Λίφτινγκ στο Ενιαίο Τέλος Ακινήτων (ΕΤΑΚ) προετοιμάζει το οικονομικό επιτελείο ώστε να διορθωθούν τα "παρατράγουδα" που παρατηρήθηκαν τον πρώτο χρόνο εφαρμογής του και έφεραν πολλούς φορολογουμένους αντιμέτωπους με φόρο τον οποίο με βάση τον νόμο κανονικά δεν όφειλαν.

Παράλληλα, στο πλαίσιο των προσπαθειών για ενίσχυση των εσόδων του προϋπολογισμού δεν θα πρέπει να αποκλειστεί και η κλιμάκωση των συντελεστών φόρου για το ΕΤΑΚ, με αύξησή τους για τα υψηλότερα βαλάντια.

Φέτος, χιλιάδες φορολογούμενοι θα κληθούν να πληρώσουν δύο φορές το Ενιαίο Τέλος Ακινήτων, καθώς πέρυσι οι υπηρεσίες αποδείχτηκαν εντελώς ανέτοιμες να διαχειριστούν την εκκαθάριση και την είσπραξη του νέου φόρου με αποτέλεσμα μόνο το ένα τέταρτο των οφειλετών να λάβει τα ειδοποιητήρια για τον φόρο του 2008.

Τώρα, οι προσπάθειες των υπηρεσιών του υπουργείου επικεντρώνονται σε ζητήματα τα οποία χρειάζονται διευκρινίσεις, όπως για παράδειγμα έγινε πρόσφατα, μετά τη διαπίστωση ότι σε πολλές περιπτώσεις ο ένας εκ των δύο συζύγων κλήθηκε να καταβάλει ΕΤΑΚ για την πρώτη κατοικία. Το θέμα αντιμετωπίστηκε από το υπουργείο, δεν αποφεύχθηκε όμως η μεγάλη ταλαιπωρία για εκατοντάδες φορολογουμένους, οι οποίοι χρειάστηκε να σπεύσουν στην εφορία ή στην καλύτερη περίπτωση να μπουν στη διαδικασία διορθώσεων μέσω του Internet ή τηλεφωνικά.

Η ταχυδρόμηση των εκκαθαριστικών σημειωμάτων του Ενιαίου Τέλους Ακινήτων 0,1% συνεχίζεται κανονικά, ενώ οι ιδιοκτήτες που δεν πλήρωσαν το τέλος του 2008 θα το καταβάλουν εντός του έτους μαζί με αυτό του 2009.

Υπενθυμίζεται ότι το τέλος εξοφλείται μέχρι και σε τρεις ίσες διμηνιαίες δόσεις, με την πρώτη να λήγει μέχρι την τελευταία εργάσιμη ημέρα του επόμενου μήνα από τη βεβαίωσή του για τα φυσικά πρόσωπα, ανάλογα με το πότε βεβαιώνεται ο φόρος. Δεν βεβαιώνεται τέλος μέχρι 27 ευρώ, ενώ οφειλές μέχρι 250 ευρώ εξοφλούνται μέχρι τα τέλη του επόμενου μήνα.

Παρ’ όλα αυτά, εστάλησαν στους φορολογουμένους και εκκαθαριστικά σημειώματα με τα οποία καλούνταν να καταβάλουν φόρο της τάξεως των 10 λεπτών!

Από φέτος ενεργοποιείται η απαλλαγή της πρώτης κύριας ιδιοκατοικούμενης κατοικίας επιφάνειας μέχρι 200 τ.μ. και αντικειμενικής αξίας έως 300.000 ευρώ. Για τον εντοπισμό της κύριας κατοικίας οι φορολογούμενοι θα δηλώσουν σε ειδικό κωδικό στο βασικό έντυπο Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος ποια είναι η κύρια κατοικία τους εξ αυτών που έχουν αναγράψει στη Δήλωση Στοιχείων Ακινήτων (Ε9).

--- «ΟΚ» η κατοικία, φόρος για τα οικόπεδα

Ο νομοθέτης φάνηκε εκ του αποτελέσματος ότι στην περίπτωση του ΕΤΑΚ είχε κάνει αυτό που συνηθίζεται να αποκαλείται «δουλειά του ποδαριού». Μικροϊδιοκτήτες ακινήτων, με μικρά και μεσαία εισοδήματα που κανονικά εξαιρούνταν του φόρου, έχοντας στην κατοχή τους μόνο μία μονοκατοικία για την κάλυψη των στεγαστικών αναγκών τους, κλήθηκαν να βάλουν το χέρι στην τσέπη και να πληρώσουν φόρο.

Απαλλάχτηκαν από τον φόρο για την κατοικία, καλούνται όμως να πληρώσουν φόρο της τάξης των 50, 60, 70 ή ακόμη και των 100 ευρώ για τα οικόπεδα στα οποία βρίσκονται οι κατοικίες τους. Πρόκειται για ένα ακόμα σημείο το οποίο θα τύχει διευκρινίσεων και αλλαγών.

Θύματα της προχειρότητας με την οποία αντιμετωπίστηκε η εισαγωγή του ΕΤΑΚ είναι κυρίως ηλικιωμένοι που εισπράττουν την κατώτατη σύνταξη του ΟΓΑ των 330 ευρώ τον μήνα αλλά και πολλοί άλλοι χαμηλοσυνταξιούχοι - δικαιούχοι του ΕΚΑΣ, οι οποίοι το μόνο περιουσιακό στοιχείο που έχουν στην κατοχή τους είναι ένα μικρό σπίτι - μονοκατοικία, είτε σε επαρχιακή πόλη, είτε σε κωμόπολη, είτε στο χωριό τους.

Οι εν λόγω φορολογούμενοι δεν υπόκεινται καν σε φόρο εισοδήματος, επειδή οι συντάξεις τους είναι πολύ χαμηλές και απαλλάσσονται. Λόγω όμως του ΕΤΑΚ, καλούνται για πρώτη φορά έπειτα από πάρα πολλά χρόνια να πληρώσουν στην εφορία ένα ποσό το οποίο ισοδυναμεί με το 1/6 ή ακόμη και με το 1/3 του μηνιαίου εισοδήματός τους!

Κι αυτό επειδή η «λογική» στην οποία βασίστηκε η νομοθεσία για το ΕΤΑΚ ήταν η επιβάρυνση των περισσότερων μικροϊδιοκτητών (ακόμη και των πιο φτωχών), μέσω της θέσπισης απαλλαγής μόνο για ένα εκ των κατεχόμενων κτισμάτων (για το πιο ακριβό) και μέσω της επιβολής φόρου ακόμη και στα οικόπεδα όπου έχουν ανεγερθεί τα απαλλασσόμενα κτίσματα.

--- Στην τσιμπίδα και η ψιλή κυριότητα

Πέραν των χαμηλοσυνταξιούχων, στους θιγόμενους από τη «λογική» αυτή του υπουργείου Οικονομικών περιλαμβάνονται και πολλοί άλλοι φορολογούμενοι εργαζόμενοι - οικογενειάρχες, οι οποίοι επίσης κατέχουν μονοκατοικίες είτε σε μεγάλες πόλεις είτε σε κωμοπόλεις και χωριά.

Υποχρεωμένοι, μάλιστα, να πληρώσουν το «χαράτσι» του ΕΤΑΚ είναι ακόμη και όσοι έχουν δηλώσει μόνο την ψιλή κυριότητα των μονοκατοικιών και των οικοπέδων. Την ίδια στιγμή, οι ελάχιστοι μεγαλοϊδιοκτήτες οι οποίοι κατέχουν εκατοντάδες στρέμματα γης εκτός σχεδίου πόλης απαλλάσσονται από το ΕΤΑΚ για τα πολύ μεγάλης αξίας αυτά ακίνητα, ενώ με το προηγούμενο καθεστώς, του Φόρου Μεγάλης Ακίνητης Περιουσίας (ΦΜΑΠ), υποχρεώνονταν να πληρώσουν σημαντικού ύψους φόρους!

Το πρόβλημα αυτό έχει δημιουργηθεί για τον εξής λόγο: όσοι έχουν δηλώσει στο Ε9 ότι κατέχουν κατά πλήρη κυριότητα, ψιλή κυριότητα ή επικαρπία μία μονοκατοικία και τίποτα άλλο, χρεώνονται από το υπουργείο Οικονομικών με ΕΤΑΚ. Κάθε μονοκατοικία δηλώνεται στο Ε9 μαζί με το οικόπεδο στο οποίο έχει ανεγερθεί.

Η αναγραφή των στοιχείων του οικοπέδου γίνεται στην ίδια σειρά του πίνακα 1 του Ε9 στην οποία δηλώνονται τα στοιχεία της μονοκατοικίας. Σύμφωνα με τον Ν. 3634/2008, απαλλάσσονται από το ΕΤΑΚ τα φυσικά πρόσωπα για την κατοικία με τη μεγαλύτερη αξία και μέχρι το ποσό αξίας 300.000 ευρώ. Τα λοιπά ακίνητα κάθε φυσικού προσώπου, δηλαδή τα υπόλοιπα μη απαλλασσόμενα κτίσματα και τα οικόπεδα που τυχόν έχει δηλώσει, υπάγονται κανονικά στο ΕΤΑΚ.

* Αναδημοσίευση από το 567ο φύλλο της εβδομαδιαίας εφημερίδας ΜΕΤΟΧΟΣ & ΕΠΕΝΔΥΣΕΙΣ, 30 Ιανουαρίου - 3 Φεβρουαρίου 2009.