Μεγάλη απορροφητικότητα κονδυλίων από το πρόγραμμα ΚτΠ παρουσιάζουν σύμφωνα με ετήσια έρευνα τα "μικρά" έργα. Ο δημόσιος τομέας παρουσιάζει χαμηλά ποσοστά στην απορρόφηση, ενώ πρώτη περιφέρεια ήταν αυτή της Θεσσαλίας.

Αναλυτικότερα, από την ετήσια μελέτη για την υλοποίηση του Ε.Π. "Κοινωνία της Πληροφορίας" και έρευνα για την αξιολόγηση μεγάλων έργων, που χρηματοδοτήθηκαν από το πρόγραμμα, σημειώνεται ότι από το σύνολο των 5.676 έργων του προγράμματος, τα 49 με προϋπολογισμό ? 10 εκατομμυρίων ευρώ δεσμεύουν το 51,68% του προϋπολογισμού των ενταγμένων έργων, ενώ τα έργα κάτω των 100.000 ευρώ φέρουν τον μεγαλύτερο όγκο (4.462 έργα), αποτελώντας όμως μόλις το 4,23% του συνολικού προϋπολογισμού.

Ωστόσο, τα "μικρά" αυτά έργα εμφανίζουν τον υψηλότερο λόγο δαπάνης/σύμβαση (95,37%), υποδηλώνοντας υψηλή αποτελεσματικότητα υλοποίησης. Ο αντίστοιχος λόγος για έργα ?10 εκατ. ευρώ διαμορφώνεται σε ποσοστό 86,58% και για έργα από 5 - 9,9 εκατ. σε ποσοστό 79,08%.

• Ο ευρύτερος δημόσιος τομέας σημειώνει υψηλά ποσοστά στις εντάξεις, αλλά χαμηλά ποσοστά στην απορρόφηση

Αναφορικά με την κατηγοριοποίηση των έργων ανά κατηγορία τελικού δικαιούχου, σε επίπεδο προϋπολογισμού ένταξης, η "Κοινωνία της Πληροφορίας Α.Ε." συγκεντρώνει το μεγαλύτερο ποσοστό (25,78%), ενώ ακολουθούν ο ευρύτερος δημόσιος τομέας (24,89%) και τα υπουργεία - γενικές γραμματείες με ποσοστό 16,4%.

Ως προς τον λόγο δαπάνης/σύμβαση, ωστόσο, ο ευρύτερος δημόσιος τομέας εμφανίζει τη χαμηλότερη επίδοση, της τάξης του 74,4%. Συνολικά, θα μπορούσε να αναφερθεί ότι ο προϋπολογισμός των έργων που ανήκουν στη γενική κατηγορία έργων δημόσιων ή ευρύτερων δημόσιων φορέων ανέρχεται σε ποσοστό 80,13% του συνόλου, χωρίς ωστόσο αυτό το ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό να μεταφράζεται σε αντίστοιχη διείσδυση των ηλεκτρονικών δημόσιων υπηρεσιών στην καθημερινότητα των πολιτών, καθώς το 2008 μόλις το 6% των Ελλήνων πραγματοποίησε ολοκληρωμένες συναλλαγές με το Δημόσιο ηλεκτρονικά.

• Πρωτιά στην περιφέρεια Θεσσαλίας

Η γεωγραφική ανάλυση των έργων του Ε.Π. "Κοινωνία της Πληροφορίας" ανέδειξε την περιφέρεια της Θεσσαλίας αυτή με τον υψηλότερο λόγο δαπάνης/σύμβαση (90,31%) σε αντίθεση με τις περιφέρειες Δυτικής Ελλάδας (75,86%) και Στερεάς (80,05%), οι οποίες παρουσιάζουν τα χαμηλότερα αντίστοιχα ποσοστά. Σε επίπεδο προϋπολογισμού ένταξης, τα έργα τοπικής εμβέλειας δεσμεύουν το 30,88% του προϋπολογισμού των ενταγμένων, ενώ ο μέσος προϋπολογισμός έργου τοπικής εμβέλειας είναι 139.529 ευρώ έναντι 4.753.013 ευρώ του μέσου προϋπολογισμού έργων εθνικής εμβέλειας.

Τέλος, πραγματοποιήθηκε κατηγοριοποίηση των έργων με βάση το είδος επένδυσης που χρηματοδοτήθηκε. Αν εξαιρέσουμε την κατηγορία "Σχολεία, ΑΕΙ/ΤΕΙ (εξοπλισμός/Υποδομές/Δίκτυα/Λογισμικό/ΕΔΕΤ)", η πλειονότητα των έργων ανήκει στις κατηγορίες "Μελέτες/Σύμβουλοι Τεχνικής Υποστήριξης" (5,34%) και "Ψηφιοποίηση" (4,46%). Από άποψη προϋπολογισμού ένταξης, οι "πρωτιές" αλλάζουν ως εξής: "Πληροφοριακά Συστήματα" (19,98%) και "Έργα Κατάρτισης - Εκπαίδευσης" (17,94%).

Σημειώνεται ότι κατά την ολοκλήρωση της παρούσας ανάλυσης η καταγραφή των τελικών δαπανών του Ε.Π. "Κοινωνία της Πληροφορίας" βρισκόταν ακόμη σε εξέλιξη, γεγονός που θα οδηγήσει σε πιθανή διαφοροποίηση ορισμένων στοιχείων με την ολοκλήρωση του προγράμματος.

Β) Από την έρευνα για τη λειτουργία των μεγάλων έργων προέκυψαν ενδεικτικά τα εξής αξιοσημείωτα συμπεράσματα:

• Χρήση συστημάτων GIS
Τα μισά από τα υλοποιημένα έργα (53%) έδωσαν συνδυαστικά ολοκληρωμένα πληροφορικά συστήματα και διαδικτυακές πύλες, ενώ μόλις 1 στα 4 έργα έχει ενσωματώσει και γεωγραφικό πληροφορικό σύστημα (GIS).

• 2 στα 5 έργα υστερούν στην ικανοποίηση των αρχικών τους στόχων

Ενώ 4 στα 5 έργα (80%) υλοποιήθηκαν στο πλαίσιο συγκεκριμένης στρατηγικής του φορέα, παρ' όλα αυτά, μόνο το 61% αυτών φέρεται να έχει επιτύχει σε ικανοποιητικό βαθμό τον στόχο του. Αιτία για το γεγονός αυτό φαίνεται να είναι κυρίως η δυσκολία προσαρμογής των στελεχών του φορέα ή των χρηστών του κάθε έργου, παρότι σε ποσοστό 85% έλαβε χώρα πρόγραμμα εκπαίδευσης για εξοικείωση με τη νέα υπηρεσία. Αυτό που προκύπτει ως ζητούμενο από τις απαντήσεις στο ερωτηματολόγιο είναι περισσότερες ώρες πρακτικής εκπαίδευσης επί του αντικειμένου και ομογενοποίηση των διαδικασιών.

• 69% των έργων σε πλήρη παραγωγική λειτουργία

1 στα 5 έργα βρίσκεται σε μερική παραγωγική λειτουργία και 1 στα 10 δεν έχει λειτουργήσει ακόμη, κυρίως λόγω ελλιπούς ετοιμότητας των φορέων σε θέματα οργάνωσης.

• 62% των έργων δεν αξιοποιείται στον μέγιστο βαθμό σε σχέση με τις δυνατότητές του

Μόλις το 32% των έργων διαθέτει πολύ υψηλά (75% - 100%) επίπεδα χρήσης των συστημάτων τόσο ως προς τις προδιαγραφές όσο και ως προς τις απαιτήσεις και τις δυνατότητες του φορέα.

• Κυρίως υπηρεσίες επιπέδου 1

Η πλειονότητα των έργων προσφέρει μόνο υπηρεσίες πληροφορικού χαρακτήρα, δηλαδή υπηρεσίες επιπέδου 1 και δεν διασυνδέεται με άλλα πληροφορικά συστήματα.

• Μόνο για το 28% των έργων δεν απαιτείται και δεν είναι απαραίτητη για την ομαλή λειτουργία του συστήματος η ανανέωση αδειών χρήσης λογισμικού.

• Υλοποίηση: Ζητούμενο η συνέπεια και η διοικητική υποστήριξη

Ως προς την υλοποίηση των έργων, τα προβλήματα που αναφέρθηκαν σε μεγαλύτερο βαθμό είναι η ελλιπής διοικητική υποστήριξη από τον φορέα και η μειωμένη συνέπειά του σε σχέση με την παράδοση των παραδοτέων.

• Λειτουργία: Ζητούμενο η εκπαίδευση του προσωπικού

Ως σοβαρότερο πρόβλημα κατά τη λειτουργία των έργων αναφέρεται η έλλειψη εκπαιδευμένου προσωπικού. Όλα τα συμπεράσματα συγκλίνουν, συνεπώς, στην ανάγκη αποτελεσματικότερης προετοιμασίας και εκπαίδευσης του ανθρώπινου δυναμικού εν όψει της λειτουργίας των έργων.

Οι συγκεκριμένες πληροφορίες αποτελούν μια ενδεικτική αναφορά στα διαθέσιμα συνολικά στοιχεία υλοποίησης του Ε.Π. "Κοινωνία της Πληροφορίας". Στόχοι της δημοσιοποίησής τους είναι αφενός η αντικειμενική και λεπτομερής αποτύπωση της επιτευχθείσας προόδου και, αφετέρου, η βέλτιστη δυνατή αξιοποίηση των διδαγμάτων κατά την υλοποίηση του Επιχειρησιακού Προγράμματος "Ψηφιακή Σύγκλιση".