδιαφερόμενος πάρει την προσφορά σύνδεσης διάρκειας τριών ετών, οφείλει να την αποδεχτεί εντός δύο μηνών από τη χορήγησή της. Εντός 12 μηνών, και πάντως πριν από την σύναψη της σύμβασης σύνδεσης, θα πρέπει να υποβάλει στον Διαχειριστή μακροχρόνιο διμερές συμβόλαιο ρεύματος (PPA) με παραγωγό ηλεκτρικής ενέργειας για την κάλυψη της ζήτησης του έργου.
Εντός του ίδιου διαστήματος πρέπει να έχει υποβάλει τεχνική έκθεση που να περιλαμβάνει κατ’ ελάχιστον τα τεχνικά χαρακτηριστικά του Data Center, τον βαθμό ενεργειακής του απόδοσης και την τεχνολογία ψύξης που χρησιμοποιεί. Αν δεν τηρήσει την προθεσμία, η χορηγηθείσα προσφορά σύνδεσης ακυρώνεται.