Μέτρα για την ανάπτυξη από τον Ομπάμα

Ανακοινώνοντας νέα μέτρα για την ανάκαμψη της οικονομίας, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα επέλεξε να αυξήσει περαιτέρω το δημοσιονομικό έλλειμμα σε περίοδο κρίσης για να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη.

Έχοντας δεχθεί  επικρίσεις της αντιπολίτευσης για ανευθυνότητα, ο Λευκός Οίκος και το υπουργείο Οικονομικών δηλώνουν αντίθετα ότι η κύρια προτεραιότητα είναι η ανάκαμψη της αμερικανικής οικονομίας που κινείται με βραδείς ρυθμούς και η μείωση της ανεργίας (η οποία αυξήθηκε στο 9,6% τον Αύγουστο).

Η κυβέρνηση θεωρεί ότι μόνο η επιστροφή σε σταθερή ανάπτυξη θα επιτρέψει στο κράτος να απελευθερώσει τους αναγκαίους πόρους για την αντιμετώπιση των ελλειμμάτων.

Ο Μπαράκ Ομπάμα παρουσίασε την Τετάρτη τρία νέα προγράμματα κατ’ εφαρμογήν την κεϋνσιανής θεωρίας, σύμφωνα με την οποία τα κράτη μπορούν να χρεωθούν για να επιτύχουν την ανάκαμψη της οικονομίας τους σε περίοδο κρίσης, υπό την προϋπόθεση επιστροφής σε μία βιώσιμη δημοσιονομική κατάσταση σε περίοδο οικονομικής ανάπτυξης.

Για την ενίσχυση της απασχόλησης και της ζήτησης, ο Αμερικανός πρόεδρος πρότεινε σχέδιο ανανέωσης και ανάπτυξης των υποδομών στον τομέα των μεταφορών κόστους 50 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε έξι χρόνια.

Ανακοίνωσε επίσης την πρόθεσή του να επιτρέψει στις επιχειρήσεις να εξαιρέσουν από τη φορολογία τους το κόστος των επενδύσεων που θα πραγματοποιηθούν το 2011, γεγονός που θα σημαίνει διαφυγόντα έσοδα ύψους 200 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε περίοδο δύο ετών για το αμερικανικό κράτος.

Ο Μπαράκ Ομπάμα επιδιώκει επίσης να θέσει σε εφαρμογή ένα σχέδιο φορολογικών ελαφρύνσεων για τις επιχειρήσεις που επενδύουν στον τομέα της έρευνας, το οποίο θα σημαίνει για το κράτος απώλεια εσόδων ύψους 100 δισεκατομμυρίων δολαρίων σε μία περίοδο 10 ετών.

Ήδη πάντως, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο ανακοίνωσε ότι τα νέα μέτρα υποστήριξης της ανάπτυξης μπορεί να συνάδουν με τη δέσμευση για μεσοπρόθεσμη και μακροπρόθεσμη δημοσιονομική σταθεροποίηση που έχει αναλάβει η Ουάσινγκτον.

Ωστόσο τα σχέδια του Μπαράκ Ομπάμα απέχουν πολύ από την υλοποίησή τους, αφού γι’ αυτό απαιτείται η έγκριση του Κογκρέσου, όπου είναι πιθανόν να μεταβληθεί η πλειοψηφία μετά τις εκλογές της μέσης περιόδου τον Νοέμβριο.

Σύμφωνα με τον Λευκό Οίκο, το ομοσπονδιακό κράτος θα βρίσκεται αντιμέτωπο με έλλειμμα 1.471 δισεκατομμυρίων δολαρίων, που αποτελεί ρεκόρ στην αμερικανική ιστορία, για την περίοδο 2009-2010, που τελειώνει στις 30 Σεπτεμβρίου, και αντιπροσωπεύει το 10% του ΑΕΠ, όσο και το προηγούμενο οικονομικό έτος.

Η κρίση περιόρισε δραστικά τα φορολογικά έσοδα (εξαιτίας της μείωσης των κερδών των επιχειρήσεων και της ανόδου της ανεργίας) και πολλαπλασίασε τις δημόσιες δαπάνες (δημοσιονομική ανάκαμψη, αύξηση των επιδομάτων ανεργίας).

Η Ουάσινγκτον υπολογίζει στην επιστροφή της ανάπτυξης για την επαναφορά του ελλείμματος στο 4,3% του ΑΕΠ κατά την περίοδο 2012-2013.

Σύμφωνα με την κυβέρνηση, οι εκπτώσεις που σχετίζονται με τις επενδύσεις δεν θα κοστίσουν περισσότερα από 30 δισεκατομμύρια δολάρια σε διάστημα δέκα ετών, αφού το κράτος θα εισπράττει με το ένα χέρι, ό,τι θα δίνει με το άλλο, αφού οι επιχειρήσεις θα παραιτηθούν στο μέλλον από άλλες λογιστικές ελαφρύνσεις.

Εξάλλου, η σταδιακή αποχώρηση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ και το Αφγανιστάν θα πρέπει θεωρητικά να απελευθερώσει πόρους για τα άλλα προγράμματα οικονομικής ανάκαμψης, όπως και η μη ανανέωση του μέτρου των φορολογικών ελαφρύνσεων που είχε παράσχει η προηγούμενη κυβέρνηση στο 2% των πλουσιότερων νοικοκυριών.

Σε συνέντευξή του, ο οικονομολόγος του ΔΝΤ Ολιβιέ Μπλανσάρ, υποστήριξε τα σχέδια του Μπαράκ Ομπάμα. «Εάν η δημοσιονομική ανάκαμψη συμβάλει στη μείωση της ανεργίας, θα μπορούσε να αυτοχρηματοδοτηθεί και να μην προκαλέσει παρά μία μικρή αύξηση του χρέους, σε σχέση με την άλλη επιλογή της απραξίας».