Επί όλων των καυτών θεμάτων που απασχολούν το τραπεζικό σύστημα, όπως οι συμβάσεις εργασίας, τα περιθώρια των επιτοκίων, την πολιτική δανεισμού (επιχειρήσεων και καταναλωτών) αναφέρθηκε ο πρόεδρος της Εθνικής Τράπεζας και πρόεδρος της Ενωσης Ελληνικών Τραπεζών, Τάκης Αράπογλου, στη Βουλή.

Παραθέτοντας μια σειρά λόγους, ο κ. Αράπογλου επεσήμανε ότι ”το όποιο υψηλότερο περιθώριο ονομαστικών τραπεζικών επιτοκίων στην Ελλάδα σε σχέση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης δικαιολογείται με βάση όλους τους προαναφερθέντες παράγοντες, και δεν οφείλεται στην έλλειψη συνθηκών ανταγωνισμού όπως συχνά αναφέρεται”.

Είναι δε προφανές, πρόσθεσε, ότι η άμβλυνση της επίδρασης των παραγόντων αυτών τα επόμενα χρόνια θα έχει καθοριστική συμβολή στην περαιτέρω μείωση του περιθωρίου των επιτοκίων.

Ειδικότερα, όπως είπε ο κ. Αράπογλου:

• Η πιστοληπτική ικανότητα της Ελλάδος είναι υψηλή μεν, συγκριτικά όμως από τις χαμηλότερες στην ευρωζώνη λόγω του σχετικά υψηλού χρέους της χώρας.

• Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα είναι από τους υψηλότερους στην ευρωζώνη και κυμαινόταν το 2005 1,3% πάνω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης των 15.

* Το ρυθμιστικό πλαίσιο λειτουργίας των τραπεζών στην Ελλάδα, το οποίο πλέον διαμορφώνεται σε πολύ μεγάλο βαθμό υπό την επίδραση του κοινοτικού δικαίου, είναι εξαιρετικά αυστηρό, σε πολλές δε περιπτώσεις αυστηρότερο από ό,τι επιβάλλουν οι σχετικές κοινοτικές Οδηγίες.

* Οι συνθήκες ζήτησης και προσφοράς στην ελληνική τραπεζική αγορά είναι διαφορετικές στους επιμέρους τομείς δανειακής δραστηριότητας

- Η αγορά δανείων σε μεγάλες επιχειρήσεις λειτουργεί στην Ελλάδα περισσότερο από 30 χρόνια με την σημερινή της μορφή, έχει ωριμάσει, οι μεγάλες εταιρίες δεν είναι πολλές και η ζήτηση δανείων από αυτές έχει εδώ και χρόνια σταθεροποιηθεί. Κατά συνέπεια, οι τράπεζες προσπαθώντας να αναπτύξουν τις εργασίες τους στον τομέα αυτό έχουν μειώσει το περιθώριο δανεισμού τους, τόσο πολύ μάλιστα που σε πολλές περιπτώσεις τα περιθώρια δανεισμού μεγάλων επιχειρήσεων είναι χαμηλότερα κατά πολύ των περιθωρίων που δανείζονται διεθνείς εταιρίες με πολύ υψηλότερη πιστοληπτική ικανότητα.

- Αντίθετα, η αγορά των καταναλωτικών δανείων είναι μία σχετικά νέα αγορά, αφού η καταναλωτική πίστη απελευθερώθηκε πλήρως στην Ελλάδα μόλις πριν από 3 χρόνια με σχετική Πράξη του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Η ζήτηση για αυτήν την κατηγορία δανείων, σε αντιδιαστολή με τα δάνεια προς μεγάλες επιχειρήσεις, είναι συνεπώς εύλογα μεγάλη και δεν έχει ακόμα κορεστεί. Όσο η αγορά ωριμάζει και η ζήτηση μειώνεται, όπως ήδη διαφαίνεται, τα περιθώρια θα αρχίσουν να μειώνονται ακόμα περισσότερο.

* Οι Ελληνικές τράπεζες έχουν, κατά μέσο όρο και κατά περίπτωση, χαμηλότερη πιστοληπτική ικανότητα από τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές, λόγω ιδίως μικρότερου μεγέθους, και ορισμένες εξ αυτών λόγω παλαιών μη εξυπηρετούμενων δανείων. Σχετικά στοιχεία υπάρχουν στην υποβληθείσα έκθεση του Διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος για το 2004, σελ. 350. Συνεπώς, το μέσο κόστος δανεισμού τους είναι, κατά μέσο όρο, μεγαλύτερο από το κόστος που έχουν τράπεζες του εξωτερικού, κυρίως δε εκείνες που λειτουργούν σε μεγαλύτερες αγορές.

* Σε ό,τι αφορά ειδικά την καταναλωτική πίστη, οι μηχανισμοί αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας των δανειοδοτουμένων έχουν μεν εξελιχθεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια στο σύνολο του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Οι προαναφερθέντες όμως περιορισμοί που θέτει το ρυθμιστικό πλαίσιο αναφορικά με την πλήρη ανάπτυξη του συστήματος συγκέντρωσης κινδύνων της εταιρείας ΤΕΙΡΕΣΙΑΣ συνεχίζουν να αποτελούν ανασταλτικό παράγοντα στην αποτελεσματικότητά τους.

Ο κ. Αράπογλου, στη διάρκεια ακρόασής του στη Διαρκή Επιτροπή Οικονομικών Υποθέσεων της Βουλής, προέβη παράλληλα, σε μια σύντομη αναφορά στην σημαντική θέση που έχει σήμερα το Ελληνικό τραπεζικό σύστημα στην ανάπτυξη της οικονομίας της χώρας.

Ειδικότερα:

* Σύνολο άμεσα απασχολουμένων στο τραπεζικό σύστημα: στο τραπεζικό σύστημα απασχολούνται σταθερά κατά τη διάρκεια της τελευταίας πενταετίας περίπου 60.000 άτομα. Ο αριθμός αυτός δεν παρουσιάζει ουσιώδεις διακυμάνσεις. Στο εν λόγω σύνολο δεν υπολογίζονται οι έμμεσα απασχολούμενοι σε θυγατρικές επιχειρήσεις και εταιρείες.

* Μισθοί και επιδόματα στο τραπεζικό σύστημα: κατά τη διάρκεια του 2004 οι τράπεζες κατέβαλαν για τους εργαζομένους τους μισθούς, επιδόματα και εργοδοτικές εισφορές ύψους άνω των 3 δισ. ευρώ. Κατά συνέπεια, το μέσο κόστος απασχόλησης κάθε εργαζόμενου στο τραπεζικό σύστημα ανέρχεται σε 50.000 ευρώ, ποσό εξαιρετικά υψηλό για τις συνθήκες της ελληνικής οικονομίας.

* Φόροι που καταβλήθηκαν από τις τράπεζες: οι τράπεζες κατέβαλαν το 2004 περί τα 500 εκατ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 10% των φόρων εισοδήματος που κατέβαλε το σύνολο των νομικών προσώπων που φορολογούνται στην Ελλάδα.

* Μερίσματα που πληρώθηκαν σε έλληνες και ξένους ιδιώτες και θεσμικούς επενδυτές: οι τράπεζες που λειτουργούν στην Ελλάδα πλήρωσαν κατά τη διάρκεια του 2004 μερίσματα στους μετοχές-επενδυτές τους που υπερβαίνουν τα 700 εκατ. ευρώ.

* Αριθμός μετόχων

- Οι ιδιώτες επενδυτές υπερβαίνουν τους 1.100.000

- Οι αλλοδαποί θεσμικοί επενδυτές κατέχουν περίπου το 30% του μετοχικού κεφαλαίου των τραπεζών Εθνική, Alpha Bank, EFG Eurobank, Εμπορική και Πειραιώς. Αυτό αντιστοιχεί σε 12,2 δις. ευρώ σε κεφαλαιοποίηση, τη μεγαλύτερη δηλαδή σε μέγεθος ξένη επένδυση στην Ελλάδα σε επίπεδο κλάδου.

* Χρηματιστηριακή αξία εισηγμένων τραπεζών: στις 10 Φεβρουαρίου 2006 η χρηματιστηριακή αξία των 14 εισηγμένων τραπεζών ανερχόταν σε 55 δισ. ευρώ, δηλαδή ποσοστό 39% επί του συνόλου των εισηγμένων εταιρειών στο Χρηματιστήριο Αθηνών.