Επενδυτικά κεφάλαια μικρών και μεγάλων ομίλων που θα μπορούσαν να φτάσουν συνολικά και τα 2 δισ. ενεργοποιεί στις μπαταρίες η πολυαναμενόμενη από την ενεργειακή αγορά δημοσιοποίηση της λίστας με τα εκατοντάδες έργα που θα μπουν κατά προτεραιότητα στην πρίζα.
Από τους παραδοσιακούς Έλληνες καθετοποιημένους παίκτες μέχρι τους ξένους που έχουν παρουσία στην Ελλάδα και από τους μικρομεσαίους παραγωγούς ΑΠΕ μέχρι τις μεγάλες αλυσίδες λιανεμπορικής, οι πίνακες κατάταξης του ΥΠΕΝ για τις επενδύσεις σε μπαταρίες χωρίς κρατική στήριξη, που θα μπουν πρώτες στο σύστημα, περιλαμβάνουν ένα μωσαϊκό κάθε είδους.
Απόδειξη του τεράστιου επενδυτικού ενδιαφέροντος για την αποθήκευση και αξιοποίηση των τεράστιων όγκων φθηνής μεσημεριανής ενέργειας που σήμερα «πετιέται στα σκουπίδια» είναι ότι από τα συνολικά 831 αιτήματα (συνολικής ισχύος 12,3 GW) που υποβλήθηκαν στην πρόσκληση του ΥΠΕΝ, στους πίνακες κατάταξης «πέρασαν» 640 έργα (ισχύος 7,8 GW). Απ’ αυτά όρους σύνδεσης θα πάρουν μπαταρίες μέχρι 4,7 GW.
Ακόμη και να μην γίνουν έργα όλα τα παραπάνω - οι τράπεζες βάζουν αυστηρά κριτήρια καθώς τα έσοδα των merchant μπαταριών δεν είναι εγγυημένα και εξαρτώνται από τις διακυμάνσεις της χονδρικής - θα μιλάμε και πάλι για την ενεργοποίηση ενός από τα μεγαλύτερα κύματα ενεργειακών επενδύσεων που έχει υλοποιηθεί ποτέ στην Ελλάδα.
Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι ο κυβερνητικός στόχος μιλά για 3-4 GW μπαταριών το 2028, ωστόσο αν σ’ αυτά συνυπολογίσει κανείς και τα αιτήματα για clusters φωτοβολταϊκών (με ενσωματωμένη μπαταρία) που συνδέονται στο ίδιο σημείο με το σύστημα, τα μεγέθη ανεβαίνουν κοντά στα 7 GW.
Το νούμερο καλύπτει σε μεγάλο βαθμό τις ανάγκες της χώρας για τα επόμενα χρόνια.
Οι νικητές στη μάχη της μπαταρίας
Ακτινογραφώντας τους πίνακες κατάταξης των αιτημάτων για τη χορήγηση όρων σύνδεσης με fast track διαδικασίες, οι παίκτες με την πιο ισχυρή παρουσία είναι οι ΔΕΗ, Protergia, Motor Oil, ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, Helleniq Renewables, ΑΚΤΟR και Principia.
Δυναμικό παρών δίνουν επίσης η γαλλική EDF, η Interphoton, η Ρόκας, η Lightsource, η γερμανική ABO Energy και η Αέναος.
Πρωταγωνιστής στο παιχνίδι φαίνεται ότι είναι η ΔΕΗ, με projects 470 MW, εκ των οποίων τα πέντε έργα στις ζώνες απολιγνιτοποίησης (425 MW) και το έκτο στη Μελίτη της Φλώρινας (45 MW). Αλλά το όριο αντισυγκέντρωσης των 500 MW - το πλαφόν που περιορίζει τη μέγιστη ισχύ σε μπαταρίες που μπορεί να κατέχει ή να εκπροσωπεί ένας όμιλος - δεν της επιτρέπει να φέρει σε πέρας όλα τα παραπάνω. Ειδικά όταν την ίδια στιγμή αναπτύσσει και 150 MW μπαταριών από προηγούμενους διαγωνισμούς.
Έτσι, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι από το συνολικό portfolio της πρόσκλησης θα επιλέξει να κατασκευάσει μπαταρίες 250 MW.
Επίσης σημαντικά είναι τα χαρτοφυλάκια της Protergia με έξι προκριθείσες μπαταρίες συνολικής ισχύος λίγο κάτω από 200 MW, της Motor Oil (220 MW), της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή (200 MW) και της Helleniq Renewables (170 MW).
Δύο φαίνεται ότι είναι οι μπαταρίες του ομίλου ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ (150 MW) συν μία ακόμη της θυγατρικής Optimus Energy (50 MW), που ωστόσο βρίσκεται σε θέση επιλαχούσας, ενώ από ένα έργο εμφανίζουν στους πίνακες κατάταξης η AKTOR (100 MW στη Δ. Μακεδονία) και η Principia (45 MW).
Αναλύοντας ανά κατηγορία τα έργα που θα συνδεθούν στο σύστημα μεταφοράς (ΑΔΜΗΕ), προκαλεί εντύπωση το πολύ χαμηλό ενδιαφέρον της αγοράς για επενδύσεις σε μπαταρίες που έχουν υπογεγραμμένες διμερείς συμβάσεις με βιομηχανίες. Από τα 500 MW που είχαν δεσμευθεί στο σύστημα για τέτοια έργα, ενδιαφέρον εκδηλώθηκε μόλις για 238,5 MW.
Η 1η αυτή κατηγορία περιλαμβάνει μόνο έξι έργα, μεταξύ των οποίων μία μπαταρία 50 MW της Motor Oil, μέσω της θυγατρικής MS Korinthos I, και μία 25 MW της Helleniq Renewables στις βιομηχανικές εγκαταστάσεις του διυλιστηρίου της μητρικής στη Θεσσαλονίκη.
Το λιανεμπόριο και οι ενεργοβόρες αλυσίδες
Στη 2η κατηγορία, αυτή για μπαταρίες που θα λειτουργούν με ανάλογες συμβάσεις με άλλες επιχειρήσεις, ο μόνος υποψήφιος είναι η Metro Energy (20 MW), συμφερόντων της οικογένειας Παντελιάδη, η οποία ελέγχει μεταξύ άλλων τις αλυσίδες My market και METRO Cash & Carry.
Στην 3η, αυτήν για μπαταρίες που θα ενταχθούν στο χαρτοφυλάκιο Φορέων Σωρευτικής Εκπροσώπησης (ΦοΣΕ), το πλαφόν των 300 MW έχει υπερκαλυφθεί από παίκτες όπως οι θυγατρικές Blue BESS (50 MW) και NXA Ενεργειακή (100 MW) της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, καθώς επίσης η Enerwave της Helleniq Energy.
Στην 4η κατηγορία, αυτή για τις ζώνες απολιγνιτοποίησης, η κυριαρχία της ΔΕΗ είναι απόλυτη, ενώ στην 5η και τελευταία κατηγορία, που είναι γενική και αφορά όλες τις υπόλοιπες αυτόνομες μπαταρίες, έχουν καταταχθεί 108 διαφορετικά έργα, όχι μόνο μεγάλων αλλά και μικρότερων εταιρειών, όπως της Interphoton.
Τα εκατοντάδες μικρά έργα
Εντυπωσιακή είναι η συμμετοχή των μικρών και μικρομεσαίων παικτών στο παιχνίδι όσων μπαταριών θα συνδεθούν στο δίκτυο διανομής (ΔΕΔΔΗΕ). Στην πολύ μικρή, για παράδειγμα, κατηγορία των έργων ισχύος κάτω του 1 MW, οι πίνακες κατάταξης περιλαμβάνουν 339 τέτοια έργα, συνολικής ισχύος περίπου 334 MW, έναντι διαθέσιμων 211,7 MW.
Αντίστοιχα, για τις μπαταρίες ισχύος από 1 έως 5 MW, υπάρχουν συνολικά 97 έργα συνολικής ισχύος περίπου 424 MW που διεκδικούν τα… 211,7 MW διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου. Τα έργα είναι διπλάσια του προσφερόμενου χώρου.
Η επόμενη ημέρα
Τα επόμενα βήματα μετά την κατάρτιση των πινάκων και αφού αξιολογηθούν οι ενστάσεις που μετά βεβαιότητας θα ακολουθήσουν, ο ΑΔΜΗΕ και ο ΔΕΔΔΗΕ θα προχωρήσουν στη χορήγηση Οριστικών Προσφορών Σύνδεσης.
Αυτό γίνεται με βάση τη σειρά προτεραιότητας των αιτημάτων, με τη χορήγηση προσφορών να σταματά μέχρι να καλυφθούν τα όρια ανά κατηγορία, δηλαδή 3,8 GW στο Σύστημα Μεταφοράς και 900 Μεγαβάτ στο Δίκτυο Διανομής.
Αμέσως μετά την προσφορά των όρων σύνδεσης, το μπαλάκι θα μεταφερθεί στο γήπεδο των επενδυτών, καθώς θα έχουν στη διάθεσή τους ένα δίμηνο προκειμένου να αποφασίσουν αν θα τους αποδεχθούν ή όχι.
Αν υπαναχωρήσουν, τους επιστρέφεται η «αλμυρή» εγγυητική που έχουν καταθέσει. Αν αποδεχτούν τους όρους σύνδεσης, τότε καταθέτουν νέα εγγυητική εξίσου «αλμυρή», ενώ αν δεν υλοποιήσουν το έργο εντός 18 μηνών, τότε αυτή καταπίπτει.
Το τραπεζικό στοίχημα
Στην πραγματικότητα, το παιχνίδι ξεκινά από τη στιγμή που οι επενδυτές θα πάρουν στα χέρια τους την προσφορά των όρων σύνδεσης, καθώς μέσα στο δίμηνο της προθεσμίας πρέπει να εξασφαλίσουν τη χρηματοδότηση του έργου.
Και ναι μεν οι μεγάλοι παίκτες έχουν ανοικτές πιστωτικές γραμμές και δεν ανησυχούν για τη χρηματοδότηση, ωστόσο όλοι οι υπόλοιποι θα πρέπει να ανταποκριθούν στα όλο και πιο αυστηρά «φίλτρα» που βάζουν οι τράπεζες, οι οποίες καλούνται να δανειοδοτήσουν μαζικά μια νέα τεχνολογία, για την οποία δεν υπάρχει η παραμικρή ορατότητα στα μελλοντικά έσοδα.
Αυτά ακολουθούν τις διακυμάνσεις των χονδρεμπορικών αγορών, επομένως η χρηματοδότηση δεν στηρίζεται μόνο στη φερεγγυότητα και το track record του επενδυτή, αλλά και σε πλειάδα παραγόντων.
Από τα τυχόν εγγυημένα έσοδα που μπορεί να προσκομίσει ο επενδυτής, το είδος του εξοπλισμού και τη συντήρηση καθ’ όλο τον κύκλο ζωής της μπαταρίας, μέχρι τον συνεργαζόμενο ΦοΣΕ και τις παρεχόμενες υπηρεσίες ευστάθειας στο σύστημα.