Καθώς η Ελλάδα εισέρχεται στον πέμπτο χρόνο οικονομικής ύφεσης και η ανεργία ανέρχεται σε πρωτοφανή επίπεδα, πρέπει να ενταθούν οι προσπάθειες για να αξιοποιηθεί όλο το δυναμικό των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής, αναφέρει η έκθεση της Task Force για την Ελλάδα.

Οι προσπάθειες αυτές περιλαμβάνουν την ταχύτερη ανάληψη των κονδυλίων μέσω της αποτελεσματικότερης υλοποίησής τους, την άρση των σχετικών εμποδίων και τη μεγαλύτερη εστίαση σε έργα με σημαντικότερο οικονομικό και κοινωνικό αποτέλεσμα. Εξάλλου, λόγω των σοβαρών δημοσιονομικών και οικονομικών περιορισμών, η χρήση των μέσων της πολιτικής συνοχής πρέπει στο μέτρο του δυνατού να είναι προσαρμοσμένη στην τρέχουσα κατάσταση της Ελλάδας.

Αιχμές για τους πολιτικούς

Αιχμές στο πολιτικό σύστημα για αθρόα νομοθετική παρέμβαση χωρίς επί της ουσίας εφαρμογή όλων όσων αποφασίζονται, άφησε πριν από λίγο ο επικεφαλής της Task Force Horst Reichnbach. Για να συμπληρώσει με έμφαση φέρνοντας τη συζήτηση στην εφαρμογή του δευτέρου πακέτου στήριξης, ότι “υπάρχουν αρκετοί τομείς από το δεύτερο πρόγραμμα που θα είναι δύσκολο να υλοποιηθούν. Και για αυτό λέω ότι δεν πρέπει η ελληνική κυβέρνηση να χαλαρώσει στην υλοποίηση του προγράμματος”.

Για μια ακόμη φορά ξεκαθάρισε ότι η Ομάδα Δράσης προσφέρει τεχνική βοήθεια επί των πολιτικών αποφάσεων που λαμβάνει η εκάστοτε ελληνική κυβέρνηση συμπληρώνοντας ότι ήδη έχουν οριστεί οι ελεγκτές που θα ασχοληθούν με το χάρτη της διοικητικής μεταρρύθμισης και στην παρούσα φάση εκπαιδεύονται. Ειδικότερα και σε ότι αφορά στο κομμάτι της διοικητικής μεταρρύθμισης ο κ. Reicenbach ανέφερε ότι οι απολύσεις στο δημόσιο είναι απόφαση πολιτικού προσανατολισμού και η αξιολόγηση που θα γίνεται πλέον κάθε τρίμηνο στους δημόσιους υπαλλήλους δεν αποτελεί κριτήριο.

Αναφορικά με το θέμα των μισθών και τη μείωση τους, αν και δεν θέλησε να τοποθετηθεί ευθέως, σημείωσε ότι ο μισθός είναι συνδεδεμένος με την ανταγωνιστικότητα η οποία όπως επεσήμανε πρέπει να ανακτηθεί. Σημειώνοντας παράλληλα ότι υπάρχουν πιο φτωχές χώρες από την Ελλάδα οι οποίες καλούνται να πληρώσουν μέρος του προγράμματος διάσωσης της χώρας. Με τους πολίτες αυτών κρατών να διερωτώνται, όπως είπε, γιατί πρέπει να στηρίξουν την Ελλάδα όταν οι ίδιοι πληρώνονται με χαμηλότερο μισθό. "Σε αυτούς τους ανθρώπους πρέπει να δώσουμε κάποιες εξηγήσεις", σημείωσε.

Για τα θέματα της χρηματοδότησης, επανέλαβε ότι υπάρχουν κονδύλια τα οποία εκτίμησε ότι είναι ικανά για να ξεκινήσει η ανάκαμψη της οικονομίας.

Ειδικότερα, αναφερόμενος στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις και στην ανάγκη χρηματοδότησής τους, σημείωσε ότι υπάρχουν ήδη κοινοτικά κονδύλια ύψους 2 δισ. ευρώ ενώ θα μπορούσαν να εξευρεθούν άλλα 2 δισ. ευρώ.

Βελτιώθηκε η απορρόφηση, αλλά υπάρχουν κίνδυνοι

Όπως σημειώνεται, μέχρι το τέλος του 2011, η Ελλάδα απορρόφησε το 35% των κονδυλίων της πολιτικής συνοχής, ύψους 20,4 δισ. ευρώ, ποσό που είναι διαθέσιμο για την περίοδο 2007-2013. Το ποσοστό αυτό υπερβαίνει το μέσο ποσοστό της Ε.Ε., που ανέρχεται σε 33,5%. Στην περίπτωση του ΕΣΠΑ, η επίδοση της Ελλάδας είναι 39,6% έναντι μέσου ποσοστού 34,6%.

Όσον αφορά το Ταμείο Συνοχής, η ελληνική επίδοση είναι 29,2%, ποσοστό που υπερβαίνει ελαφρά τον μέσο όρο της Ε.Ε., που ανέρχεται σε 28,5%. Στην περίπτωση του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου, απορροφήθηκε το 24,4% της επιχορήγησης για την Ελλάδα, έναντι μέσου ποσοστού 27% για την Ε.Ε.

Υπάρχουν όμως και προβλήματα. Συγκεκριμένα, αναφέρεται: «Όσον αφορά την περίοδο προγραμματισμού 2000-2006, δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί 8.724 έργα, με κίνδυνο να ανακτηθεί μέγιστο ποσό περίπου 3 δισ. ευρώ από πληρωμές για όλα τα έργα. Να χαθούν δηλαδή τα υπόλοιπα κονδύλια.

Μια πρώτη ομάδα έργων (περίπου το ήμισυ του συνολικού αριθμού) χρειάζεται να ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου 2012, ενώ μια δεύτερη ομάδα προβλέπεται να ολοκληρωθεί μέχρι τα τέλη Μαρτίου 2013 (ανάλογα με τα σχετικά επιχειρησιακά προγράμματα).

Στον κρατικό προϋπολογισμό του 2012 έχει εγγραφεί ειδικό ποσό για την ολοκλήρωση της πρώτης ομάδας έργων εντός των προθεσμιών που έχουν οριστεί. Οι ελληνικές αρχές θα πρέπει να ολοκληρώσουν την εξέταση της δεύτερης ομάδας έργων μέχρι τα μέσα Μαρτίου του τρέχοντος έτους. Το συνολικό ποσό εθνικής χρηματοδότησης που απαιτείται ακόμη για την ολοκλήρωση των ημιτελών έργων εκτιμάται περίπου σε 230 εκατ. ευρώ».

Οι παραχωρήσεις αυτοκινητοδρόμων

Σύμφωνα με την έκθεση, στις πέντε παραχωρήσεις αυτοκινητοδρόμων (1.400 χλμ. διευρωπαϊκού δικτύου) αντιστοιχούν σε δαπάνη 3,2 δισ. ευρώ για την Ελλάδα και την Ε.Ε. Οι εργασίες κατασκευής έχουν διακοπεί σε 4 έργα λόγω της οικονομικής κρίσης, γεγονός που είχε επιπτώσεις στη ρευστότητα, στην κυκλοφορία και στη χρηματοδότηση των έργων.

Η ολοκλήρωση των έργων αυτών θα σήμαινε, με βάση εκτιμήσεις, 30.000 άμεσες και έμμεσες θέσεις απασχόλησης και θα συνέβαλλε στην τόνωση των επενδύσεων και της απασχόλησης, που είναι τόσο απαραίτητη.

Οι Αρχές διαπραγματεύονται αναθεωρήσεις στο πλαίσιο των υφιστάμενων συμβάσεων, προκειμένου να διασφαλίσουν την οικονομική βιωσιμότητα και την ισόρροπη συνεισφορά όλων των ενδιαφερόμενων φορέων.

Μόλις 11 εκατ. ευρώ η χρηματοδότηση μικρομεσαίων

Η Τask Force επισημαίνει ότι, αντιμέτωπες με σημαντικές προκλήσεις ρευστότητας, οι εγχώριες τράπεζες δυσκολεύονται να παράσχουν χρηματοδότηση στις επιχειρήσεις, για επενδύσεις, υπό μορφή πιστωτικών επιστολών για εμπορικές συναλλαγές - εξαγωγές ή ως κεφάλαια κίνησης, αναφέρει η έκθεση.

Η ελληνική κυβέρνηση διπλασίασε τις κρατικές εγγυήσεις και ενίσχυσε τους μηχανισμούς ρευστότητας που έχει στη διάθεσή του το τραπεζικό σύστημα. Οι υπάρχοντες ενωσιακοί και εθνικοί μηχανισμοί είναι σε θέση να διοχετεύσουν 1,3 δισ. ευρώ υπό μορφή δανείων προς ελληνικές μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜμΕ). Όμως, οι μηχανισμοί αυτοί δεν έχουν ακόμη συνεπιφέρει αύξηση της ροής δανείων προς τις ΜμΕ.

Οι εκταμιεύσεις από τους υφιστάμενους μηχανισμούς στήριξης των εμπορικών τραπεζών που χορηγούν δάνεια σε ΜμΕ ανήλθαν μόλις στο ποσό των 11 εκατ. ευρώ, σε σύγκριση με το συνολικό ποσό 1.280 εκατ. ευρώ που ήταν διαθέσιμο στα τέλη του 2011.

Τα νέα εργαλεία χρηματοδότησης

Ως ένα επιπλέον βήμα για την προώθηση της πρόσβασης των ΜμΕ σε χρηματοδότηση, οι ελληνικές αρχές, με την υποστήριξη της ομάδας δράσης και άλλων υπηρεσιών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εξετάζουν την πιθανότητα δημιουργίας ενός νέου μέσου χρηματοοικονομικής τεχνικής.

Αυτό θα ήταν εγγύηση από τα διαρθρωτικά ταμεία (ανώτατου ύψους 500 εκατ. ευρώ) με σκοπό τη στήριξη της χορήγησης πρόσθετων συνολικών δανείων από την ΕΤΕπ σε εγχώριους δανειοδότες, ούτως ώστε οι τράπεζες να μπορούν με τη σειρά τους να χορηγήσουν δάνεια σε ΜμΕ, με ιδιαίτερη προτεραιότητα στις ΜμΕ εκείνες οι οποίες έχουν ήδη λάβει στήριξη από τα διαρθρωτικά ταμεία της Ε.Ε.

Μάλιστα, σημειώνεται: "Το ιδανικό θα ήταν κάθε ευρώ υπό τη μορφή εγγύησης από τα διαρθρωτικά ταμεία να καθιστά δυνατή τη χορήγηση δανείου 2 ευρώ από την ΕΤΕπ σε ελληνικές τράπεζες και εν συνεχεία σε ΜμΕ". Η σχετική συμφωνία χρηματοδότησης τελεί επί του παρόντος υπό συζήτηση μεταξύ των ελληνικών αρχών, με την υποστήριξη της TFGR και άλλων υπηρεσιών της Επιτροπής και της ΕΤΕπ.

Σε περίπτωση επίτευξης ικανοποιητικής συμφωνίας, αναμένεται ότι ποσό διπλάσιο της εγγύησης θα χορηγηθεί μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα σε μικρές επιχειρήσεις. Παράλληλα με το παραπάνω, δύο άλλα θέματα είναι υπό εξέταση:

(1) Η θέσπιση μηχανισμού εγγυήσεων που θα κάλυπτε δάνεια προς ΜμΕ. Ο μηχανισμός αυτός θα συμπληρώνει τα συνολικά δάνεια της ΕΤΕπ για τη στήριξη της ρευστότητας, μέσω της μείωσης του κινδύνου της δανειοδότησης.

(2) Ο μηχανισμός μικροχρηματοδοτήσεων Progress θα μπορούσε να επεκταθεί ώστε να καλύπτει και άλλες ελληνικές τράπεζες. Η προθυμία των ελληνικών τραπεζών να ασχοληθούν με τη χορήγηση μικροπιστώσεων είναι προς το παρόν περιορισμένη.

Δεν εκπληρώθηκαν οι στόχοι για τους φορολογικούς ελέγχους σε μεγάλες επιχειρήσεις 

Για το συγκεκριμένο ζήτημα επισημαίνεται: "Από τα στοιχεία του 2011 προκύπτουν ορισμένα πρώτα ενθαρρυντικά αποτελέσματα, αν και η είσπραξη φόρων υστερεί σε σχέση με τους συνολικούς στόχους, λόγω της επιδείνωσης των οικονομικών προβλέψεων. Στις αρχές του 2011, οι εισπράξιμες ληξιπρόθεσμες φορολογικές οφειλές υπολογίζονταν σε 8 δισ. ευρώ κι ο στόχος ήταν να εισπραχθούν 400 εκατ. ευρώ από το ποσό αυτό (δηλ. το 5%). Οι πραγματικές εισπράξεις ανήλθαν σε 946 εκατ. ευρώ το 2011.

Για το 2012 θα μπορούσαν να τεθούν πιο φιλόδοξοι στόχοι, ιδίως αν ληφθεί υπόψη ότι ο νέος νόμος που τέθηκε σε ισχύ την 1η Φεβρουαρίου παρέχει στις φορολογικές αρχές τη δυνατότητα να αναθέτουν σε ιδιωτικές επιχειρήσεις την είσπραξη βεβαιωμένων φορολογικών οφειλών, γεγονός που θα μπορούσε να συμβάλει στην επίσπευση της είσπραξης φόρων στο μέλλον.

Σε ό,τι αφορά τους δείκτες μέτρησης των επιδόσεων στον τομέα των φορολογικών ελέγχων, οι εφορίες μπόρεσαν πράγματι να πραγματοποιήσουν τους 400 φορολογικούς ελέγχους με αντικείμενο φορολογουμένους μεγάλου πλούτου, οι οποίοι είχαν καθοριστεί ως στόχος, και να εισπράξουν το 50% και πλέον των φορολογικών απαιτήσεων που βεβαιώθηκαν και των προστίμων που επιβλήθηκαν. Αντιθέτως, οι στόχοι που είχαν τεθεί σε σχέση με τη φορολόγηση των μεγάλων επιχειρήσεων δεν είχαν εκπληρωθεί στα τέλη του 2011 και επιτεύχθηκαν μόλις στο πλαίσιο των 'πρότερων ενεργειών', οι οποίες ολοκληρώθηκαν πριν από τις 29 Φεβρουαρίου".

Οι αστοχίες

Όπως αναφέρεται στην έκθεση, η Task Force συμμετείχε σε εντατικές -αν και άκαρπες έως τώρα- συζητήσεις για την ανάγκη παροχής τεχνικής βοήθειας στους ακόλουθους τομείς:

– Απλούστευση της ίδρυσης νέων επιχειρήσεων: Οι εταιρείες στην Ελλάδα αντιμετωπίζουν περισσότερα γραφειοκρατικά εμπόδια από ό,τι σε άλλα κράτη μέλη για να λάβουν άδεια λειτουργίας. Οι ελληνικές αρχές έλαβαν ορισμένα μέτρα για την αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού και οι διοικητικές διαδικασίες μπορούν πλέον να διεκπεραιώνονται μέσω «υπηρεσίας μιας στάσης» (ηλεκτρονικής πύλης). Υπάρχουν περιθώρια περαιτέρω απλούστευσης και ενίσχυσης αυτής της υπηρεσίας μιας στάσης, καθώς και των υποκείμενων διαδικασιών.

– Κώδικας βιβλίων και στοιχείων: Οι ισχύουσες απαιτήσεις για τη λογιστική των δαπανών των επιχειρήσεων θεωρούνται μία από τις σημαντικότερες αιτίες αβεβαιότητας και κόστους για τις ελληνικές επιχειρήσεις. Κατόπιν εκτενών διαβουλεύσεων με τους ενδιαφερόμενους φορείς, εκπονήθηκε νομοσχέδιο το οποίο θα υποβληθεί σύντομα στη βουλή. Πέραν αυτού, το μνημόνιο συνεννόησης προβλέπει ότι «ο κώδικας βιβλίων και στοιχείων καταργείται στο σύνολό του και αντικαθίσταται από απλούστερο νομοθέτημα [το αργότερο τον Ιούνιο του 2012]».

Μπαρόζο: Η Task Force θα βοηθήσει την ανάπτυξη

Με αφορμή την παρουσίαση της έκθεσης, ο πρόεδρος της Κομισιόν Ζοζέ Μανουέλ Μπαρόζο προέβη στην ακόλουθη δήλωση: «Το μέλλον της Ελλάδας προϋποθέτει την αποκατάσταση τόσο της δημοσιονομικής σταθερότητας όσο και του δυναμικού ανάπτυξης της χώρας. Η στήριξη που παρέχει η ομάδα δράσης της Επιτροπής αποτελεί βασικό στοιχείο για την τόνωση της ανάπτυξης και της απασχόλησης στην Ελλάδα. Η αλληλεγγύη που δείχνουν πολλά κράτη-μέλη, η Επιτροπή και άλλοι διεθνείς οργανισμοί είναι ένα πολύ ενθαρρυντικό μήνυμα προς τη χώρα. Ας οικοδομήσουμε όλοι μαζί ένα μέλλον για την Ελλάδα».


Διαβάστε ολόκληρη την έκθεση στη δεξιά στήλη ΄"Συνοδευτικό Υλικό".