Το ανώτατο συμβούλιο δικαστών και εισαγγελέων, το ανώτατο δικαστικό όργανο στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη, έδωσε εντολή στην εισαγγελία σε κρατικό επίπεδο να επιτρέψει στον Οργανισμό για την Ασφάλεια και τη Συνεργασία στη Ευρώπη (ΟΑΣΕ) να διεξάγει ανάλυση για τις υποθέσεις και τις δίκες εγκλημάτων πολέμου.

Ο ΟΑΣΕ ζήτησε από το δικαστήριο και τη γενική εισαγγελία της Βοσνίας να επιτρέψουν στη δικαστή, Τζοάνα Κόρνερ πρόσβαση σε δικαστικές αποφάσεις και στις έρευνες υποθέσεων εγκλημάτων πολέμου, ώστε να εκπονήσει ανεξάρτητη ανάλυση.

Με προτροπή της αποστολής του ΟΑΣΕ στο Σαράγεβο και του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου της Χάγης για την πρώην Γιουγκοσλαβία (ICTY), ο γενικός εισαγγελέας του ICTY, Σερζ Μπράμερτζ πρόσφατα ανέθεσε στην Τζοάνα Κόρνερ, δικαστή από τη Βρετανία, να διεξάγει την ανεξάρτητη ανάλυση.

Το κρατικό δικαστήριο της Βοσνίας επέτρεψε την πρόσβαση, αλλά η κρατική εισαγγελία αρνήθηκε, υποστηρίζοντας ότι οι έρευνες είναι εμπιστευτικές και ότι δεν μπορούν να αποτελέσουν αντικείμενο ελέγχου από κάποιον που δεν είναι εξουσιοδοτημένος γι αυτό βάσει νόμου.

"Με όλο το σεβασμό προς τους διεθνείς νομικούς, οποιαδήποτε εξέταση υποθέσεων που είναι στο στάδιο της έρευνας, υποθέσεων που είναι στη φάση της απαγγελίας κατηγοριών, πληροφοριών για μάρτυρες και για προστατευόμενους μάρτυρες θα θέσει σοβαρά σε κίνδυνο τις έρευνες που διεξάγονται και την ασφάλεια των εισαγγελέων και των διαδίκων" αναφέρεται σε ανακοίνωση της εισαγγελίας της Βοσνίας.

Η αποστολή του ΟΑΣΕ στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη ανακοίνωσε ότι από το 2005 επιτηρεί όλες τις υποθέσεις εγκλημάτων πολέμου στη χώρα και ότι απέδειξε ότι τηρεί τη δέσμευσή της για προστασία του απορρήτου των αρχείων.

"Αναμένουμε από τους δικαστικούς θεσμούς να συνεργαστούν μαζί μας για να επιβεβαιώσουν την προσήλωσή τους στο κράτος δικαίου στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη" σημειώνεται σε ανακοίνωση του ΟΑΣΕ.

Η κρατική εισαγγελία είπε ότι θα εξετάσει το αίτημα του ανώτατου συμβουλίου δικαστών και εισαγγελέων προτού λάβει τελική απόφαση.
Η διαμάχη μεταξύ των δικαστικών θεσμών προκάλεσε σχόλια πολιτικών στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη.

Ο Μόμτσιλο Νοβάκοβιτς, μέλος του Κοινοβουλίου της χώρας από τη Σερβική Δημοκρατία, επέκρινε την στάση της εισαγγελίας.
"Είναι μία εισαγγελική αρχή αποξενωμένη από την κοινωνία, από τη Βουλή, από τη δικαιοσύνη" υποστήριξε.

Από την άλλη πλευρά, ο Αμίρ Ζούκιτς, μέλος της Βουλής της Κροατο-Μουσουλμανικής Ομοσπονδίας της Βοσνίας, τόνισε ότι είναι αδιανόητο ο διεθνής οργανισμός να ζητά πρόσβαση σε απόρρητα αρχεία.

"Γιατί το ανώτατο συμβούλιο δικαστών και εισαγγελέων αγνοεί το κολέγιο των εισαγγελέων της Βοσνίας που είπε "όχι" σε αυτό τον έλεγχο στο έργο της ανεξάρτητης δικαιοσύνης και με συμπεράσματά του βοηθά τον ΟΑΣΕ να γκρεμίσει την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης;" διερωτήθηκε ο κ. Ζούκιτς.

Η δικαστής Τζοάνα Κόρνερ επιλέχθηκε λόγω της εμπειρίας της από την εισαγγελία του ICTY και επειδή γνωρίζει το θεσμικό πλαίσιο και τις δυνατότητες εκδίκασης εγκλημάτων πολέμου στη Βοσνία - Ερζεγοβίνη, δήλωσε ο επικεφαλής της αποστολής του ΟΑΣΕ στη Βοσνία, Τζόναθαν Μουρ.

Όπως εξήγησε, στη διάρκεια συνέντευξης Τύπου στο Σαράγεβο, δρακόντειες ποινές σε βάρος μελών του Κροατικού Συμβουλίου Άμυνας, του στρατιωτικού σχηματισμού της κροατικής μη αναγνωρισμένης οντότητας στη Βοσνία στη διάρκεια του πολέμου και σε βάρος μελών του στρατού της Σερβικής Δημοκρατίας προκάλεσαν σειρά καταγγελιών και προσφυγών στο Συνταγματικό Δικαστήριο της Βοσνίας για επανεξέταση των υποθέσεων αυτών.

Ο κ. Μουρ είπε ότι η αποστολή του ΟΑΣΕ υλοποιεί δράσεις που στοχεύουν στη βελτίωση του έργου των δικαστικών θεσμών στη Βοσνία και ότι η ανάλυση περιπτώσεων εγκλημάτων πολέμου βασίζεται στις αρχές της αντικειμενικότητας και της μη ανάμειξης στη δικαστική διαδικασία.

Ο επικεφαλής της αποστολής του ΟΑΣΕ στη Βοσνία εκτίμησε ότι η ανάλυση θα πρέπει να ολοκληρωθεί μέχρι τα μέσα Νοεμβρίου, ώστε να διατυπωθούν συστάσεις για τη βελτίωση του έργου του δικαστηρίου και του γραφείου της γενικής εισαγγελίας της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.

Απέρριψε τέλος τους ισχυρισμούς ότι η ανάλυση του ΟΑΣΕ θα ενδυναμώσει τα επιχειρήματα του προέδρου της Σερβικής Δημοκρατίας της Βοσνίας, Μίλοραντ Ντόντικ για την αναγκαιαότητα διεξαγωγής δημοψηφίσματος για το έργο του δικαστηρίου και της εισαγγελίας της Βοσνίας, επαναλαμβάνοντας τη θέση του ύπατου εκπροσώπου της διεθνούς κοινότητας στη χώρα, Βαλεντίν Ίντσκο, ότι δεν μπορεί να προκηρύσσονται δημοψηφίσματα στις οντότητες για τις αρμοδιότητες του κράτους.