Συνδιάσκεψη στο Όσλο για την ανεργία και την ανάπτυξη

Η φετινή συνδιάσκεψη του Όσλο, με θέμα «Οι προκλήσεις της ανάπτυξης, της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής», τη οποία συνδιοργανώνει η Διεθνής Οργάνωση Εργασίας με το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, επικεντρώνεται στην αντιμετώπιση των κρίσιμων πολιτικών ερωτημάτων που θέτει η απότομη αύξηση της ανεργίας, και τα αιτημάτα για επιστροφή στην ανάπτυξη και μείωση της φτώχειας.

Η συνδιάσκεψη, που διοργανώνεται από τον Νορβηγό πρωθυπουργό Γιένς Στόλτενμπεργκ, φέρνει σε επαφή ανώτερους κυβερνητικούς αξιωματούχους για θέματα εργασίας, ηγέτες επιχειρήσεων και γνωστούς οικονομολόγους που θα συζητήσουν για αντιμετώπιση της ανεργίας.

Η συνδιάσκεψη θα συζητήσει τόσο βραχυπρόθεσμες όσο και μακροπρόθεσμες πολιτικές αντιμετώπισης της ανεργίας με τις πρώτες να εξετάζουν το ανθρώπινο κόστος της οικονομικής κρίσης και τους τρόπους μείωσης της ανεργίας και τις δεύτερες να ασχολούνται με τις νέες στρατηγικές αύξησης της απασχόλησης, την ώθηση των αγορών να εργάζονται περισσότερο για τον κόσμο, την πολιτική μισθών, την εκπαίδευση, την πολιτική υποστήριξης των μικρότερων επιχειρήσεων και την κοινωνική προστασία στον 21ο αιώνα.

Στη Συνδιάσκεψη συμμετέχουν ο επικεφαλής του ΔΝΤ Ντομινίκ Στρος-Καν, ο επικεφαλής της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας Χουάν Σομαβία, ο πρωθυπουργός της Ελλάδας Γιώργος Παπανδρέου, η πρωθυπουργός της Λιβερίας Έλεν Τζόνσον Σίρλιφ, ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Χοσέ Λουίς Θαπατέρο, η υπουργός Οικονομικών της Γαλλίας Κριστίν Λαγκάρντ, ο υπουργός Εργασίας του ΗΒ Ντάνκαν Σμιθ και η γενικός γραμματέας της Διεθνούς Συνομοσπονδίας Εργατικών Συνδικάτων, Σάραν Μπάροου.

Η Διεθνής Οργάνωσης Εργασίας (ILO) εκτιμά ότι περισσότερο από 34 εκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως είναι άνεργοι εξαιτίας της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και της επακόλουθης ύφεσης.

Η ILO θεωρεί επίσης ότι η κρίση έχει επιφέρει δυσβάστακτες συνέπειες στην εργασία και την μείωση της φτώχειας, ενώ η καταπολέμηση της ανεργίας και η εξασφάλιση αξιοπρεπούς εργασίας για όλους θεωρείται ως πρώτη προτεραιότητα, καθώς η παγκόσμια οικονομία αναδύεται από την ύφεση. 

Το παγκόσμιο ενδιαφέρον των ΜΜΕ συγκεντρώνεται στις αναπτυγμένες οικονομίες, όπου τα ποσοστά ανεργίας αυξήθηκαν δραματικά από το 2008. Επισημαίνεται ωστόσο ο κίνδυνος των πολύ σοβαρών συνεπειών που μπορεί να έχουν και για τις αναπτυσσόμενες οικονομίες η ανεργία και η υποαπασχόληση, καθώς αυτές οι οικονομίες δεν έχουν την δυνατότητα μεγάλης κοινωνικής πρόνοιας ώστε να συγκρατήσουν το βασικό επίπεδο ζωής.

Παράλληλα, η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι πάνω από 60 εκατομμύρια άνθρωποι μπορεί να οδηγηθούν σε ακραίες συνθήκες φτώχειας στις χώρες με χαμηλά εισοδήματα, ως αποτέλεσμα της κρίσης, και έτσι να υπάρξει οπισθοδρόμηση στις προσπάθειες που κατέβαλαν πρόσφατα ώστε να βελτιώσουν το επίπεδο ζωής τους.

Η υψηλή ανεργία και η υποαπασχόληση έχουν υψηλό οικονομικό και κοινωνικό κόστος το οποίο αν δεν αντιμετωπιστεί, ενδέχεται να απομυζήσει κάθε ικμάδα ανάκαμψης.

Εκτιμάται επίσης πως ο μεγάλος κίνδυνος έγκειται στο να μετατραπούν οι βραχυχρόνιες απώλειες θέσεων εργασίας σε μακροχρόνια ανεργία με αποτέλεσμα την βαθμιαία απώλεια των (παραγωγικών) ικανοτήτων των εργαζομένων και τον αποκλεισμό τους από την παραγωγική οικονομία.

Σε μια τέτοια περίπτωση η ζήτηση θα μειωθεί και η οικονομία θα παγιδευτεί σε ένα κύκλο στασιμότητας και υψηλής ανεργίας, ενώ η αυξανόμενη οικονομική αποδιάρθρωση και περιθωριοποίηση μπορεί να δυναμιτίσει την κοινωνική συνοχή.

Το πρόβλημα δεν αφορά το κόστος εργασίας

«Η κρίση, η οποία προκάλεσε την οργή των πολιτών, δεν μπορεί να ξεπεραστεί  με τις ίδιες πολιτικές και σε κάθε περίπτωση το πρόβλημα δεν αφορά το κόστος εργασίας» τόνισε στη διάρκεια της πρωινής συζήτησης στην 13η Συνδιάσκεψη του Όσλο, ο επικεφαλής της ILO Χουάν Σομαβία.

Ο κ. Σομαβία πρόσθεσε ότι η οικονομική και η κοινωνική σταθερότητα πάνε μαζί, επισημαίνοντας, ταυτόχρονα ότι «οι εργάτες δεν είναι απλώς καταναλωτές».

Ο ίδιος τόνισε ότι πρέπει να προστατευθεί η κοινωνική συνοχή με την θετική ανταπόκριση «εκείνων που έχουν την εξουσία και την δύναμη» στο «απλό» αίτημα των ανθρώπων που συνοψίζεται στη φράση «δώσε μου μια δουλειά και θα κάνω τα υπόλοιπα».

Ως «κλασική περίπτωση» για ταυτόχρονη αύξηση της ανάπτυξης και της απασχόλησης χαρακτήρισε την χώρα της η πρωθυπουργός της Λιβερίας Έλεν Τζόνσον Σίρλιφ, υπογραμμίζοντας ότι η προσπάθεια της κυβέρνησής της επικεντρώνεται στην προσέλκυση επενδύσεων.

«Ιστορική» χαρακτήρισε την 13η Συνδιάσκεψη του Όσλο, ο επικεφαλής του ΔΝΤ Στρος Κάν καθώς «για πρώτη φορά συνεργάζονται το ΔΝΤ και η ILO που ενίοτε έχουν διαφορετική οπτική αλλά τον ίδιο σκοπό: την δημιουργία ενός καλύτερου κόσμου για όλου».

Ο κ. Στρος Καν περιέγραψε με ζοφερά χρώματα την άνοδο της ανεργίας παγκοσμίως  και έκανε λόγο για «αληθινή τραγωδία» σε ότι αφορά το ανθρώπινο κόστος, ιδιαίτερα στους νέους ανθρώπους.

«Δεν πρέπει να υποτιμάμε ότι (θα υπάρξει) μια γενιά αποκομμένη από την αγορά εργασίας με βαθμιαία απώλεια δεξιοτήτων και κινήτρων» είπε, χαρακτηριστικά ο κ. Στρος Καν.

Ο επικεφαλής του ΔΝΤ επισήμανε ότι η ανεργία χειροτερεύει και την κοινωνική θέση των ανέργων, ενώ μειώνει και την εμπιστοσύνη τους στους θεσμούς και την δημοκρατία, προσθέτοντας ότι «όσο λιγοστεύει η ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον, οι άνθρωποι μπορούν να στραφούν σε μη-παραγωγικές ή και βίαιες δραστηριότητες, που πιθανόν να οδηγήσουν στην αστάθεια, την κατάρρευση της δημοκρατίας, ακόμα και στον πόλεμο».

«Είναι κάτι περισσότερο από τον κίνδυνο της μακροοικονομικής σταθερότητας, η σταθερότητα του κόσμου μας είναι σε κίνδυνο» είπε ο επικεφαλής του ΝΔΤ, προσθέτοντας ότι «η κρίση δεν θα έχει ξεπεραστεί έως ότου μειωθεί η ανεργία».

Ο κ. Στρος Καν τόνισε ότι «πρέπει να σκεφθούμε διαφορετικά, καθώς ο κόσμος κινδυνεύει και τα προβλήματα ζητούν επείγουσες απαντήσεις», εκφράζοντας ταυτόχρονα την ελπίδα του ότι η 13η Συνδιάσκεψη του Όσλο θα καταλήξει «σε ένα νέο τρόπο σκέψης και πράξης ώστε να οικοδομήσουμε ένα καλύτερο κόσμο».

«Απαιτείται παγκόσμια οικονομική ανάπτυξη» τόνισε από την μεριά του ο πρωθυπουργός της Ισπανίας Χοσέ Λουίς Θαπατέρο προσθέτοντας ότι πρέπει να υπάρξει μια νέα αντιμετώπιση της παραγωγικότητας και της κοινωνικής προστασίας.

Ο κ. Θαπατέρο τόνισε ότι η εκπαίδευση (των ανέργων) είναι «πάνω απ' όλα», λέγοντας χαρακτηριστικά «αν (ο άνεργος) εκπαιδεύεται, δουλεύει για τη χώρα», ενώ δεν παρέλειψε να αναφερθεί και στην κατ' ευθείαν παροχή κοινωνικής προστασίας στον ίδιο τον εργάτη, παρά στην εργασία.

Στην αναγκαιότητα θέσπισης σταθερών κανόνων πολιτικής ανεξαρτήτως του αν μια οικονομία είναι σε κρίση ή όχι, αναφέρθηκε ο πρωθυπουργός της Νορβηγίας Γιενς Στόλτενμπεργκ, θεωρώντας εξίσου σημαντικά την συνεχή μετεκπαίδευση των ανέργων και τις πολύ μεγάλες μεταρρυθμίσεις στην διακυβέρνηση των κρατών.