Ζεστό χρήμα μέσω εγγυήσεων δανείων, επιδοτήσεων σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις και αποπληρωμή δανείων ζητά πλέον η αγορά από την κυβέρνηση, καθώς το πακέτο στήριξης των 28 δισ. ευρώ αποδεικνύεται δυσλειτουργικό και σε κάποιες περιπτώσεις χωρίς αντίκρισμα.

Οι τράπεζες έχουν προς το παρόν εκταμιεύσει μόλις 9,2 δισ. ευρώ από το πακέτο στήριξης, ενώ δεν δείχνουν διατεθειμένες να προχωρήσουν σε έκδοση ομολόγων με εγγύηση Δημοσίου λόγω του υψηλού κόστους της συγκεκριμένης δράσης.

Έτσι τα 15 δισ. ευρώ από τα 28 δισ. ευρώ παραμένουν εφεδρεία για ενδεχόμενη επιδείνωση της κατάστασης διεθνώς και δεν θα πρέπει να υπολογίζονται ως ρευστότητα που θα πέσει στην αγορά.

Οι πρώτες δε 100 ημέρες εφαρμογής του πακέτου επιβεβαιώνουν όσους είχαν εναντιωθεί στη φιλοσοφία του. Οι ακάλυπτες επιταγές και οι απλήρωτες συναλλαγματικές ανήλθαν στο α΄ δίμηνο στα 490 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας νέο ιστορικό ρεκόρ, και αναμένεται να εκτιναχτούν έτι περαιτέρω καθώς το επόμενο δίμηνο λήγουν πολλές επιταγές που είχαν δοθεί στην πλειονότητά τους πριν από την όξυνση της κρίσης.

Τα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων τον Ιανουάριο 2009 αυξήθηκαν μόλις κατά 113 εκατ. ευρώ και της καταναλωτικής πίστης (δάνεια και πιστωτικές κάρτες) κατά 14 εκατ. ευρώ, επιβεβαιώνοντας με τον χειρότερο τρόπο το σχετικό δημοσίευμα του Euro2day.

Μόνο τα επιχειρηματικά δάνεια "τρέχουν" με ικανοποιητικούς ρυθμούς και αυτό λόγω της αναχρηματοδότησης υφιστάμενου δανεισμού.

Με τη ζήτηση να μειώνεται και τις βιομηχανίες να διάγουν το χειρότερο τρίμηνο των τελευταίων ετών, οι ανάγκες της αγοράς για φρέσκο χρήμα έχουν διευρυνθεί αντί να μειωθούν με την εφαρμογή του πακέτου.

Έτσι ο ένας μετά τον άλλον οι φορείς πλέον ζητούν απευθείας στήριξη από το Δημόσιο σε ένα αλισβερίσι που τώρα ξεκινά, καθώς οι επιπτώσεις της κρίσης μεταφέρονται από τους κλάδους ειδών πολυτελείας και στην υπόλοιπη αγορά.

Οι ίδιοι οι τραπεζίτες ζητούν πλέον νέο πακέτο μέτρων που να στηρίξει αυτήν τη φορά απευθείας την πραγματική οικονομία. Πρόσφατα ο Σύνδεσμος Ελληνικών Θαλασσοκαλλιεργειών ζήτησε από το υπουργείο Οικονομίας την παροχή εγγύησης από το Δημόσιο για νέα δάνεια έως 100 εκατ. ευρώ, επικαλούμενος τη σημαντική για τη χώρα εισαγωγική δραστηριότητα του κλάδου.

Έχει προηγηθεί ανάλογο αίτημα, που έχει γίνει καταρχήν αποδεκτό από τις ξενοδοχειακές επιχειρήσεις, καθώς και το πακέτο των 600 εκατ. ευρώ προς τους αγρότες το οποίο θα καταβληθεί από το Δημόσιο μέσω ΕΛΓΑ. Αίτημα παροχής κρατικής βοήθειας έχουν υποβάλει και οι επιχειρήσεις της κλωστοϋφαντουργίας, ενώ μέτρα στήριξης (απόσυρση) ζητούν και οι αντιπροσωπείες αυτοκινήτων.

Στο τραπέζι μάλιστα έχουν αρχίσει να πέφτουν από εργολάβους και τράπεζες ιδέες για μίνι πακέτο στήριξης της στεγαστικής πίστης μέσω χαλάρωσης των κριτηρίων χορήγησης δανείων από τον Οργανισμό Εργατικής Κατοικίας. Τραπεζίτες προτείνουν να μειωθεί στα 5 από 10 χρόνια το κριτήριο για επιδότηση εργατικής κατοικίας προκειμένου να τονωθεί η ζήτηση για δάνεια και κατοικίες από νέα ζευγάρια.

Το αίτημα, αν και ανεπίσημο, αποτυπώνει ανάγλυφα τη νέα εποχή. Οι τράπεζες έχοντας φτάσει στο άλλο άκρο από αυτό των ασύδοτων χορηγήσεων δανείων επιδιώκουν με κάθε τρόπο να εξασφαλίσουν κρατική ομπρέλα εγγύησης για τα νέα δάνεια. Η αγορά κινδυνεύει να επιστρέψει στα προ Σημίτη επίπεδα, όταν το μεγαλύτερο μέρος των νέων στεγαστικών ήταν επιδοτούμενου επιτοκίου.

Την ίδια στιγμή, σειρά κλάδων ζητά την αποπληρωμή μέρος των τεράστιων οφειλών του Δημοσίου προκειμένου να πέσει χρήμα στην αγορά. Όπως έχει καταγράψει το Euro2day, μόνο τα φέσια του Δημοσίου προς τις επιχειρήσεις ξεπερνούν τα 9,2 δισ. ευρώ, στερώντας από την αγορά ισόποση ρευστότητα για την οποία αναγκάζεται να δανείζεται από τις τράπεζες.

Προς το παρόν προωθείται η ρύθμιση μέρους των ώριμων οφειλών ύψους 5 δισ. ευρώ των νοσοκομείων. Τα νοσοκομεία θα εκδώσουν ομολογιακά δάνεια με εγγύηση του Δημοσίου και θα δώσουν τις ομολογίες στις φαρμακευτικές εταιρίες και στις εταιρίες ιατρικού εξοπλισμού, που με τη σειρά τους θα τις προεξοφλήσουν σε κρατικές τράπεζες εισπράττοντας περί το 95% της απαίτησης. Ήδη έχει βολιδοσκοπηθεί η διοίκηση του Τ.Τ. η οποία φέρεται να συναινεί στην αγορά των ομολογιών με εγγύηση Δημοσίου.

Ταχύτερη πληρωμή των χρεών του Δημοσίου για έργα που έχουν ήδη κατασκευαστεί και παραδοθεί ζητούν οι εργολάβοι, επαναλαμβάνοντας την πρότασή τους για συμψηφισμό των οφειλών του Δημοσίου με τα χρήματα που υποχρεούνται να πληρώσουν οι τεχνικές εταιρίες προς την εφορία (ΦΠΑ, άλλες εισφορές) και τα ασφαλιστικά ταμεία (ΙΚΑ κ.λπ.).